Çehov Tarzı Hikâye (Metin ve Uygulama)

 

Çehov tarzı hikâye veya durum hikâyesi dendiğinde, Türk edebiyatında akla gelen ilk ve en önemli temsilci Memduh Şevket Esendal’dır. Sait Faik’in hikâyelerinin bir bölümü de ağırlıkla bu gruba girer. Memduh Şevket Esendal’ın “Otlakçı” hikâyesi, tipik bir durum hikâyesidir. Tam metin şurada: Otlakçı

okuma

“otlakçı” hikâyesinde çehov tarzı


Aşağıdaki görselin üzerindeki yazılara tıkladığınızda, Esendal’ın “Otlakçı” hikâyesi üzerinden, “durum”un hikâyesine dair notları görebilirsiniz.

çehov tarzı hikâye

çehov tarzı hikâye

kişileryer-zamandurumAnton Çehov

kişiler

  • Kahraman anlatıcı- kendi tütün tabakasına dadanan adamdan, tavır ve sözlerinden rahatsız
  • "Otlakçı" Mahmut Efendi- Yaptığında ısrarlı olan ve bunda bir zarar görmeyen hatta anlatıcıyı kendisini uyardığı için ayıplayan adam
  • Miralay Esat Bey- Anlatıcının sakinliğini korumasını sağlayan kişi

yer-zaman

  • Kahvehanede geçen bir zaman dilimi ve ertesi- Anlatıcının anlattığı olay bir kahvehanede yaşanır. Ertesi gün, sadece olayın ve kişinin tutumunun değişmediğini gösteren bir ayrıntının ifadesidir.

durum

Anlatıcı, söze, hiçbir ön bilgiye, girişe gerek görmeksizin doğrudan şikayetini dile getiren bir serzenişle başlar ve "durum"u ortaya koymuş olur:

"Efendim, tütün tabakasını ortada unutmağa gelmiyor, insafsız herif, tütünü ne kadar saçacak yeri varsa içti, tozları bana kaldı."

Durum: Kahvehanede, tütün tabakasına dadanan adama sözün kâr etmeyişi ve anlatıcının kahvehaneyi terk edişi

Anton Çehov

Rus oyun ve kısa hikâye yazarı

Şemadaki görseller Çehov’un Martı oyununun Devlet Tiyatrosu‘nca sahnelenmiş karelerinden. Önü arkası olan bir olay dizisine vurgu yapmak için seçtim. Durum hikâyesi, böyle bir olay akışıyla ilgilenmez. “Kesit” bir hikâye anlatmaya yeter.

çehov tarzı durum hikâyesi

Rus yazar Çehov, hayatın sade ve anlaşılır olduğunu düşünür. Hikâyelerinin genel yapısı, dolayısıyla Çehov tarzı hikâye veya durum hikâyesi denen tür bu anlayışı yansıtır niteliktedir:

  • Bu hikâye türünde, kişi odakta, Maupassant tarzı hikâyelerin tam aksine, olay geri plandadır. Dolayısıyla;
    • Yer, zaman ve kişi betimlemelerine yer verilmez ya da betimlemeler çok kısa Bu hikâye türünde daha çok gösterme esastır. Diyaloglar geniş yer tutar. Okur, olayı, genel çizgileriyle öğrenir.
  • Merak uyandırıcı, entrikaya dayalı olaylar anlatılmaz; hayattan bir kesit ve o kesitin içindeki insanın durumunu vermek yeterlidir.
  • Hikâyenin kurgulanmasında klasik serim-düğüm-çözüm önemsenmez.
  • Çözümleme paragraflarına genelde yer verilmez.

(***Maupassant tarzı hikâye için:” Olay Hikâyesi-Maupassant Tarzı Hikâye)

3 Yorum: “Çehov Tarzı Hikâye (Metin ve Uygulama)

  • Anton Çehov’un 3 kitabını okudum, aşırı derecede tavsiye ettiğim ve okuyucuyu etkisi altına alabilen ve süregelmişliğin dışında merak duygusu yerine gerçekten hayal gücünü önplana çıkaran usta bir isim.

Comments are closed.