ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ (ÖYT)

öğretim yöntem ve teknikleri

Bu kategoride, metinleri keyifle ve anlayarak okumaya dayalı örnek uygulamalar ile genel ve alana özel öğretim yöntem ve teknikleri (ÖYT) yer alıyor.

Venn Şeması ve “Harmony”

Bulan kişinin (John Venn) soyadıyla anılan Venn şeması, ortak kesişim noktalarını gösteren yönüyle, metinlerin içerdiği farklı ögelerin özelliklerini bir arada görme ve tablo üzerinden değerlendirme için elverişli araçlardandır. Hazırlanması da...

“Yaşam Çizgisi” ile Süreci Yorumlama

Anlamayı ve değerlendirmeyi bir arada yaptıran etkinliklerden biri; kurmaca metin kişilerinin yaşadıklarının, olumlu ve olumsuz sonuçlarına göre artan/eksilen bir grafik düzlemine işlendiği “yaşam çizgisi” uygulamasıdır. Aşağıdaki gibi bir grafik...

Olayları “Zaman Çizgisi” Üzerinde Gösterme

Özellikle tarihsel arka planı olan ya da kronolojik akışı takip edilebilen metinlerle ilgili olarak, arka plan bağlantılı anlama çalışmaları yapmak için “zaman çizgisi” (timeline) , elverişli bir uygulamadır. Edebiyat-tarih...

“9 Elmas Tekniği” ile Seçenekleri Eleme

9 elmas tekniği (Diamond 9 ranking) ile verilen bir sorunun çözümü için her grup 9 öneri belirliyor ve grup temsilcileri tarafından öneriler tüm katılımcılara sunuluyor. Kesişen ortak önerilerin başa...

Role Girme ve Rol İçinde Yazma

Drama tekniklerinden “rol içinde yazma” (writing in role), öğrenciye bir role girme ve o rolün gerektirdiği yazılı anlatım dilini kullanarak farklı yazma türleriyle tanışma fırsatı sunar. Role bürünme, yazacağı...

Duvardaki Rol ile Kişiyi Tanıma

Duvardaki Rol, gerçek veya kurmaca kişiliklere ait özellikleri, fiziksel, duygusal, toplum içindeki yeri vb. açılardan gruplayarak boş bir insan figürü üzerinde  göstermeye dayalı bir yaratıcı drama tekniğidir. nasıl uygulanır?...

“Donuk İmge” ile Anın Fotoğrafını Alma

Donuk imge, grup heykelleri yoluyla tablo oluşturma ve düşünce izleme gibi drama etkinlikleri okumayı daha eğlenceli, konuşmayı daha istenerek yapılabilir hâle getirmeye elverişli bir tekniktir. Eğlenceli kısım için, bir...

Bir Dede Korkut Hikâyesi Oluşturmak…

Dede Korkut Hikâyeleri destanla halk hikâyesi arasında geçiş özelliği taşır. Bu hikâyelerin, hem destansı hem geleneksel anlatıya uygun özellikler taşıması gerektiğini de hiç akıldan çıkarmadan, bir Dede Korkut Dede Korkut...

Bilinç Koridoru ile Doğru Karar Alma

Bilinç koridoru (Conscience Alley/Decision Alley/ Thought Tunnel) herhangi bir eserde yer alan kişilerin bir sorunun çözümünde ikilemde kaldığı durumlarda yaptıkları seçimlerin ve karar alma süreçlerinin irdelenmesinde veya genel olarak tartışılabilecek...

Tamamlanmamış Materyaller ile Çalışma

Drama tekniklerinden “tamamlanmamış materyaller”, yaratıcı drama içinde, “telefon konuşmaları” ile benzer bir işleve sahiptir. Oyunun akışına yapılan her dokunuş (yeni bir sorun, bilgi ekleme vb.), onu dokunuş yönünde ayrıntılandırır,...

Metni Anlama: 5N1K ile Sorgulama

Lise düzeyinde, metni anlayarak okuma çalışmalarında, söylem çözümlemeleri, göstergebilim, yapısöküm vb. türünden derinlemesine incelemeler yapmaya ders zamanı da yetmez, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri de ilgileri de… Ama basit ve...

Yazar-Eser Dağarcığını Yoklama, Geliştirme

Lise düzeyinde, okumaya özendirmenin pratik yollarından biri, kaynaktan haberdar etmektir. Edebiyat tarihinin rutin öğretimi dışında, köşe taşlarının hatırlanmasına yönelik basit yarışmalar, bir sonraki yarış için birkaç eser veya yazar adı...

Fantastik Rol Yapma (FRP) ile Hikâyeleştirme

Bazı oyunların kurgusundan yararlanarak okumayı sevdirecek etkinlikler tasarlamak mümkündür. Fantastik Rol Yapma (FRP) de ilham alınabilecek oyunlardan… Tasarlanmış fantastik bir dünyanın masa başında canlandırılmasına dayanan bu oyunla ilk karşılaştığımda,...

Metin Bağlantılı Ürünler Hazırlama

Kitap okumayı sıkıcı bulan öğrenciler için durumu tersine çevirmenin en pratik yolu, öğrencinin ilgi alanına uygun çalışmaları da sürece dahil etmektir. Sayısız uyaranın ortasında, kitapların sessiz dünyasına yoğunlaşıp sözcüklerle...

Akış Çizelgesi ile Bilgiyi Belirleme

Aşamalı ilerleyen uygulamalar için, akış çizelgesi (akış diyagramı) hazırlama , hem adım adım ilerlerken bir şey atlamama açısından denetimi elde tutma hem de bilgiyi sorgulayarak kullanma açısından elverişlidir. Seçeneklere...

Yazar-Eser-Tür Eşleştirme (Cumhuriyet Dön.)

Cumhuriyet döneminde yayınlanmış, edebiyat tarihinde yer edinmiş, öne çıkan eserlerle ilgili yazar-eser-tür eşleştirme kartları: İlgili:  “Yazar-Eser-Tür Eşleştirmesi (Tanzimat-SF-Milli Edebiyat)” Köşe Taşı İsimler Eserler (Türk ve Dünya Edebiyatları)

23 Nisan… Çocuklar ve Kitap Kahramanları

Bir gün… 23 Nisan … İki, hatta üç özel ve değerli anlam: “Ulusal egemenlik”, “çocuk bayramı” ve “dünya kitap günü”… Malum, devir “modern zamanlar” olunca, işin içine bi de “özel gün”...

Aradaki Boşluk Neyi Gösterir?

Aradaki boşluk, eğitimde kullanılan bir drama tekniği olarak metin kişilerinin özellikleri açısından birbirlerine yakınlık ve uzaklıklarının belirlendiği bir değerlendirmeye dayanır. Roman, öykü, masal vb. olaya dayalı metinlerde kişi çözümlemeleri...

Okumayı Keyfe Dönüştürebilecek Etkinlikler

Okumayı keyfe dönüştürebilecek etkinlikler, farklı oyunlar veya çalışma kağıtları örnekleri bir site önerebilirim: Helblingreaders. Bundan birkaç yıl önce, farklı branşlardan bir grup arkadaşımla etkin dinleme ile ilgili bir kaizen...

Bilginin Hatırlanmasında “Bulmaca”yı Kullanma

Farklı bulmaca teknikleri, bilginin basit düzeyde hatırlanmasına yönelik uygulamalar için yararlanılabilecek seçeneklerdendir. Aşağıdaki örnekte, Yaşar Kemal’in İnce Memed romanıyla ilgili, tamamen bilgiye dayalı,  “hatırlama” düzeyinde bir bulmaca örneği yer...

“Özel Mülkiyet” Kişileri Ne Kadar Anlatır?

“Çzel mülkiyet” (private property), biyografi araştırmalarına dayanan sunumlar için yaratıcı dramanın en keyifli ve etkili yollarından biridir. Etkilidir çünkü, “kopyala-yapıştır”a fırsat vermez. Öğrenci, araştırmadan ve daha önemlisi, araştırdığı kişinin...

Orhun Yazıtları (Abideleri) İçin Ön Hazırlık

Danimarkalı Thomsen’in Orhun Yazıtları (Abideleri) başındaki merakı ve üstesinden geldiği zorlukla empati kurabilmeyi sağlayabilecek bir uygulama çalışması… Aşağıda ne yazdığını çözmek, yüzyıllar önce, Danimarkalı Thomsen’in Orhun Yazıtları başındaki merakıyla ve üstesinden...