Millî Edebiyat/ Eğitim/ Astronot…

Yıllarca, “Millî Edebiyat” ünitesine ne zaman geçsem, birçok meslektaşım gibi ben de bir açıklama yapma gereği duymuşumdur. Üstelik bu açıklama, muhafazâkâr bir itirazı dillendirir ve bir doğruyu dile getirir. Nedir? II.Meşrutiyet sonrası tanıştığımız “millî edebiyat” kavramı, bir terim olarak, edebiyatın odağına “millî”liği oturtan ve bunu Türk dili ve kimliğiyle çizen bir anlayışın ifadesidir. Dolayısıyla, bu, farklı düşünen ve yazan diğer edebiyatçıların “millî” olmadığını göstermez. Misâl, millî edebiyatçıların çağdaşı şairlerden, bu ülkenin “İstiklâl Marşı”nı yazmış olan Mehmet Akif Ersoy; misal, bu ülkenin muhâfazakâr değerlerinin estetize halini şiirleştirip “Kendi Gök Kubbemiz” altında toplayan Yahya Kemal Beyatlı; misâl, aynı gök kubbe altında bireysel hüzünlerin şiirlerini devşiren Ahmet Haşim

Zamanın ruhu değişir, sözcüklerin kavramsal düzeyde yüklendikleri anlamlar ve çağrışım alanları da değişime uyum sağlar. (Daha önce Osmanlı’dan cumhuriyete değişen bir kavram için ilginç bir örneği şurada vermiştim.) “Millî” sözcüğü de “yerli” ile birlikte, dil ve düşünce bağlamında yeniden kayda değer bir kimlik tanımlamasına dönüştü, özellikle darbe girişimi sonrası iyice yaygınlaştı. Reklamlarda bile, ürünlerin önünde bir sıfata dönmüş, bir özellik vurgusu gibi…

milli olmak

Bu sabah, bir programda, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü’nün sözünü ettiği kafa yorulan meselelerden biri, “Millî Astronot Projesi” idi. (Tam bu notu düşerken, MEB’in oluşturduğu “millî izleme sistemi” haberi ekrana düştü. Ev ödevlerinin denetimiyle ilgili bir uygulamanın bilgisi verilmekte…) Eğitimin ve savunmanın “millî”si, devlet politikalarının doğası gereği -yahut zaten bu tanımlamaların içine doğduğumuz için belki- bana hiç garip gelmemişken, şimdi en basit üründen, bir uygulamadan, yönetmelikten devasa bir projeye uzanan geniş bir yelpazede her şey için “millî” sıfatının neredeyse elzem görülmesi biraz garip geliyor.

Her toplumun özü, sözü, rengi, ürettikleri zaten kendine özgü, kendi millet kimliğinin yansıması ve dolayısıyla kendi “millî” imzası değil midir?!

Bir Cevap Yazın