Konuşma Etkinlikleri (Örnek ve Uygulamalar)

Edebiyat dersi etkinlikleri arasında konuşma etkinlikleri

konuşma etkinlikleri

Konuşma etkinlikleri; sunum hazırlama, sunum için el kartı hazırlama; bireysel veya grup içinde konuşma, hazırlıksız ve hazırlıklı konuşma yapma ile ilgili bilgi ve uygulama örneklerini içerir. Özellikle, keyifli ve adım adım ilerleyen konuşma tekniklerini uygulamak, çekingen çocukları da konuşmaya istekli kılacaktır.

sunum hazırlama|hazırlıksız ve hazırlıklı konuşma|bireysel veya grup etkinlikleri içinde konuşma

Doğal Destanlar ve “Kulaktan Kulağa” Oyunu

Doğal destanlar, çekirdek (doğuş), gelişme (yayılma) ve saptanma evrelerinden geçerek birer insanlık mirasına dönüşmüştür. “Kulaktan kulağa” oyunu, doğal destanların bu gelişim evrelerine ilişkin bilginin kazandırılmasında eğlenceli bir yol olabilir. Dünyanın en eski destanı Gilgameş Aşağıda verilen oyun örneğiyle iki kazanım...

Kulenga Hikâye Yaratma Oyunu

İlk anda “Story Cubes” ile “Dixit“i hatırlatan ama farklılıkları olan eğlenceli bir hikâye anlatıcılığı oyunu: Kulenga. Eda ve Emir Bayraktar imzalı  (Storytelling Academy sitesinde göremedim, Twitter hesabında gördüğüm kadarıyla ekledim.) oyun, adını Swahali dilinden almış: “Kulenga;  insanlığın ve hikayelerin beşiği...

Zıt Panel ile Bilgiyi Gözden Geçirme

Zıt panel, “zıt” sözcüğünün çağrıştırdığı anlamla ilgisi olmayan, soru-yanıta dayanan ve konuşmacılarının bir soru grubu ile bir yanıt grubundan oluştuğu bir tartışma türü. Plandan Uygulamaya Öğretim’de yer aldığı biçimiyle, uygulanışı: zıt panel “1.Lider seçilir. 2.Sınıf ikiye bölünür. 3.Her bir...

Konuyu Açık Oturum ve Panel ile Tartışma

Birden çok konuşmacının katıldığı tartışma ortamlarında, bir konu, belirli bir düzen içinde, bir başkanın yönetiminde değişik yönleriyle tartışılır. Açık oturum ve panel türü tartışmaları yöneten başkan/ moderatör; açışta konuşmacıları tanıtmak, sorunu ortaya koymak, arada konuşmacıların söylediklerinde ana noktaların altını çizmek,...

Kostüm Hazırlama… Giysi ve Eşyalar Kimi İşaret Eder?

Structuring Drama Work‘ün 2015 baskısında yer almayan, 1990’lı yıllardaki baskılarından birinde gördüğüm drama tekniği  kostüm hazırlama (“Costuming”), kurmaca -hatta gerçek bile olabilir- tip ve karakterleri çözümleme ve değerlendirmenin merak uyandıran yollarından biri olarak uygulanabilir. Bir başka drama tekniği olan “Özel...

Doğaçlama ve “Commedia dell’Arte” ve “Orta Oyunu”

Doğaçlama gerektiren “Commedia dell’Arte”, Structuring Drama Work‘te tiyatro türlerinden yararlanan drama tekniklerinden biri olarak yer almıştır. Temel özellikleriyle geleneksel Türk tiyatrosu türlerinden orta oyunu ile tulûata çok benzer. Bu tiyatro türü, bir ders konusu olarak lise düzeyinde verilmez ama bir...

“Yaşam Çemberi” İçinde Bir Karakter Oluşturmak

“Yaşam çemberi” (circle of life), drama teknikleri arasında yer alan ve belirtilen özellikler doğrultusunda bir karakter ortaya çıkarıp o karakteri çözümlemeye olanak sağlayan tekniklerdendir. Bu yönüyle, özellikle olaya dayalı veya kişi temelli tüm metin türü örnekleriyle ilgili etkinliklere dahil...

“Uzman Rolü” ile Soruna Çözüm Bulma

Drama tekniklerinden “uzman rolü” , öğrencilere bir sorunun çözümünde “uzman” olarak sorumluluk vermeye dayalıdır. Bu takım çalışması, öğrencilerin yaratıcılıklarını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme ve karar alma süreçlerini destekler. (Mantle of the Expert) “uzman rolü” Eğitimde dramanın öncülerinden  Dorothy Heathcote...

“Düşünce İzleme” ile Karakterin Sesi Olma

Drama tekniklerinden “düşünce izleme” (thought tracking) ile kurmaca bir metin kişisinin veya metinlerden bağımsız tasarlanmış bir duruma maruz kalan karakterin içinde bulunduğu ruh halini, içinden geçenleri vb. ifade etmesine dayanır. Okuma etkinliklerinde kişilerin iç dünyalarını anlama, değerlendirme süreçlerinde kullanılabilir. “düşünce...

“Telefon Konuşmaları” ile Olayı Geliştirmek

“Telefon konuşmaları”, hem bağımsız bir drama etkinliği olarak hem diğer drama etkinliklerinde bir durumun yönünü değiştirmek, içerdiği olayı ayrıntılandırarak geliştirmek gibi farklı nedenlerle de destek alınabilecek tekniklerdendir. Zülfü Livaneli’nin Huzursuzluk romanının anlatım diliyle benzeşen metinler, bu tür etkinlikler için...

Öğretim Tekniği Olarak Sıcak Sandalye

En yaygın kullanılan drama tekniklerinden biri olan sıcak sandalye (hot seating) bir öğretim tekniği olarak, adı üstünde, o sandalyeye oturacak kişinin bi parça terlemeye hazır olacağı bir sorma, sorgulama ortamı oluşturmaya dayalıdır. Bu tekniği uygulamak için; Öncelikle, herhangi bir...

Bir Tartışma Tekniği Olarak Münazara

Münazara, herkesçe bilinen biçimiyle her zaman karşı olduğum bir teknikti. Bir şeylerin siyah-beyaz karşıtlığında savunulmasını itici bulurdum. Sonra, çalıştığım okulda ve okulumun katıldığı münazara yarışmalarında –İngilizce debate’lerde de– uygulanan, adım adım yapılandırılmış münazara tekniğini ve uygulama mantığını kavrayınca düşüncem...

Öğretim Tekniği Olarak “Çember”

Çember tekniği, geniş bir grubun çember oluşturduğu ve bir liderin öncülüğünde bir konuyu/sorunu değerlendirdikleri bir tartışma tekniğidir. çember tekniğini uygulama: Oturarak veya ayakta durarak uygulanabilir. Halkadakiler, liderin sorusunu yanıtlar. Halkayı oluşturan herkes konuşmak durumundadır. Herkes için konuşma süresi 1-2...

“Kar Topu” Tekniğiyle Öğrenme, Tartışma

Kar topu tekniği, kar tanelerinin kar topuna dönüşmesi gibi, bir konuda, bir kişinin görüşünden başlayarak ve görüşlerin sürekli ikiye katlayarak arttığı bir tartışma tekniğidir. Biri, katlanarak artan yanıyla; diğeri, kağıtların buruşturularak top haline getirilmiş haliyle biçimsel açıdan kar topuna...

Farklı Metin Türlerinde Konuşma Etkinlikleri

Röportaj, mülâkat, hitabet vb. sözlü anlatım türleri başta olmak üzere, anı, gezi gibi sözlü anlatıma da uygun türlerde konuşma etkinlikleri uygulanabilir. okuma ve konuşma becerilerini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri sizin belirleyebileceğiniz okuma etkinlikleri Bu etkinlikleri, kendi metinlerinizi ekleyerek...

Etkinlik Metinlerini Anlık Paylaşabilirsiniz!

Bir metin, bazen tek bir etkinlik içinde, aynı anda okumanın, dinlemenin, yazmanın ve konuşmanın nesnesi olabilir. Aşağıda, en az iki dil becerisini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri öğretmenin yerleştirip anlık paylaşabileceği okuma-yazma etkinlik önerileri yer almaktadır. metne dayalı yazma önerileri...

Hazırlıksız Konuşma İçin Eğlenceli Öneriler

Hazırlıksız konuşma, kulağa ilk anda zor gelse de aynı oranda ek bir çalışma gerektirmeyeceği için öğrencilerin tercih edebileceği bir etkinlik de olabilir. Örnek olaylar ve somut nesneler çevresinde konuşturmak kadar, konuşma konularını kolay uygulanabilir etkinliklere dönüştürmek de ilgiyi diri...

Hazırlıklı Konuşma – Hazırlıksız Konuşma

Zülfü Livaneli, 2011’de TÜYAP’ta bir konuşma yaptı. Konuşmasına, sözün gücü ve bu güç etrafında kutsal kitaplarda söylenenlerle başladı; okuma ve yazma kavramlarına anektodlarla bezeyerek değindi; global dünyada her şeyin aynileştiği hatta “Batı”yla sınırlandığı, diğer zengin kültürlerinse pek tanınmadığı eleştirisi...

“9 Elmas Tekniği” ile Seçenekleri Eleme

“9 elmas tekniği” (Diamond 9 ranking) ile yıllar önce eğitim fakültelerinin yapılandırılmasıyla ilgili bir atölye çalışmasında tanışmıştım. Verilen sorunun çözümü için her grup 9 öneri belirliyor ve grup temsilcileri tarafından öneriler tüm katılımcılara sunuluyordu. Kesişen ortak önerilerin başa geçtiği...

Sunum İçin El Kartı (Bilgi ve Örnekleme)

Sunum becerisi, derslerden hayata kalacak minik ama önemli ayrıntılardandır. Belki ilerde bir “TED Talk” konuşmacısı olacaklar, kim bilebilir ki?!… Sunum için el kartı kullanma da sürecin önemli bir parçasıdır. Sunumlarda, öğrencilerin ellerinde biraz heyecandan, biraz içini ezberleme telaşından kırışmış...

Altı Şapka Tekniği ile Bir Soruna Altı Bakış Açısı

Altı şapka tekniği, bir soruna farklı açılardan nasıl yaklaşılabileceğini ve sonucunda çözüme nasıl gidilebileceğini gösteren etkili bir iş dünyası uygulamasıdır. Edward de Bono’nun geliştirdiği altı şapkalı düşünme tekniğinin, eğitim dünyasına uyarlanması, özü gereği zor olmamıştır. (İş dünyasına atılacak -artık...

“Donuk İmge” ile Anın Fotoğrafını Alma

Donuk imge, grup heykelleri yoluyla tablo oluşturma ve düşünce izleme gibi drama etkinlikleri okumayı daha eğlenceli, konuşmayı daha istenerek yapılabilir hâle getirebilir. Eğlenceli kısım için, bir ara sosyal medyada yaygınlaşan “mannequin challenge” modası hatırlatılabilir. İnsanların bireysel veya grupça bir...

“Öykü Küpleri” ile Konuşmayı Geliştirme

Bir gün, müdürün odasına ana dili İngilizce olan yabancı dil öğretmenlerimizden biri geldi ve İngilizce derslerinde kullanmak üzere bir materyali satın almak için onu ikna etmeye çalıştı. Türkçeyi tatlı bir aksanla ve sürükleyici şekilde konuşan öğretmenin müdürü iknasına ben...

İyi Bir Diksiyon ve Hitabet İçin…

Seçmeli olarak  Diksiyon ve Hitabet dersini verdiğim zaman çokça yararlandığım, konuşma teknikleri dışında, deyim yerindeyse, konuşmanın felsefesini de yapan ve farkındalık oluşturan bir kitap var, Suat Taşer imzalı: Konuşma Eğitimi. Konuşmanın doğuşu, temel ilkeleri, “konuşmayı oluşturan etmenler”, konuşma türleri,...

Konuşma Becerisini Oyunlarla Geliştirmek

Öncesi… Mehmet Kurudayıoğlu’nun “Konuşma Eğitimi ve Konuşma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Etkinlikler” yazısının son bölümü, konuşma becerisini oyunlarla geliştirmek için uygulanabilecek etkinlik önerilerini içeriyor. Sessiz sinema veya atasözü birleştirme gibi bazı oyunların konuşma için ne kadar etkili olduğu tartışılır ama uygulanabilecek birçok...

Konuşma Becerisini Geliştirme Etkinlikleri-2

Öncesi… Mehmet Kurudayıoğlu’nun “Konuşma Eğitimi ve Konuşma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Etkinlikler” yazısında, konuşma becerisini geliştirme önerileri dışında, “konuşmanın zihinsel süreçlerinin geliştirilmesine yönelik” uygulanabilecek çalışmalara da yer vermiş: sınıflandırma çalışmaları yapma Herhangi bir konuda veya metin içinde geçen kavram, kişi vb....

Konuşma Becerisini Geliştirme Etkinlikleri-1

Okuduğum, “Konuşma Eğitimi ve Konuşma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Etkinlikler” (Mehmet Kurudayıoğlu –Konuşma Eğitimi kitabı da var-) yazısında, öğrencileri kitle karşısında konuşmaya teşvik edecek ve konuşma becerisini geliştirme için uygulanabilecek basit ama etkili konuşma etkinlikleri ve konuları önerilmiş. Öneriler öncesinde, iyi...

İpucuna Dayalı Öğretim Teknikleri : Kim? Ne?

Geçmişte öğrenilmiş bir bilginin hatırlanması veya ders sonunda, neyin ne kadar kavranıldığının görülmesi için, bildik “soru-yanıt” dışında, yine soru-yanıta dayanan veya farklı yollar izleyen öğretim teknikleri de vardır. Özellikle içindeki çocuğu kaybetmemiş öğrenci ve öğretmenler için çok da eğlenceli...

“Özel Mülkiyet” Kişileri Ne Kadar Anlatır?

Biyografi araştırmalarına dayanan sunumlar için en keyifli ve etkili yollardan biri, drama teknikleri arasında yer alan “özel mülkiyet” (private property) uygulamasıdır. Etkilidir çünkü, “kopyala-yapıştır”a fırsat vermez. Öğrenci, araştırmadan ve daha önemlisi, araştırdığı kişinin ayırıcı niteliklerini kavramadan, ona “özel” ayrıntıları...

Sunumda Ne Yapılmamalı?

“Sunum” konusunun sonrasında her öğrencimin, bir sunum hazırlaması ve sunması gerekiyordu. Konu serbestti. Bir öğrencim, “Ben sunum yapma konusunda sunum yapmak istiyorum.” dedi. Zamanı geldiğinde de “Sunum dediğin öyle değil, böyle olur!” kıvamında, son derece esprili ve bir tür,...

Etkili Bir Sunum Hazırlama ve Sunma

İyi bir içerik, emek verilmiş bir hazırlık, kötü bir tanıtım veya sunumla heba edilebilir. Konuşmacının tavrı, konuşma biçimi ve hakimiyeti kadar, konuşmasını destekleyecek materyaller de sonuca doğrudan etki eder. Sunum yapmayı bilmeyen öğrencilere ödev verip sunum yapmalarını bekleyip üstüne...

“Ahmet Cemil’le Mülâkat” (A.H.Tanpınar)

Ahmet Hamdi Tanpınar, Mai ve Siyah (Halit Ziya Uşaklıgil) romanının kahramanı Ahmet Cemil’le sanal bir mülâkat örneği hayal etmiş ve yazmıştır. Tanpınar’la Ahmet Cemil’in karşılaşıp sohbete başladıkları bölüm: “Ahmet Cemil’le Mülâkat” (A.H.Tanpınar) Ahmed Cemil’le bir salı akşamı Eyüp iskelesinde...