Dizilerde Edebiyat… Dizilerin Okuyan Kahramanları…

Kiralık Aşk dizisinde kitaplardan çokça alıntı yapıldığı veya söz edildiği, bunun da adı geçen kitapların satışını artırdığına dair bir yazı okumuştum geçenlerde. Hiç izlemediğim yahut denk gelmediğim için, üstüne dizinin bitmişliği de eklenince merak ettiğimle kalmıştım. Az önce, bir dizi kişisinin elinde Cemal Süreya’nın Sevda Sözleri’ni görünce (evin entellektüel oğlunun masasındaki kitabı eline alan Süreyya-İstanbullu Gelin) kızıma yaptığım yorum aklıma geldi: Senaristler Cemal Süreya’dan başka şair ve onun Sevda Sözleri’nden başka şiir kitabı bilmiyor! Biliyorlardır da bana denk gelmemiştir muhtemelen! (İtiraf: Bu girişten sonra yaptığım “dizilerde edebiyat” taramasının sonucuna bakılırsa benim teori çöktü. Bayağı bir eser, esmiş geçmiş dizi sahnelerinde. İyi bi şey…)

dizilerde edebiyat

dizilerde edebiyat yahut dizi kişilerinin edebiyata ilgisi:

O sahneyle birlikte, sahiden dizilerde edebiyatın varlığını konu eden toplu bir yazı, değerlendirme var mıdır diye de merak ettim. Roman uyarlamalarına dair bilgi ve yorumlar fazlasıyla var. Benim aklımdan geçen, dizi kişilerinin kitaplarla haşır neşirliği idi ki tam aklımdan geçenin düşünülüp kotarıldığı bir blog (Konserve Ruhlar) yazısını şurada buldum(2014’te yayınlanmış):

“Bu kez izlediğimiz film ve dizilerde karakterlerin okuduklarına odaklanalım istedim. Yönetmenin ya da senaristin ince düşünülmüş fikirlerle yerleştirdikleri kitaplar mı bunlar? İzlediğimiz sahne, içindeki karakter, okuduğu kitap ile ilgili mi? Ya da çok derin anlamlar yüklenmeden daha hafif amaçlara mı hizmet ediyor bu durum? İnternette biraz araştırma yapınca benim gibi düşünenlere rastladım. Ame ne yazık ki hiç biri türkçe tartışmalar değil.”

Bu yazıda ve başka bloglarda gördüğüm eserlerin bir bölümünü blog linkleriyle buraya alacağım ama doğru olan, ilgili yazılardaki yorumların okunmasıdır. Böylece eserlerle onlara yer verilen sahneler arasındaki ilişkilendirmeler de yapılabilir ve sağlıklı bir değerlendirmeye ulaşılabilir. (Hemen hiçbirini izlemediğim için kendi yorumlarımı yapamayacağım bir blog yazısı olarak da benim kişisel tarihime geçsin!)

& ezel’de…

Yukarda bahsi geçen yazıda yine izlemediğim ama “dayı”nın aforizmaları dolayısıyla namını çok duyduğum Ezel’den söz edilen bölüm:

dizilerde edebiyat

“Uzun soluklu tv dizisi Ezel’de zaman zaman kitapların bahsi geçti. Ezel’in kardeşi Mert, Hakan Günday’ın Kinyas ve Kayra’sını okurken göründü bir bölümde. Diğer bölümlerde adı geçen kitapları bir blogcu arkadaşımız listelemiş. Merak edenler buradan okuyabilirler.”

“Buradan” gidince Ezel’de sözü geçen kitaplara dair gördüğüm liste aşağıda, yazı adresi şurada:

  • Sefiller (Victor Hugo)
  • Alamut Kalesi (Wladimir Bartol)
  • Semerkant (Amin Maalouf)
  • Rubailer (Ömer Hayyam)
  • Monte Cristo kontu (Alexandre Dumas)
  • Divan-ı Kebir (Mevlana Celaleddin Rumi)
  • Babalar ve oğullar (Ivan Sergeyevic Turgenyev)
  • Kelebek (Henri Charriere)
  • Kinyas ve Kayra (Hakan Günday)
  • Kumarbaz (Fyodor Mihailoviç Dostoyevski)

Bu listeye ek:

“Tuncel Kurtiz’in sesinde hayat bulan dizeler ve satırlar eminim hafızalarınızda. Aslıhan Köşşekoğlu’nun yazısına göre, Henri Charriere’nin Kelebek adlı kitabının Ezel’de gösterilmesinden sonra romanın yayınevi Punto Dağıtım, kitabı yeniden basmak zorunda kaldığını söylemişti. Aynı şekilde dizide yer alan Birhan Keskin şiiri sonrası Metis Yayınevi, dizinin bu bölümünden sonra Yol kitabını soranların sayısının arttığını söylemişti. Artı Dağıtım ve Pozitif Yayınevi Yayın Yönetmeni Muharrem Kaşıtoğlu, Ömer Hayyam’ın satışlarının da diziyle beraber arttığını söylüyordu.”  (Dizi Karakteri de Kitap Okur)

& kiralık aşk’ta…

Kiralık Aşk’ta favori kitap Jane Austen’ın Gurur ve Önyargı‘sı… Bu kitapla birlikte, diğer dizilerde yer alan kitaplara dair okuması da keyifli bir yazı adresi şurada. Şu değerlendirme de yazı sahibine ait:

“Kiralık Aşk malumunuz yazın en çok izlenen işlerinden biri. Dizide uzun zamandır, Jane Austen’ın Pride and Prejudice romanı ve uyarlama filmi üzerinden diyaloglar geçiyordu. Son bölümde de olan oldu, esas kızımız doğum günü hediyesi olarak Ömer Bey’e Gurur ve Önyargı olarak çevrilen o kitabın ilk baskısını hediye etti. Dizilerde edebi eserlerin yeri oldukça fazla, kimi zaman bir şiirle aşk ifade edildi, kimi zaman okunan bir kitap sahnenin tüm ruhunu, karakteri ifade ediyordu.”