Dizilerde Edebiyat… Dizilerin Okuyan Kahramanları…

EK-Eylül 2017/ Kiralık Aşk’ın tekrar bölümlerini izlemeye başladım. Denk geldiğim birkaç örnek:

  • Ömer’den habersiz, hayatına girmesi için yengesi tarafından onun hoşlanacağı bir kız profilinin ilk basamaklarında verilen bilgilerden biri: Ömer, Sait Faik ve Sabahattin Ali kitaplarını çok sever. Haberdar olmakta fayda var!
  • Ömer, Proust’un Albertine Kayıp kitabının ilk baskısını arıyor.
  • İso da kırık bir aşk duygusunun ardından, Turgut Uyar’ın “Sevgim Acıyor” şiirini içinde yaşarken sokaklarda yürüyor.
  • Yüzünde gülümseme, karnında bebişiyle Defne sokaklarda ve fonda yine Turgut Uyar’dan bir şiir: “Bir Gün Sabah Sabah”

& leyla ile mecnun’da

Aynı kaynakta gördüğüm hâliyle:

  • Leyla ile Mecnun’da Tehlikeli Oyunlar (Oğuz Atay)
  • Leyla ile Mecnun’da da “bir hafta Turgut Uyar, bir hafta Cemal Süreya duyuyorduk Yavuz’un sesinden.”
  • Leyla ile Mecnun’da Otostopçunun Galaksi Rehberi
  • Leyla ile Mecnun’da Cezmi Ersöz

“Dizinin senaristi Burak Aksak bir röportajında yaptığı Cezmi Ersöz göndermesini böyle anlatıyordu: ‘Bir bölümde hoşluk olsun diye; Yavuz, Cezmi Ersöz okuyordu ve Zeynep ‘yeter’ diyordu. Yani bir dönem, ergenken Cezmi Ersöz okuduk ama şimdi olmuyor. Yani sevmediğimiz şeyleri de öyle koyuyoruz.”

& diğer dizilerde (yukarda linklerini verdiğim bloglardan yararlanarak)

  • Behzat Ç.’de, Haliç’te Yaşayan Simonlar (Hanefi Avcı); Anadolu Yazarını Dinliyor (Nihat Genç)
  • Poyraz Karayel’de Oğuz Atay göndermeleri
  • Güllerin Savaşı’nda Tutunamayanlar (Oğuz Atay)

dizilerde edebiyat

  • Arka Sokaklar’da Suç ve Ceza (Dostoyevski)
  • Kurtlar Vadisi’nde politik kitaplar (yazıda listelenmiş)
  • Karadayı’da Attila İlhan ve Nazım Hikmet şiirleri; Ecelin Çağrısı (Agatha Christie)
  • Çemberimde Gül Oya’da Küçük Kara Balık
  • Beni Böyle Sev’de,

“…her hafta bir kitap okuyan oyuncular okudukları kitapları dizinin yönetmeni Cem Tabak’a teslim ediyor, Cem Tabak toplanan kitapları Anadolu’da kitap ihtiyacı olan okullara ulaştırıyordu. Edebi eserler ve diziler konuşulurken bu parantezi de açmalıyız diye düşündüm.”

Yukarıda da geçtiği üzere Poyraz Karayel’in müthiş edebiyat tutkusunu anlattığı video:

Dizilerde geçen kitap adlarının yahut alıntıların potansiyel okurlar yarattığı ve kitapçılarda bir hareketlilik oluşturduğu da ortak değerlendirmelerden.

II.Abdülhamid’in polisiye kitap merakına atıfla, Payitaht Abdülhamid‘de de  sultana Sherlock Holmes kitaplarından sayfalar okunuyor.

Not: Bu arada, yabancı ülkelerde roman ve dizi ilişkisine dair Fatma Cihan Akkartal imzalı ilgi çekici bir yazı da okudum. Şurada

Kısa günün kârı: Ufak bir sahneden yola çıkıp bir sorunun ardına düşüp linklerini de verdiğim ve ilgimi çeken bloglarla tanışmak…

Ek: Hatırladım, birkaç hafta önceki bir bölümde Kalbimdeki Deniz dizisinde muhafazâkâr delikanlı, kız arkadaşına Mesnevi’yi hediye eder ve o dünyaya çok uzak kız, delikanlıya olan duygusal bağıyla kitaba da tutunur. (Bendeki Mesnevi de bir doğum günü hediyesi, her daim en kıymetlisinden…) Mesnevi demişken açıktan bir dedikodu: Eskişehir’de Tiryakizade Kıraathanesi‘ne takılan gençlerin bazıları, o atmosfer ve kitaplar üzerinden kız arkadaşlarını etkileyebiliyorlarmış! Kitaplar üzerinden etki alanı oluşturma fikri güzel, “gazoz”lu zamanlardan iyidir ama “cehenneme giden yollar…” kabilindense fena! (anlatanın yalancısıyım.)

Dizilerde kitaplar üzerinden etki alanı oluşturma fikri de eğer varsa ve insanları da iki satır okumaya özendiriyorsa bence harika…

güncelleme:

Dizilerde edebiyat, kitap vb. dikkatiyle bu sezonda (2017-2018) denk geldiklerim:

  • Ufak Tefek Cinayetler‘de Oya karakterinin okuduğu Savaş Sanatı (Sun Tzu). Merve ve onun gibiler karşısında “iyiler”in şansı ne kadardır, merak edilesi ya neyse… (Kitap satışları patlatmışmış!)… Bir edebiyat dersinde, Edip sınıfa Oscar Wilde‘ın güzelim Gül ile Bülbül öyküsünü okur. Yine, iyilik ön plana çıkarılır.
  • Vatanım Sensin‘de, savaşın insanlıktan çıkaran yüzünü görüp psikolojisi bozulma eşiğine gelen asker, Suç ve Ceza (Dostoyevski) okur. Leon, ona, bir parça umut vaat eden Germinal (Emile Zola)‘i okumasını salık verir.
  • Geçen yıldan beri kesintisiz izlediğim Vatanım Sensin’de önceki bölümlerde bir karakter olarak Halide Edip vardı. Geçen ve bu hafta da 12 Mart İstiklâl Marşı’nın kabulü dolayısıyla Mehmet Akif Ersoy sahnede. Dün akşamki dizi kişilerinin bölüm bölüm seslendirerek tamamını okudukları İstiklâl Marşı sahneleri, hem okuma biçimindeki sakinlikle anlaşılır ve içe işler biçimdeydi hem de aynı nedenle etkilenmemek mümkün değildi. Mehmet Akif ve İstiklâl Marşı, #Korkma etiketiyle de TT olmuş, şaşırmadım.

  • Fazilet Hanım ve Kızları‘nda Yağız, her şeyden uzaklaşıp bir cam eve kapandığında, eli kitaplıkta bir şaire uzanır. Babasının hediye ettiği Orhan Veli’nin “Bütün Şiirleri”nden uzunca bir şiir okur.
  • Kadın dizisinde, her şeye rağmen hayata sıkı sıkı tutunmak ve hayatı hissetmek, Bahar’la Arif’in mırıldandığı bir şiirle dışa vurulur: “Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir Şey Var” (Ataol Behramoğlu)

İlgili:

Öğretmen Dizisi… Sıradışı Bir Öğretmen Profili