OKUMA ANLAMA DEĞERLENDİRME

Düzeltme Stratejileri ve Yeniden Okuma

Düzeltme stratejileri, okuma sırasında tam anlaşılamayan, okurun tam netleştiremediği noktalara yeniden dönmesine ve anlamayı destekleyen okuma stratejilerini daha bilinçli kullanmasına dayalı uygulamalar bütünüdür. Okuma boyunca kendi anlama düzeyini izlemiş...

Öğrencinin Kendi Anlama Sürecini İzlemesi

Öğrencinin kendi anlama sürecini izlemesi okuma stratejilerinin en önemli basamaklarından birini oluşturur. Bunun da en geliştirici yolu, öğrencinin öncelikle metne ve kendine sorular yöneltmesidir. “Aktif okuyucular, okudukça, okuduklarını ne...

Sözcükleri Bağlamı İçinde Öğrenmek

Bilinmeyen sözcükleri bağlamı içinde öğrenmek, bir okuma stratejisi olarak sözlüğe bakmak dışındaki en iyi ve etkili yoldur. Çünkü, metin bağlamında görmek, anlamaya çalışmak ve kullanmak, kalıcı öğrenmeyi de beraberinde...

Metni Arka Plan Bilgisi ile Okuma

Bir metinde arka plan bilgisini kullanma, metin dışı mevcut birikim ve deneyimlerle metin arasında bağ kurmayı gerektiren bir okuma stratejisidir. Başka bir ifadeyle, bir metni arka plan bilgisi ile...

Metnin Yazılma Amacını Anlama

Bir metnin yazılma amacı ile okunma amacı arasındaki makas birbiriyle ne kadar uyumlu ise, okurun kendi amacına ulaşması ve dikkati de o kadar hızlı ve isabetli olacaktır. Amaca uygun...

Okuma Öncesinde Tahmin Etme

Okuma öncesinde, kitabın ön ve arka kapakları, varsa içindeki görseller, bölüm başlıkları  vb. ipuçlarını değerlendirerek içerikle ilgili öngörüde bulunma, tahmin etme benzeri çalışmalar, öğrencilerin hem ilgisini çeker hem merakını...

Okuma Stratejileri ve MEB’in İlgili Kazanımları

Okuma öncesi, okuma sırası ve sonrasını kapsayan okuma stratejileri, bir metni anlayarak ilerlemeyi sağlayacak adımların genel çerçevesini çizer. Okuma eğitiminin bir parçası olan stratejiler, okul kademesi ve okuma hedeflerine...

Duyuşsal Öğrenme ve Okuma Becerisi

Bloom taksonomisinin duyuşsal öğrenme basamakları, kişiye bir değeri veya bir davranışı kalıcı olarak edindirme sürecini içeren zorlu bir eğitimi kapsar. Okuma alışkanlığı kazanmak veya kazandırmak açısından taksonominin asıl bu...

Ana Dili Eğitimi için Uygulama Örnekleri

Yıllar önce, meslektaşlarımla kısa adıyla Türkçeyi Hissediyorum, tam adıyla Türkçeyi Hissediyorum x’i Anlıyorum (x’in yerine çalışılacak yabancı dil geliyor) projesi yürütmüştük. Çalışma, ana dili eğitimi veren öğretmenlerle iş birliğini...

“Çavdar Tarlasında Çocuklar” ve Kitaplar

“Çavdar Tarlasında Çocuklar (J.D.Salinger)”in devam yazısı… Holden’in dünyasında ne kadar nefret ettiğini söylese de filmlerin önemli bir yeri var ve bahsi geçtiğinde sahiplendiği bir okuma dünyasına sahip. Hayatının kesitleri...

23 Nisan Dünya Kitap ve Telif Hakkı Günü

23 Nisan… Hem “çocuklar”ın hem “kitaplar”ın günü… Demek ki yılın en güzel, en anlamlı günlerinden… UNESCO’nun 1995 yılında Paris’ te düzenlenen bir toplantıda aldığı kararla kabul edilen Dünya Kitap ve...

Okumak İyidir (“Kitap Bir Keşiftir”)

Ben, “okumak iyidir” mealine gelecek öğüt/ öneri/ rol-modellik konusunda, edebiyat dışından insanların, bir edebiyat öğretmeninden daha ikna edici olduklarına inanırım. Edebiyat öğretmeni, ne de olsa alanın “kaynana”sı gibidir; iyi...

Yazar ve Anlatıcı ve Kahraman…

Yazar-eser ilişkisinin sıklıkla tartışılan başlıklarındandır: Yazardan yola çıkıp eserinin, eserden geri gelip yazarının bilgilerine vakıf olmak ne kadar mümkün, ne kadar sağlamaya yönelik, ne kadar gerçek, en önemlisi ne...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-2

Çetin Altan, “Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” yazısında üç yıla yayılacak bir “okumaya başlama dönemi”ni adım adım keyifli bir yolculuk haline getirmenin ipuçlarını verdikten sonra (“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?”(Çetin Altan)-1),...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-1

Fakültede öğretmen adaylarına ders anlatırken, konu “okuma”ya geldiğinde genellikle aynı şeyi söylerdim: Önemi üzerine konuşmamıza gerek yok –belki de her zamankinden daha fazla vardır artık ya neyse– okumak iyi...

Dilin, Anlattığı Dönemle Bağı

Jose Saramago‘nun Kabil romanında, Habil’i öldürüp zorunlu sürgünlüğünü yaşayan Kabil, yolda karşılaştığı yaşlı bir adamla sohbet eder. Kitapta, böyle bir sohbet dilinin olabilirliği üzerinden ilgili satırlara dair bir anlatım dili değerlendirmesi...

“Okumalar Okuması”

Alberto Manguel adı okumayla özdeş gibi: Okuma Günlüğü, Okumanın Tarihi, Okumalar Okuması, Geceleyin Kütüphane… Okuma Günlüğü’nde yer yer “okuma”ya dair düşüncelerini ve deneyimlerini de paylaşmış. Şunu tuttum: “Okumak sohbet etmektir.”...

Il Postino yahut Metaforların Dünyasında…

İmge (imaj, metafor)  edebiyat öğretmenlerinin gerçek anlamda öğrencilerine kavratmaları bir parça zor ama bir o kadar da keyifli konu başlıklarındandır. Il Postino, metaforun en yalın haliyle anlatıldığı harika bir film....

Duygunun Sözcükleri

Ece Temelkuran’ın Muz Sesleri’nde insanlık hallerinin dildeki yansımalarına güzel örnekler vardı. Bir durumun ifadesinde, dilden seçilen ögelerin tesadüf olmadığını kavratmaya dönük bir ders için, kitaptan kullanacağım örneklerden biri “yılan”...

Çikolata mı Pamuk Helva mı?

Gün Işığı Kitaplığı’nın düzenlediği “9.Eğitimde Edebiyat”(5 Mart 2016) seminerinin konuşmacılarından Yalvaç Ural‘a göre: “Çocuk, tercihlerini kendisi yapmalıdır. Çocuk çikolata yemek istiyor, biz diyoruz ki, hayır illa pamuk helva yiyeceksin....

Okuma, Yazma Derken…

Aklımdan geçenlerin çok güzel bir örneğiydi. Bildirinin çıkış noktasında, “yazma” eyleminin öğretilebilir olduğu ve bu çerçevede öğrenciyi geliştirmek için mevcut bir örneği “taklit”le işe başlatmanın kolaylaştıracağı savı vardı. Sunumda...

“Bülbülü Öldürmeden Şiiri Yorumlamak”…

“Bülbülü öldürmeden şiiri yorumlamak”… Bir konuşma dolayısıyla kullanmak istediğim bir metafordu. Ahmet Haşim’e aitti: “‘Mana’ araştırmak için şiiri deşmek, terennümü yaz gecelerinin yıldızlarını ra’şe içinde bırakan hakir kuşu eti...

Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın

Umberto Eco ile Jean-Claude Carrière’in, birbirinin evinde “dereden tepeden” sohbetlerinin içinde gelişen ve bir temel soruya yanıt arayan konuşmaların vardığı nokta çok açık: Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın . Sosi Dolanoğlu’nun...

Günlük Tutmak Yazarlığın Neresindedir?

TÜYAP notlarının sonu… İzleyici, sorular bölümünde aslında klasik bir soru yöneltmişti Selim İleri ile Ayşe Kulin’e: -Genç yazarlara tavsiyeleriniz nelerdir? Onlardan gelen yanıt, günlük tutma çevresinde yoğunlaştı. Ayşe Kulin’in...