Öğretim Yöntem ve Teknikleri

öğretim yöntem ve teknikleri

öğretim yöntem ve teknikleri

Öğretim yöntem ve teknikleri, uygulanma hedefleri ve biçimlerine göre farklı özellikler içermektedir. Bazıları görselleştirmeye, bazıları canlandırmaya bazıları tartışma ortamı içinde bilgiyi değerlendirmeye vb. dayanmakta; niteliğine göre bireysel veya grup çalışmaları halinde uygulanmaktadır. Blogda, öğretim yöntem ve teknikleri, ağırlıkla Türkçe ve edebiyat dersleriyle ilgili metinlere dayalı uygulamalarla örneklenmiş ve tanıtılmıştır.

Yöntem ve teknik kavramları genelde karıştırılabilmektedir:

“Bu iki kavram arasında iç içe bir ilişki bulunmaktadır. Bu iç içe ilişkide öğretim metodu daha genel ve kapsamlı bir kavram olup öğretim tekniğini de kapsamaktadır. Öğretim metodu belirli görüş, ilke ve kurallara göre geliştirilmiş olan öğretim yapma yoludur. Teknik ise öğretim metodunu öğretmenin uygulamaya koyma biçimidir.” (Prof. Dr. S. Büyükkaragöz, C. Çivi, Genel Öğretim Metotları)

Yeri gelmişken, öğretim stratejileri de her ikisinin üstünde, “dersin hedeflerine ulaşılmasını sağlayan ve metodun belirlenmesine yol veren genel bir yaklaşımdır.” (Genel Öğretim Metotları)

“Öğretici gerçekten akıllıysa, sizleri kendi aklının evine sokmaya değil, fakat kendi aklınızın eşiğine doğru yürütmeye çalışır.” (Halil Cibran)

Grup Heykelleri ile Tablo Oluşturma

Grup heykelleri yoluyla tablo oluşturma da donuk imgelere benzeyen bir drama tekniğidir: Bunun için öğrenciler küçük gruplar halinde toplanır ve kendilerine verilen temaya/ içeriğe uygun bir tablo oluşturur. Grupların oluşturdukları tabloların içerikle bağı çevresinde konuşulur, tartışılır. Grupların hedefleri ile ortaya çıkan...

“Küçük Grupla Yapılan Doğaçlama – Rol Oynama”

Yaşadığınız durumlara dışarıdan bakıp kendinizi ve durumu değerlendirdiğinizi bir düşünün ama sizin yerinize bunu Karagöz ve Hacivat yapsın. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın uzun hikâyesi Yaz Yağmuru’nda Sabri’nin yıllar önce geçirdiği bir hastalık dolayısıyla edindiği bir alışkanlıktır, bu. Hikâyeyi okuyunca, hem...

“Bölünmüş Ekran” ve “Gül ile Bülbül”

Bir olayın farklı yönlerini ve muhataplarını görmek ve anlamak için “bölünmüş ekran” (split-screen, cross-cutting) elverişli bir drama tekniğidir. Bu etkinliği uygulamak için, katılımcılar en az iki durumu tasarlayıp aynı anda canlandırmak üzere, sahnede farklı alanlarda bulunurlar. Durumlar farklı yer...

Doğal Destanlar ve “Kulaktan Kulağa” Oyunu

Doğal destanlar, çekirdek (doğuş), gelişme (yayılma) ve saptanma evrelerinden geçerek birer insanlık mirasına dönüşmüştür. “Kulaktan kulağa” oyunu, doğal destanların bu gelişim evrelerine ilişkin bilginin kazandırılmasında eğlenceli bir yol olabilir. Dünyanın en eski destanı Gilgameş Aşağıda verilen oyun örneğiyle iki kazanım...

Zıt Panel ile Bilgiyi Gözden Geçirme

Zıt panel, “zıt” sözcüğünün çağrıştırdığı anlamla ilgisi olmayan, soru-yanıta dayanan ve konuşmacılarının bir soru grubu ile bir yanıt grubundan oluştuğu bir tartışma türü. Plandan Uygulamaya Öğretim’de yer aldığı biçimiyle, uygulanışı: zıt panel “1.Lider seçilir. 2.Sınıf ikiye bölünür. 3.Her bir...

Konuyu Açık Oturum ve Panel ile Tartışma

Birden çok konuşmacının katıldığı tartışma ortamlarında, bir konu, belirli bir düzen içinde, bir başkanın yönetiminde değişik yönleriyle tartışılır. Açık oturum ve panel türü tartışmaları yöneten başkan/ moderatör; açışta konuşmacıları tanıtmak, sorunu ortaya koymak, arada konuşmacıların söylediklerinde ana noktaların altını çizmek,...

Kostüm Hazırlama… Giysi ve Eşyalar Kimi İşaret Eder?

Structuring Drama Work‘ün 2015 baskısında yer almayan, 1990’lı yıllardaki baskılarından birinde gördüğüm drama tekniği  kostüm hazırlama (“Costuming”), kurmaca -hatta gerçek bile olabilir- tip ve karakterleri çözümleme ve değerlendirmenin merak uyandıran yollarından biri olarak uygulanabilir. Bir başka drama tekniği olan “Özel...

Doğaçlama ve “Commedia dell’Arte” ve “Orta Oyunu”

Doğaçlama gerektiren “Commedia dell’Arte”, Structuring Drama Work‘te tiyatro türlerinden yararlanan drama tekniklerinden biri olarak yer almıştır. Temel özellikleriyle geleneksel Türk tiyatrosu türlerinden orta oyunu ile tulûata çok benzer. Bu tiyatro türü, bir ders konusu olarak lise düzeyinde verilmez ama bir...

“Tür Anahtarı” ile Türü Değiştirme

“Structuring Drama Work’te yer alan drama etkinliklerinden biri olan “tür anahtarı” (genre switch), okuma ve diğer dil becerilerine uyarlanabilecek etkinliklerdendir. Bir türde ifade edilmiş bir içeriği başka bir türde/ formda ifade etmeye dayanır. Aşağıda aktarılan bilgi ve örnekler daha...

“Yaşam Çemberi” İçinde Bir Karakter Oluşturmak

“Yaşam çemberi” (circle of life), drama teknikleri arasında yer alan ve belirtilen özellikler doğrultusunda bir karakter ortaya çıkarıp o karakteri çözümlemeye olanak sağlayan tekniklerdendir. Bu yönüyle, özellikle olaya dayalı veya kişi temelli tüm metin türü örnekleriyle ilgili etkinliklere dahil...

“Teori Kurma” Yoluyla Bir Metni Anlama

“Teori kurma” yahut oluşturma, inşa etme (“theory-building) drama tekniği, bir metnin geneline veya seçilen bir ögesine dair çıkarımda bulunmaya yönelik bir etkinlik için elverişli görünmektedir. Bir dersin ısınma aşaması için bence etkili etkinliklerden biri olabilir. J.Neelands ve T.Goode’nin Structuring...

Büyük Tartışma Grupları

Büyük tartışma grupları ile bir konuyu/ sorunu ele alma ve değerlendirme: Bir tür forum özelliği taşıyan bu tartışma tekniğinde, bir sorun, sınıfın bütünüyle bir arada tartışmaya açılır. Tartışmaya bir başkan liderlik eder. Tartışmayı yönetecek başkanın niteliği önemlidir: Konuya hakim...

Küçük Tartışma/ Buzz/ Vızıltı/ Fısıltı Grupları

Sorunun küçük tartışma grupları içinde ele değerlendirilmesi: Sınıf, küçük tartışma gruplarına bölünecek Tartışma için grup üyelerinin sayısı kadar süre verilecek (5’er kişilik gruplar için tartışmanın 5 dakikada yapılması gibi.) Her grup belirlenen süre içinde tartışma konusu etrafında bir tür beyin...

Beyin Fırtınası, Örümcek Ağı ve DACUM

Beyin fırtınası, en bilinen ve yaygın kullanılan tartışma tekniklerindendir. Bir konu/ sorun etrafında olabildiğince farklı, yaratıcı görüşler, çözümler önermeye dayalıdır. Bu teknikte, katılımcıların ileri sürdüğü her görüş bir katkıdır; akılcı veya hayalci, mantıklı veya mantıksız vb. değerlendirmeler yapılmaksızın tüm...

“Uzman Rolü” ile Soruna Çözüm Bulma

Drama tekniklerinden “uzman rolü” , öğrencilere bir sorunun çözümünde “uzman” olarak sorumluluk vermeye dayalıdır. Bu takım çalışması, öğrencilerin yaratıcılıklarını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme ve karar alma süreçlerini destekler. (Mantle of the Expert) “uzman rolü” Eğitimde dramanın öncülerinden  Dorothy Heathcote...

“Düşünce İzleme” ile Karakterin Sesi Olma

Drama tekniklerinden “düşünce izleme” (thought tracking) ile kurmaca bir metin kişisinin veya metinlerden bağımsız tasarlanmış bir duruma maruz kalan karakterin içinde bulunduğu ruh halini, içinden geçenleri vb. ifade etmesine dayanır. Okuma etkinliklerinde kişilerin iç dünyalarını anlama, değerlendirme süreçlerinde kullanılabilir. “düşünce...

“Telefon Konuşmaları” ile Olayı Geliştirmek

“Telefon konuşmaları”, hem bağımsız bir drama etkinliği olarak hem diğer drama etkinliklerinde bir durumun yönünü değiştirmek, içerdiği olayı ayrıntılandırarak geliştirmek gibi farklı nedenlerle de destek alınabilecek tekniklerdendir. Zülfü Livaneli’nin Huzursuzluk romanının anlatım diliyle benzeşen metinler, bu tür etkinlikler için...

“İmge (İmaj) Tiyatrosu” ile İdeal Olanı Arama

Bir drama tekniği olarak uygulanan “imge (imaj) tiyatrosu”, aslında Brezilyalı tiyatrocu Augusto Boal tarafından yazılan ve uygulanan “Ezilenlerin Tiyatrosu” kapsamında geliştirilmiş tekniklerden biridir. İmge, herhangi bir durumun, kavramın, nesnenin zihinde beliren görüntüsüdür. Menekşe dendiğinde veya kavga veya sevgi vb....

“Forum Tiyatrosu” ile Çözüme Etkin Katılım

Drama teknikleri arasında yer alan forum tiyatrosu ve imge (imaj) tiyatrosunun kaynağı, Brezilyalı tiyatro yazarı Augusto Boal’un bu sanata getirdiği yeni bir bakış açısıdır. Boal, “tiyatronun, hayatı değiştirmenin bir aracı, seyircilerin ise edilgen bir konumda oyuncuları izlemekle yetinmeyen etkin...

Öğretim Tekniği Olarak Sıcak Sandalye

En yaygın kullanılan drama tekniklerinden biri olan sıcak sandalye (hot seating) bir öğretim tekniği olarak, adı üstünde, o sandalyeye oturacak kişinin bi parça terlemeye hazır olacağı bir sorma, sorgulama ortamı oluşturmaya dayalıdır. Bu tekniği uygulamak için; Öncelikle, herhangi bir...

Bir Tartışma Tekniği Olarak Münazara

Münazara, herkesçe bilinen biçimiyle her zaman karşı olduğum bir teknikti. Bir şeylerin siyah-beyaz karşıtlığında savunulmasını itici bulurdum. Sonra, çalıştığım okulda ve okulumun katıldığı münazara yarışmalarında –İngilizce debate’lerde de– uygulanan, adım adım yapılandırılmış münazara tekniğini ve uygulama mantığını kavrayınca düşüncem...

Öğretim Tekniği Olarak “Çember”

Çember tekniği, geniş bir grubun çember oluşturduğu ve bir liderin öncülüğünde bir konuyu/sorunu değerlendirdikleri bir tartışma tekniğidir. çember tekniğini uygulama: Oturarak veya ayakta durarak uygulanabilir. Halkadakiler, liderin sorusunu yanıtlar. Halkayı oluşturan herkes konuşmak durumundadır. Herkes için konuşma süresi 1-2...

Edebiyat Metinlerini “Örnek Olay” Olarak Kullanma

Yaşanmış veya olay biçiminde kurgulanmış durumlar üzerinden, kendini kişilerin yerine koyarak durumu daha iyi anlamak; olay bir sorun içeriyorsa, somut durum üzerinden çözümünü aramak daha kolaydır. Benzeri bir uygulama olarak, masallar, fabllar ve tragedya vb. metinlerin çıkış noktasında, insanların...

“Dedikodu Halkası” ile Bilgiyi Pekiştirme

Drama teknikleri arasında yer alan dedikodu halkası (gossip circle), küçük grupların kendi aralarında “biri”! hakkında “dedikodu”! üretmelerine dayanır. O “biri”, bir yazar veya bir eser kişisi olabilir; o dedikodu, gerçek veya kurmaca kişiye ilişkin bilgilerin hatırlanmasına dayalı bir konuşma...

“Kar Topu” Tekniğiyle Öğrenme, Tartışma

Kar topu tekniği, kar tanelerinin kar topuna dönüşmesi gibi, bir konuda, bir kişinin görüşünden başlayarak ve görüşlerin sürekli ikiye katlayarak arttığı bir tartışma tekniğidir. Biri, katlanarak artan yanıyla; diğeri, kağıtların buruşturularak top haline getirilmiş haliyle biçimsel açıdan kar topuna...

Kapalı Uçlu Soru Türleri (Uygulama Örnekleri)

Online olarak da yaygın kullanılan çoktan seçmeli, eşleştirme, doğru/yanlış, boşluk doldurma vb. kapalı uçlu soru türleri, yanıtı tek ve tartışmasız sorulara dayanır. blogdaki kapalı uçlu soru türleri örneklerinden: & çoktan seçmeli seçeneklere dayalı & doğru/yanlış seçenekli & eşleştirmeye dayalı...

Etkinlik Metinlerini Anlık Paylaşabilirsiniz!

Bir metin, bazen tek bir etkinlik içinde, aynı anda okumanın, dinlemenin, yazmanın ve konuşmanın nesnesi olabilir. Aşağıda, en az iki dil becerisini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri öğretmenin yerleştirip anlık paylaşabileceği okuma-yazma etkinlik önerileri yer almaktadır. metne dayalı yazma önerileri...

Farklı Metin Türlerinde Olay Kurmaca

Bir metinde tema, ana düşünce, konu ve metne özgü ögeleri kavramanın en iyi yollarından biri, ilgili metin türünde somut bir örnek ortaya koymaktır. Hikâye, tiyatro metni, röportaj, anı, günlük vb. farklı metin türlerinde yazmak, hem beceri geliştirici hem türlere...

Hazırlıksız Konuşma İçin Eğlenceli Öneriler

Hazırlıksız konuşma, kulağa ilk anda zor gelse de aynı oranda ek bir çalışma gerektirmeyeceği için öğrencilerin tercih edebileceği bir etkinlik de olabilir. Örnek olaylar ve somut nesneler çevresinde konuşturmak kadar, konuşma konularını kolay uygulanabilir etkinliklere dönüştürmek de ilgiyi diri...

Edebî Sanatlar (Online Uygulama)

Şiir dili, günlük dilden farklıdır. Sözün az, öz hâli tercih edilir. Derdini anlatan kristalize bir dil, sözcüklerin çağrışım değerlerine, edebî sanatlara ve imgelere yaslanabilir. Edebiyat eğitiminde, edebî sanatlar, matematik formülleri kıvamında öğretildiği zaman, teknik bir konuya dönüşür. Oysa, dil...

Metinler İçin “Venn Şeması” Kullanma

Bulan kişinin (John Venn) soyadıyla anılan Venn şeması, ortak kesişim noktalarını gösteren yönüyle, metinlerin içerdiği farklı ögelerin özelliklerini bir arada görme ve tablo üzerinden değerlendirme için elverişli araçlardandır. Hazırlanması da kolaydır. emma, anna ve bihter’in benzeşen kaderleri Flaubert’in Madam Bovary...

Müstezad, Terbi, Tahmis, Taştir vb.(Uygulamalı)

Divan şiirinde bazı nazım biçimleri (müstezad, terbi, tahmis, taştir ve tesdis), gazel beyitlerine eklemeler yapılarak oluşturulur. dize ekleyerek müstezad gibi yeni nazım biçimleri oluşturma Aşağıda verilen bilgilerden yararlanarak yandaki beyite, istenen özelliklerde eklemeler yapabilir ve böylece yeni şiirler oluşturabilirsiniz....

Olay Akışını “Yaşam Çizgisi”ne İşlemek

Anlamayı ve değerlendirmeyi bir arada yaptıran etkinliklerden biri; kurmaca metin kişilerinin yaşadıklarını, olumlu ve olumsuz sonuçlarına göre artan/eksilen bir grafik düzlemine işlemektir. Yaygın uygulama; çıkarılacak “yaşam çizgisi” üzerinde, gidişatı olumsuz etkileyen adımların -5’ten -1’e; olumlu etkileyen adımların +1’den +5’e giden...

Zaman Çizgisi (Edebiyat-Tarih İlişkisi Örneği)

Edebiyat-tarih ilişkisinin bir boyutunda, kurmaca kişilerin hayatının tarihî olaylarla ilişkilendirilerek anlatılması vardır. İlişkilendirme; tarihin edebî esere arka plan oluşturması, tarihte yerini almış kişi ve olayların kurmaca esere bir şekilde eklemlenmesi yahut doğrudan yazarın yorumuyla yeniden anlatılması; kurmaca kişilerin tarihte...

Gazel Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

Gazel nazım biçimi ile ilgili genel kuralları ve ayırıcı özellikleri kavramış bir öğrencinin bu bilgileri kullanarak aşağıda isteneni kolaylıkla yapabilmesi beklenir. gazelin dizelerini biçimsel özellikleri dikkate alarak yerleştirme, sıralama Aşağıda bazı dizeleri çıkarılmış bir gazel nazım biçimi örneği yer...

“9 Elmas Tekniği” ile Seçenekleri Eleme

“9 elmas tekniği” (Diamond 9 ranking) ile yıllar önce eğitim fakültelerinin yapılandırılmasıyla ilgili bir atölye çalışmasında tanışmıştım. Verilen sorunun çözümü için her grup 9 öneri belirliyor ve grup temsilcileri tarafından öneriler tüm katılımcılara sunuluyordu. Kesişen ortak önerilerin başa geçtiği...

Farklı Rollerde Yazmanın Başka Yolu: R.A.F.T.

Palanlı yazma sürecinin “hazırlık aşaması” için öğrencilerin işini kolaylaştırabilecek bir öğretim tekniği olarak R.A.F.T.,“rol içinde yazma”nın da bir başka örneğidir… Dört sözcüğün baş harflerinin kısaltmasına dayanan “raft”ın basit ama etkili bir yapısı var: Role: Kimsin? Audience: Kime yazıyorsun? Format:...

Bir Role Girme ve “Rol İçinde Yazma”

Drama tekniklerinden “rol içinde yazma” (writing in role), öğrenciye bir role bürünme ve o rolün gerektirdiği yazılı anlatım dilini kullanarak farklı yazma türleriyle tanışma fırsatı sunar. Rol, yazacağı metnin dilini de belirleyeceği için, öğrenci hem yazılı metin türünün gereğini...

“Duvardaki Rol” Kişisine Dair…

Bir drama tekniği olarak “duvardaki rol” ile gerçek veya kurmaca kişiliklere ait özellikleri belirlemek ve üzerlerine konuşmak mümkün. “Duvardaki rol” için büyük bir kağıda veya tahtaya çizeceğiniz veya üzerine online yazılabilecekse ekrana yansıtacağınız boş bir insan figürü gerekiyor. Öğrencilerin o...

Altı Şapka Tekniği ile Bir Soruna Altı Bakış Açısı

Altı şapka tekniği, bir soruna farklı açılardan nasıl yaklaşılabileceğini ve sonucunda çözüme nasıl gidilebileceğini gösteren etkili bir iş dünyası uygulamasıdır. Edward de Bono’nun geliştirdiği altı şapkalı düşünme tekniğinin, eğitim dünyasına uyarlanması, özü gereği zor olmamıştır. (İş dünyasına atılacak -artık...

“Donuk İmge” ile Anın Fotoğrafını Alma

Donuk imge, grup heykelleri yoluyla tablo oluşturma ve düşünce izleme gibi drama etkinlikleri okumayı daha eğlenceli, konuşmayı daha istenerek yapılabilir hâle getirebilir. Eğlenceli kısım için, bir ara sosyal medyada yaygınlaşan “mannequin challenge” modası hatırlatılabilir. İnsanların bireysel veya grupça bir...

Bir Dede Korkut Hikâyesi Oluşturmak…

Dede Korkut Hikâyeleri destanla halk hikâyesi arasında geçiş özelliği taşır. Bu hikâyelerin, hem destansı hem geleneksel anlatıya uygun özellikler taşıması gerektiğini de hiç akıldan çıkarmadan, bir Dede Korkut Dede Korkut hikâyesi örneği kurgulayabilir ve yazma ya da konuşma yoluyla paylaşabiliriz....

Edebiyat Eserleriyle Maket Çalışmaları Yapma

Edebiyatta Mimarlık‘ı okurken, birkaç yıl önce Radikal Kitap‘ta gördüğüm bir galeriyi hatırladım. Başlığı bu kitaba da uyuyor: Edebiyattan İlham Alan 10 Mimari Yapı . Birkaç örnek aşağıda. Fotoğraflar esere gitmek için ne kadar ipucu içeriyor siz karar verin! Fikir güzel… İlham kaynağı...

“Bilinç Koridoru”nda Doğruya Adım Atma

“Bilinç koridoru” (Conscince Alley/Decision Alley/ Thought Tunnel) herhangi bir eserde yer alan kişilerin bir sorunun çözümünde ikilemde kaldığı durumlarda yaptıkları seçimlerin ve karar alma süreçlerinin irdelenmesinde veya genel olarak tartışılabilecek konularda sınıfta uygulanabilecek bir drama tekniğidir. Bu teknik, ikili sıra...

“Tamamlanmamış Materyaller” ile Çalışma

Drama tekniklerinden “tamamlanmamış materyaller”, yaratıcı drama içinde, “telefon konuşmaları” ile benzer bir işleve sahiptir. Oyunun akışına yapılan her dokunuş (yeni bir sorun, bilgi ekleme vb.), onu dokunuş yönünde ayrıntılandırır, geliştirir. Oyunun akışı yeniden biçimlenebilir. yarım bırakılmış hikâyeler Fatma Karabıyık...

Metni Anlama: 5N1K ile Sorgulama

Lise düzeyinde, metni anlayarak okuma çalışmalarında, söylem çözümlemeleri, göstergebilim, yapısöküm vb. türünden derinlemesine incelemeler yapmaya ders zamanı da yetmez, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri de ilgileri de… Ama basit ve etkili bir yol olarak, 5N1K ile metni sorgulama ve bu...

Yazar-Eser Dağarcığını Yoklama, Geliştirme

Lise düzeyinde, okumaya özendirmenin pratik yollarından biri, kaynaktan haberdar etmektir. Edebiyat tarihinin rutin öğretimi dışında, köşe taşlarının hatırlanmasına yönelik basit yarışmalar, bir sonraki yarış için birkaç eser veya yazar adı daha bilme hevesini doğurabilmekte… Tarihin kronolojik akışında sırası gelmeyecek birçok...

Fantastik Rol Yapma (FRP) ile Hikâyeleştirme

Bazı oyunların kurgusundan yararlanarak okumayı sevdirecek etkinlikler tasarlamak mümkündür. Fantastik Rol Yapma (FRP) de ilham alınabilecek oyunlardan…Tasarlanmış fantastik bir dünyanın masa başında canlandırılmasına dayanan bu oyunla ilk karşılaştığımda, özellikle “karakter seti” oluşturma aşaması ve sonrasında oyunun ilerletilme süreci ilgimi...

“Akış Çizelgesi” ile Bilgiyi Belirleme

Aşamalı ilerleyen uygulamalar için, akış çizelgesi hazırlama , hem adım adım ilerlerken bir şey atlamama açısından denetimi elde tutma hem de bilgiyi sorgulayarak kullanma açısından elverişlidir. Seçeneklere bağlı ilerleyen ayrıntılı planlamalarda akış çizelgeleri işin genelini görme ve çabuk kavrama açısından...

“Öykü Küpleri” ile Konuşmayı Geliştirme

Bir gün, müdürün odasına ana dili İngilizce olan yabancı dil öğretmenlerimizden biri geldi ve İngilizce derslerinde kullanmak üzere bir materyali satın almak için onu ikna etmeye çalıştı. Türkçeyi tatlı bir aksanla ve sürükleyici şekilde konuşan öğretmenin müdürü iknasına ben...

Metin Türü Olarak Anı (Hatıra)-Metin ve Uygulama-

İnsanlar neden anı (hatıra) yazar? Bu sorunun yanıtı bir kaynakta, anı türündeki edebî birikimin ışığında, aşağıdaki biçimde verilmiş: -“Kişinin kaybolup gitmesine gönlü razı olmadığı bir gerçeği ortaya koymak. -Yazma alışkanlığı içinde bulunmak. -Birlikte yaşadığı kişilerden kimilerine karşı duyduğu hayranlığı...

Konuşma Becerisini Oyunlarla Geliştirmek

Öncesi… Mehmet Kurudayıoğlu’nun “Konuşma Eğitimi ve Konuşma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Etkinlikler” yazısının son bölümü, konuşma becerisini oyunlarla geliştirmek için uygulanabilecek etkinlik önerilerini içeriyor. Sessiz sinema veya atasözü birleştirme gibi bazı oyunların konuşma için ne kadar etkili olduğu tartışılır ama uygulanabilecek birçok...

Konuşma Becerisini Geliştirme Etkinlikleri-1

Okuduğum, “Konuşma Eğitimi ve Konuşma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Etkinlikler” (Mehmet Kurudayıoğlu –Konuşma Eğitimi kitabı da var-) yazısında, öğrencileri kitle karşısında konuşmaya teşvik edecek ve konuşma becerisini geliştirme için uygulanabilecek basit ama etkili konuşma etkinlikleri ve konuları önerilmiş. Öneriler öncesinde, iyi...

İpucuna Dayalı Öğretim Teknikleri : Kim? Ne?

Geçmişte öğrenilmiş bir bilginin hatırlanması veya ders sonunda, neyin ne kadar kavranıldığının görülmesi için, bildik “soru-yanıt” dışında, yine soru-yanıta dayanan veya farklı yollar izleyen öğretim teknikleri de vardır. Özellikle içindeki çocuğu kaybetmemiş öğrenci ve öğretmenler için çok da eğlenceli...

Bir Metni Özetleme (Örnek ve Uygulama)

Verilen uygulama örneğinde, iyi bir özetleme için dikkat edilmesi gereken ayrıntıları içerir. Öğrenci, özetlemeyi kavramışsa rahatlıkla üstesinden gelebilir. Özetleme bilgileri de aşağıda yer almaktadır. (Öncesi için bağlantılı yazı: “Özetleme, Alıntılama ve Kaynak Gösterme-1”) özetleme için bir uygulama örneği Aşağıdaki...

“Aradaki Boşluk” Neyi İçerir, Neyi Gösterir?

Aradaki boşluk, eğitimde kullanılan bir drama tekniği olarak metin kişilerinin özellikleri açısından birbirlerine yakınlık ve uzaklıklarının belirlendiği bir değerlendirmeye dayanır. Roman, öykü, masal vb. olaya dayalı metinlerde kişi çözümlemeleri ve değerlendirmeler için iyi bir uygulamadır. değerler skalasında sineklerin tanrısı...

Şiirde İmge (İmaj, Metafor) -Örnek Uygulama-

Teması aynı, duygunun farklı imgelerle ifade edildiği iki şiir üzerinden şiirde imge (imaj, metafor) konusunun kavranmasına yönelik bir uygulama… sevgiliyi düşünmenin sözcüklerle çizilmiş “görsel”leri Noktalı satırlara tıklandığında eksik dizeler görülecektir.  (Blog yazılarından bağımsız ve büyük hâli şurada.) Şiirde imge...

Bilginin Hatırlanmasında “Bulmaca”yı Kullanma

Farklı bulmaca teknikleri, bilginin basit düzeyde hatırlanmasına yönelik uygulamalar için yararlanılabilecek seçeneklerdendir. Aşağıdaki örnekte, Yaşar Kemal’in İnce Memed romanıyla ilgili, tamamen bilgiye dayalı,  “hatırlama” düzeyinde bir bulmaca örneği yer almaktadır. Dönemlik bir okuma çalışmasının, değerlendirmelerden önce, belli sayfa aralıklarında okunup...

“Özel Mülkiyet” Kişileri Ne Kadar Anlatır?

Biyografi araştırmalarına dayanan sunumlar için en keyifli ve etkili yollardan biri, drama teknikleri arasında yer alan “özel mülkiyet” (private property) uygulamasıdır. Etkilidir çünkü, “kopyala-yapıştır”a fırsat vermez. Öğrenci, araştırmadan ve daha önemlisi, araştırdığı kişinin ayırıcı niteliklerini kavramadan, ona “özel” ayrıntıları...

Paragraf Yapısıyla İlgili Metaforlar

Metin yazdırmayı keyifli kılacak yollardan biri, küçük parçalar halinde ve keyfe dönüştürebilecek ayrıntılar içeren çalışmalar hazırlamaktır. Paragraf düzeyinde yapılacak yazma çalışmaları küçük parçalara dayandığı için öncelikle göz korkutmaz. Öte yandan, paragrafın yapısı için yönlendirici grafikler veya görseller kullanıldığında, somut olduğu ve...

Orhun Yazıtları (Abideleri) İçin Ön Hazırlık

Danimarkalı Thomsen’in Orhun Yazıtları (Abideleri) başındaki merakı ve üstesinden geldiği zorlukla empati kurabilmeyi sağlayabilecek bir uygulama çalışması… Aşağıda ne yazdığını çözmek, yüzyıllar önce, Danimarkalı Thomsen’in Orhun Yazıtları başındaki merakıyla ve üstesinden geldiği zorlukla empati kurabilmeyi sağlayabilir! orhun yazıtları (abideleri) için derse...