FRP’yi Okuma ve Anlatma Aracı Olarak Kullanma

Bazı oyunların kurgusundan yararlanarak okumayı sevdirecek etkinlikler tasarlamak mümkündür. “Fantastik Rol Yapma” (FRP) da ilham alınabilecek oyunlardan…Tasarlanmış fantastik bir dünyanın masa başında canlandırılmasına dayanan bu oyunla ilk karşılaştığımda, özellikle “karakter seti” oluşturma aşaması ve sonrasında oyunun ilerletilme süreci ilgimi çekti. FRP’de bir kişi fantastik dünyayı ve temel problemi ortaya koyuyor, diğer oyun kişileri de o dünyanın karakterlerini doğaçlama canlandırarak problemlerin üstesinden gelmeye çalışıyor. Oyun fikri ile kurmaca metinlerin yazım sürecini; oyunun aşamalarını anlatımı/yönetimi ile kurmaca metinlerin anlatımını; karakter kağıtlarının hazırlanması ile kurmaca metinlerin kişilerini ilişkilendirdim ve kitap okumaya özendirebilecek yollardan biri olarak ilham alınabilecek bir oyun olduğunu düşündüm. (ayrıntı için bakılabilir)

Herhangi bir romanın (oyunun doğasına uygun fantastik metinler için masallar veya bilimkurgu metinler de seçilebilir) kişilerinin karakter seti çıkarılabilir, metindeki olayın genel akışıyla oyun başlatılabilir ve akış, aslına uygun ya da çok farklı şekilde ilerletilebilir meselâ. Öğretmen, farklı metinleri, öğrenci gruplarına verebilir. Her grubun oyun yöneticisi, arkadaşlarına rolleri dağıtıp olayın doğaçlama ilerlemesini sağlayabilir.

karakter

ne işe yarayabilir?

  • Öğrencinin;
    • Edindiği bilgiyi (öyküleyici anlatımın temel ögelerikullanması > pekiştirmesi > kalıcı kılması
    • Okuduğuı metnin dünyasına daha etkili ve eğlenceli girebilmesi
    • Kişilerin karakter kağıtlarını hazırlayabilmek için metinleri dikkatle okuması, bilgileri yorumlayarak değerlendirebilmesi
    • Aslına uygun yorumlanacaksa aşama aşama metin kurgusunu kavraması; doğaçlama yeni bir akış isteniyorsa, bu akışı yürütmek için bir metnin nasıl kurgulandığını uygulayarak anlaması…

okuma

Nasıl uygulanabilir? 


  • 1- Sınıf mevcuduna göre mümkünse 5’er kişiyi geçmeyecek gruplar oluşturup her grubun oyununu yönetecek kişisini seçme veya grupların seçmesine izin verme.
  • 2-Ders dışı hazırlık/ karakter kağıtlarını hazırlama: Metinleri gruplara paylaştırma, kendilerine dağıtılacak karakter tablosunun hikâyelerde verilen bilgiler doğrultusunda tamamlamalarını isteme. Karakter kağıtları kitapta takibi yapılacak özellikleri içerecek şekilde hazırlanabilir.Karakterin fizikî özellikleri, yetenekleri, becerileri, kullandığı ekipmanlar gibi önceden belirlenmesi gereken tüm ayrıntılar kağıtta yer alır. FRP’de fantastik dünyalar ve güçlü karakterler söz konusu olduğu için karakter kağıtlarında sıralanan başlıklar da ona uygundur. (Fikir almak için bakılabilir.)
  • 3- Ders içi/metinleri oynamak için izlenebilecek adımlar:
    • Oyuncuların karakter kağıtlarını, oyunu yönlendirecek grup arkadaşına teslim etmesi… 
    • Oyun kurucunun metinleri ister aslına uygun ister doğaçlama ilerleyecek şekilde ilerletmek üzere, oyunu başlatması; bu öğrencinin yönetiminde ve yönlendirmeleriyle her grubun veya gönüllü bir grubun kendi hikâyesini canlandırması (sahneleme değil, anlatma yoluyla).

Sınıfta bir etkinliğe ayrılacak süre, müfredat, diğer alan öğretmenleriyle ortak hareket etme, sınav dönemi, sınıf atmosferi vb. pek çok koşula bağlıdır. Böyle bir etkinlik de zaman çalıcı görülebilir. Aslolan kitabın okunmasıyla, öğrencilerin sadece karakter kağıtları hazırlayabilmesi de bir kazanımdır.

Benzeri bir tekniğin eğitimde uygulanmasını öneren bir yazıda, Homeros destanları örneklenmişti. Destanların hatta masalların yanı sıra, öyküler düzeyinde de uygulanabileceği dikkate alınırsa, fantastik yanı da ağır basan Dede Korkut Hikayeleri böyle bir uygulama için bence fazlasıyla uygun ve uygulanması da keyifli olabilir gibi…

Bir Cevap Yazın