Görsel ve Anlık Değerlendirme Araçları

Anlık değerlendirme araçları, sınıf içi öğrenme süreçlerinde etkin kullanıldığında, öğretmene, hızlı ve anlamlı veri sunar. Öğretmen için, öğrencilerinin nabzını tutabilecekleri;  öğrenciler açısından da amaca uygun olarak, kendilerini, akranlarını ya da metinleri değerlendirebilecekleri basit ama işlevsel araçlardır.

yaygın kullanılan görsel ve anlık değerlendirme araçları

Anlık değerlendirmelerin en yalın hâli, üçlü değerlendirme aralığına sahip onaylama, katılma ya da beğenme düzeylerini belirten görsel değerlendirme araçlarıdır. Bunlar, “çember, üçgen, kare” gibi, her birine bir değer atanacak geometrik şekiller de olabilir, trafik lambaları, el işaretleri vb. onaylama, katılma, öğrenme düzeylerini  belirten görsel işaret ya da eylemler de olabilir.

anlık değerlendirme araçları

1. çember, üçgen, kare

Çember, netleşmemiş, kafada hâlâ dönüp durmakta olan bilgiler için; kare, bilinen ya da aynısının düşünüldüğü bilgiler için; üçgen ise, edinilen ya da öne çıkan üç yeni bilgi için işaret aracı olabilir. Öğretmen tarafından dağıtılacak, bu şekillerin yer alacağı bir çalışma kağıdına, öğrenci, verilen yönerge doğrultusunda notlarını yazabilir.

Bir şekle değer atamanın aynısı renkler için de mümkün. (eklenecek)

2. trafik ışıkları

Trafik ışıkları, çevrim içinde doğrudan trafik ışığını taklit eden sınıf uygulamalarıyla, yüz yüze eğitimde bu ışıkların renklerini taşıyan kağıtlarla uygulanabilecek, anlık değerlendirme araçlarından biridir. Öğrenci öğrenme sürecine ya da verilen çalışmaya ilişkin yansıtmasını trafik ışıkları yerine kullanacağı araçlar yoluyla gösterir. Bu araçların renkli yapışkanlı kağıtlar olduğunu varsayalım. Seçilen kağıt;

  • Kırmızı ise, öğrencinin zorlandığı ve öğretmen desteğine ihtiyaç duyduğu bir durumun varlığı
  • Sarı ise, çalışmanın yapılabildiği ama belli düzeyde öğretmen desteğine, bir sorunun yanıtına ihtiyaç duyulduğu
  • Yeşil ise, sorunsuz ilerlendiği

mesajı verilmiş olur.

Ortada, bireysel yapılacak bir çalışma varsa, her öğrenci çalışmanın kendisindeki zorluk kolaylık, anlaşılırlık vb. açılardan karşılığını, çalışma kağıdının üzerine yerleştirerek de teslim edebilir.

Trafik ışıkları, el işaretleri ya da yüz ifadeleri gibi öz değerlendirme dışında genel birer değerlendirme aracı olarak da kullanılabilir.

3. kart gösterme

Aşağıdaki örnek MEB ve UNICEF’in ortak projesinin ürünü kitapta yer alıyor:

anlık değerlendirme araçları

4. renklerle noktalı oylama (dot voting)*

Herhangi bir konuda, beyin fırtınası ya da benzer bir teknikle toplanacak görüşlerin sıralanmasında, renkler süreci hızlandırıcı olabilir. Öğrenciler, kendilerine önceden dağıtılmış olması gereken kırmızı, yeşil ve sarı renkli, nokta biçimli yapışkan kağıtları, oylama için kullanırlar. Kağıtlara yüklenecek değerler: En önemli görüşler için yeşil, azalan derecelerde sarı ve kırmızı. Yapılması gereken, toplanan görüşlerin yanına, uygun görülen renkli noktaları yapıştırmaktan ibarettir.

5. el işaretleri, yumruktan beşe

Dersin her aşamasında, öğrenci “yansıtma”sı olarak kullanılabilir. Dersin herhangi bir anında ya da sonunda uygulanabilir.

Yaygın uygulama:

  • Başparmak yukarı (anlıyorum!),
  • Yana doğru başparmak (emin değilim)
  • Başparmak aşağı (anlamıyorum.)

yumruktan-bese

El işaretlerinin yumruk halinden beş parmağa doğru sıralanan, derecelendirilmiş hâli de (yumruktan beşe) işlevseldir:

  • Hiçbir şey anlamıyorum / anlamadım (Tam yumruk)
  • Anlamak için yardıma ihtiyacım var / anladım. (Tek parmak açık.)
  • Anlamak için biraz uygulamaya ihtiyacım var / anladım. (İki parmak açık.)
  • Epeyce anlıyorum / anladım. (Üç parmak açık.)
  • Büyük ölçüde anlıyorum / anladım. (Dört parmak açık)
  • Tamamen anlıyorum / anladım. (Tüm parmaklar açık)
6. yüz ifadeleri, emojiler

Yüz ifadeleri, en hızlı ve somut veri sunan anlık değerlendirme araçlarından biridir. Öğrenme sürecinin verimine ilişkin memnuniyet göstergesi olarak kullanılabilir. Memnuniyet aralıklarının genişliği yahut dağılımı, değerlendirmenin gerçekçiliğinde belirleyici olur. Öğretmenin talebine göre, öğrenci doğrudan kendi mimiklerini de kullanabilir, öğretmenin dağıtacağı ifadeleri de işaretleyebilir.

Yüz ifadelerinin “katılıyorum” ile “katılmıyorum” arasındaki seçeneklerinin sayısı, değerlendirmenin ayrıntısını da gösterecektir. En basit haliyle:anlık değerlendirme araçları

*Active Learning and Teaching Methods  For Key Stages 1&2(Northern Ireland Curriculum)