Düzeltme Stratejileri ve Yeniden Okuma

Düzeltme stratejileri, okuma sırasında tam anlaşılamayan, okurun tam netleştiremediği noktalara yeniden dönmesine ve anlamayı destekleyen okuma stratejilerini daha bilinçli kullanmasına dayalı uygulamalar bütünüdür. Okuma boyunca kendi anlama düzeyini izlemiş olan öğrenci, belirlediği eksiklerini, düzeltme stratejilerini kullanarak giderebilir.

“Düzeltme stratejileri, okuyucunun kendi kendini izlemesini gerektirir. Kendi kendini izleme, okuyucuların kendi hatalarının farkında olduğu zamandır.”*

Öğrencilere düzeltme stratejilerinin işlevi hakkında şu örnekteki gibi bir bilgilendirme yapılması önerilir:

“Bugün, okuduğunu anlamamızı geliştirmek için düzeltme stratejilerini nasıl kullanacağımızı öğreneceğiz. Kendi kendini izleme ve kendi kendini düzeltme, iyi okuyucular tarafından kullanılan becerilerdir. Kendi okumanızı izlerseniz, okuduklarınızı anlamanız gelişecektir. Bazen okuduğunuzda, devam etmenizi engelleyen engellerle karşılaşırsınız. Bu engelleri kaldırmanın veya okumanızla tekrar yola çıkmanıza izin veren dolambaçlı yollardan geçmenin yollarını arayacağız.”*

düzeltme stratejileri için yaygın olarak sunulan öneriler

Strategies That Work (Anne Goudvis, Stephanie Harvey, 2000)’ten alınmış şu önerilerde olduğu gibi, düzeltme stratejileriyle ilgili önerilerin hemen tamamı,  aslında, eksiklerin giderilmesine yardımcı olacak okuma stratejilerini kullanmaya dayalıdır (Önerilen stratejilerle ilgili olarak bu blogda yer alan ayrıntılı bilgilerin linkleri, maddelere eklenmiştir.):

1. Metin ile hayatınız, dünya ve başka bir metin arasında bağlantı kuruyor musunuz? Kitaptaki deneyimler size hayatınızdaki herhangi bir şeyi hatırlatıyor mu? Kitap ya da roman size duyduğunuz bir şeyi hatırlatıyor mu? Daha önce böyle bir şey okudunuz mu? Bununla ilgili ne hatırlıyorsun?
2. Bir tahminde bulunun. Sence sonra ne olacak? Sizce nasıl bitecek?
3. Durun ve okuduklarınızı düşünün. Birine sorarsa neler olduğunu açıklayabilir misiniz? Okuduklarınızın zaten bildiklerinizle nasıl örtüştüğünü düşünün.
4.Kendinize bir soru sorun ve cevaplamaya çalışın. Okurken kendinize “kim, ne ve neden?” diye sormalısınız.
5. Okuduklarınızı yazılı olarak yansıtın. Okuduklarınızı veya okurken ne düşündüğünüzü özetleyen birkaç kısa not yazın.
6.Görselleştirin. Okurken hikayedeki olayları hayal edin!
7. Dizgi, baskı özelliklerinden yararlanın. Kalın yazı, italik kelimeler, büyük harfler ve noktalama işaretleri, okuduklarınızı daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.
8. Okuduklarınızı tekrar anlatın. Bu, özellikle bir süredir okumadığınız bir şeyi yeniden okumaya başladığınızda faydalıdır. Kitabı alıp okumaya başlamadan önce neler olup bittiğini düşünmek için zaman ayırın.
9. Tekrar okuyun. Bu her zaman tüm bölümü yeniden okumak anlamına gelmez! Bir paragrafı, cümleyi, hatta bir kelimeyi yeniden okumak anlamına gelebilir!
10. Metin yapısını fark edin. Kitap veya roman nasıl düzenlenmiştir? Bölümler var mı? Dizin, sözlük veya içindekiler tablosu var mı?
11. Okuma hızınızı ayarlayın: Yavaşlayın veya hızlanın.

*NSW Centre for Effective Reading, Comprehension Handbook