TÜR

Hikâyenin Yapı Unsurları

Hikâyenin yapı unsurları, birlikte olayı oluşturan ve birbirine bağlı gelişen parçalardır: Olay, olayın geçtiği zaman, gerçekleştiği yer, olaya maruz kalan kişiler ve nihayet olayın anlatıcısı. Bu parçalar, yazarın tercihine...

Lirik Anlatım Özellikleri ve Örneği

Lirik anlatım, yaşantıların duygu düzeyinde ifadesine dayanır. Anlatım dili de, bilgi vermenin, tartışmaya açmanın, işin mizahını yapmanın, yönerge vermenin vb. farklı eylemlerin dilinden farklı olarak, duygusal tepkilerdeki iniş çıkışları,...

Alope’nin Odası (Mehmet Güreli)-Metin

“Düşüncelerin düzenle bağıntısı şeylerin düzenle bağıntısıyla aynıdır.” Spinoza Işıklar altında uyuyor, gözleriyle düşlerin, biçimlerin korkusunu sayıklıyordu. Alope’nin giderek değişmekte olan yüz hatları, bekleyişin sesleriyle her gece sarsılıyordu. Ve artık...

Schiller, Kefil Hikâyesi (Metin)

Meros, elbisesinin altında bir hançer saklayarak, Sirakuza Kralı Denis’in yanına sokuldu. Koruyucular hemen kendisini yakalayarak zincire vurdular.Kral öfke ile sordu:– Bu hançerle ne yapacaktın? Söyle bakalım!– Şehri bir zalimden...

Orta Oyunu Sahne Düzeni, Konu Kalıpları

Orta oyunu doğaçlama oynanır, metni yoktur ama belli kalıpları vardır: orta oyunu konu kalıpları “Hemen her fasıl­da Kavuklu’nun bir iş araması ve iş sahibi olmasıyla iş yerinde çalışması için...

Orta Oyunu Örneği ve Türün Özellikleri

Geleneksel Türk tiyatrosunun türlerinden orta oyunu tam olarak ne zaman ortaya çıkmıştır belli değildir ama “orta oyunu” terimi, 19.yyılda kullanılmaya başlanmış ve bu yüz yılda yaygınlaşmıştır. Orta oyununun devamı...

Eleştiri ve Sanatçı, Eser, Okur, Toplum

Berna Moran, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri kitabında, sanat eserini de katarak bir sanat eserini bağlayan ve birbirileriyle etkileşim halinde olan toplam dört ögeden bahseder: Sanatçı, eser, okur, toplum. Bu...

Fıkra (Köşe Yazısı) -Metin ve Uygulama-

Fıkra (köşe yazısı) hakkında bilgi genel bilgi şurada; türünün özelliklerini metin üzerinde gösterme örneği aşağıda… Aşağıda Doğan Hızlan’ın “Sabahattin Ali’nin Şehirleri” üzerine köşe yazısı yer almaktadır. Metinde renkli olarak eklenmiş notların...

Yaşar Kemal’in Sait Faik’le Bir Röportajı

Röportaj türünün özelliklerini belirlemeyle ilgili çalışma için kullanılan röportaj örneği… Sait Faik Abasıyanık’ın Mark Twain Cemiyeti’ne fahri üye seçilmesi üzerine Yaşar Kemal’in onunla yaptığı röportaj: SAİT FAİK’LE GÖRÜŞME Akşamüstleri...

Divan Şiiri Nazım Biçimleri (Metin ve Uygulama)

Blogda bilgisi, örnekleri ve online kullanılabilir uygulamaları bulunan divan şiiri nazım biçimleri linkleriyle verilmiştir: beyitlerle kurulan divan şiiri nazım biçimleri: Gazel Kaside Mesnevi bentlerle kurulan divan şiiri nazım biçimleri & Tek dörtlük: Rübai, tuyug...

Halk Şiiri Nazım Biçimleri ve Türleri

Yazılı örnekleri cönk adı verilen defterlerde yer alan, halk kültüründen doğan halk şiiri, diğer halk edebiyatı ürünleri gibi, halkın yaşadığı somut konularla (aşk, doğa, ayrılık, özlem, ölüm, din, tasavvuf konularının...

Kanunî Sultan Süleyman (Trajedi Örneği)

Orhan Asena’nın Kanunî Sultan Süleyman Dörtlemesi‘nin (İlk Yıllar-Roksolan, Hürrem Sultan, Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, Sığıntı) ikincisi olan Hürrem Sultan‘da, Kanunî’nin, devletin bekasına karşı tehdit olarak gördüğü oğlu Mustafa’nın...

Seyyah ile Kuyumcu (Kelile ve Dimne’den)

Kelile ve Dimne’de (Beydeba) yer alan “Seyyah ile Kuyumcu”, iyilik karşısında insanların takındığı tutumu konu eden bir metindir. Yazım-noktalama kaynaktaki gibidir. (Beydeba, Kelile ve Dimne, MEB, İstanbul, 1945; çev.Ömer Rıza...

Fabl, Özellikleri ve İlk Örnekler (Uygulamalı)

Fabl türünün genel özellikleri, yapısı ve ilk örneklerinin yanı sıra, ayırıcı özelliklerinden biri olan “kıssadan hisse”yi kullanarak fabl örneği yazmayı da içerir. fabl türü özellikleri: & eğiticidir; olmazsa olmaz...

Metin Türü Olarak Masal

Bir metin türü olarak masal için, “olağanüstülük” anahtar sözcüklerin başında gelir. Masallar, olağanüstü kahramanların başlarından geçen olağanüstü olayların yer ve zaman belirtilmeden anlatıldığı metinlerdir. TDK’nın tanımıyla: “Genellikle halkın yarattığı,...

Mazmunlar, İmge ve İstiare

Edebî sanatlar içinde istiare, hem açık hem kapalı olanıyla, doğrudan imgeyi (“Şiirde İmge (İmaj, Metafor)”) var eden bir sanattır. Sevgili için “güneşim” diye bir ifade kullanırsanız, bir yandan, onu...

Edebî Sanatlar (Online Uygulama)

Şiir dili, günlük dilden farklıdır. Sözün az, öz hâli tercih edilir. Derdini anlatan kristalize bir dil, sözcüklerin çağrışım değerlerine, edebî sanatlara ve imgelere yaslanabilir. Edebiyat eğitiminde, edebî sanatlar, matematik...

Müstezad, Terbi, Tahmis, Taştir vb.(Uygulamalı)

Divan şiirinde bazı nazım biçimleri (müstezad, terbi, tahmis, taştir ve tesdis), gazel beyitlerine eklemeler yapılarak oluşturulur. dize ekleyerek müstezad gibi yeni nazım biçimleri oluşturma Aşağıda verilen bilgilerden yararlanarak yandaki...

Mesnevî Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

İçerikle biçimin en uyumlu olduğu nazım biçimlerinden biri, mesnevîdir. Roman geleneği çok eskilere gitmeyen Türk ve doğu edebiyatlarında, uzun soluklu hikâyeler, geleneksel halk hikâyelerinin yanı sıra, mesnevî nazım biçimi...

Nazım, Nazım Birimi, Nazım Biçimleri

Nazım biçimleri ve türleri kendi içinde yapısal özellikleri ve konularıyla ayrışır. Nazım biçimleri ; nazım birimi, birim sayısı, ölçüsü (vezin), uyak örgüsü ve ayrıca, bazı nazım biçimlerine özgü bölümlendirmelerle...

Rubai ve Tuyug (Metin ve Uygulama)

Rubai ve tuyug, divan edebiyatı nazım biçimleri arasında yer alır. Tuyug, Türk’lere özgü bir nazım biçimidir. Rubailerde hayata bakış daha felsefîdir. rubai ve tuyug nazım biçimleriyle ilgili bir uygulama...

Kaside Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

Kaside nazım biçimi ; “Sözlükte ‘kastetmek, azmetmek, bir şeye doğru yönelmek’ gibi anlamlara gelen kasd kökünden türeyen kasîde terim olarak ‘belli bir amaçla söylenmiş, üzerinde düşünülmüş, gözden geçirilmiş şiir’...

Gazel Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

Gazel nazım biçimi ile ilgili genel kuralları ve ayırıcı özellikleri kavramış bir öğrencinin bu bilgileri kullanarak aşağıda isteneni kolaylıkla yapabilmesi beklenir. gazelin dizelerini biçimsel özellikleri dikkate alarak yerleştirme, sıralama...

Olay Akışına Yön Veren Ögelerin İzinde

Okuduğunu anlama ve yorumlama çalışmaları kapsamında bir uygulamamız Hermann Hesse’in ünlü Siddhartha romanıyla ilgiliydi. Romanda olaylar, Siddhartha’nın nirvana yolundaki hayat deneyimlerine dayalı bir akışa sahip olduğu için, aynı zamanda...

“Otlakçı” Hikâyesi (Memduh Ş.Esendal)

Memduh Şevket Esendal’ın “Otlakçı” hikâyesi, Çehov tarzı hikâyenin tipik özelliklerini gösterir:Çehov Tarzı Hikâye veya Durum Hikâyesi (Bilgi ve Uygulama) OTLAKÇI -Efendim, tütün tabakasını ortada unutmağa gelmiyor, insafsız herif, tütünü...

Çehov Tarzı Hikâye (Metin ve Uygulama)

  Çehov tarzı hikâye veya durum hikâyesi dendiğinde, Türk edebiyatında akla gelen ilk ve en önemli temsilci Memduh Şevket Esendal’dır. Sait Faik’in hikâyelerinin bir bölümü de ağırlıkla bu gruba...

Olay Hikâyesi-Maupassant Tarzı Hikâye

Öyküleyici anlatımda, ögelerin kurgulanması ve anlatımına bağlı olarak farklı hikâye türleri ortaya çıkmıştır. Batı edebiyatlarında olay hikâyesi (Maupassant tarzı hikâye)  ile  durum hikâyesi (Çehov tarzı hikâye) birbirlerinden kesin çizgilerle...

Karagöz-Hacivat Sohbetlerinin Karakteristik Yapısı

(Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Karagöz-Hacivat gölge oyununun özelliklerini eğitici bir çalışma için kullanıp benzeri metin yayınlamış. Aşağıdaki satırlar, o metinden…) “HACİVAT – Hoş geldin Karagöz’üm, arkadaşım. KARAGÖZ – Hoş...