Bizim Köy (Mahmut Makal)

Mahmut Makal, UNESCO’nun 1966’da, “tüm kitaplarıyla dünya kültürüne hizmet ödülü”ne değer bulduğu bir yazar… Bir grup yazarla birlikte o da okulumuzda ağırladıklarımızdandı. Yüzünde 79 yaşın ağırlığını ve yorgunluğunu taşıyan; ilgileri bambaşka uyaranlarla bambaşka dünyalara yönelmiş gençlere, kendi kuşağının sesini duyurmaya çalışan bir aydın…Efsanevî Bizim Köy’ün yazarı.

Bizim Köy

Yıllar önce, Bizim Köy yazarı Mahmut Makal’ı okulumuzda ağırladığımızda…

Bizim çocukların yaşında, Orta Anadolu’da bir köyde öğretmenliğe başlayan Makal, o köyün öyküsünü yazarken, bir bakıma, 1950’lerin köylerindeki yaşamı, düşünme biçimini ve dünya algısını da belgelemiştir. Duru ve sıkça gülümseten bir dili var. Anlattıkları ise, “edebiyat”ı yapılmamış gerçekler…

Karadeniz’den ötesini bilmeyen ben, köy denince yemyeşil ve sulak topraklardan ötesini düşünemediğim yıllarda, ilk kez Doğu’nun ve Akdeniz’in kıraç köylerini gördüğüm zaman çok garipsemiştim. O zamana kadar Yılanların Öcü’ndeki, Susuz Yaz’daki köy manzaraları da hiç inandırıcı gelmemişti. “Çay ağacı”nı soranlara gülümserdim; ama pamuğu dalında ilk gördüğümde yaşım kaçtı, söylemeyeceğim… O yüzden, Bizim Köy’de, genç öğretmenin anlattığı anektodu da gülümseyerek ve tabii anlayarak okudum:

“Hemen unutmadan söyleyim. Alfabede, ‘Baba bana bal al.’ cümlesini okurken, sordum: ‘Elli altı öğrenci içinde, yalnız bir tanesi bal görmüş. Gerisi bilmiyor. O çocuk da, başka bir köye gezmeye gittiğinde görmüş. ‘Öğretmenim, ata mı benziyor bal, yoksa kuzuya filan mı? ‘ diye bir soru yağmuruna tutulup tanımlayamamıştım.”

Kitaptan sana ne kaldı?” diye sorduğumda öğrencimin verdiği yanıt, bilgi yönüyle değilse de duygusal kalıcılık açısından anlamlıdır:

Bu kitaptan sonra, herhangi bir zorlukla karşılaştığımda, şikayet etmeden önce bir süre durup düşüneceğim.”

*** Mahmut Makal, Bizim Köy, Varlık Yay., 1967

Bir Cevap Yazın