Dinleme Becerisini Geliştirme

Birkaç yıl önce, arkadaşlarımızla bir kaizen projesi hazırlamış ve KALDER’de finalist olmuştuk (ODTÜ GV Özel Lisesi, 2013). O proje kapsamında, alan öğretmenleri olarak farklı dinleme etkinlikleri planlayıp uygulamıştık. Çalışmamızı sunduğumuz bir sempozyumda bizi dinleyenler arasında yer alan Princeton Üniversitesi’nden Prof.Dr.Erika H. Gilson’ın desteğiyle de saatli ve online dinleme testlerini çocuklarımıza uygulamıştık. Çok yorucu ama çok da keyifli bir süreçti.

Çalışma takvimimizin önemli basamaklarından biri, çalışmayı uyguladığımız gruba, “etkin dinleme”nin neden önemli olduğunu anlatmaktı. Sunu görevi benimdi. Farklı ortamlarda yaptığımız sunumlarda, dinleyicilere, hayatlarını temel dil becerilerinden sadece biriyle sürdürmek durumunda kalsalar tercihlerinin ne olacağını sorduğumuzda, yoğunluk aşağıdaki gibi çıktı. Yetişkinlerde (genelde edebiyat öğretmenleri) “okuma”, öğrencilerde “konuşma”, vazgeçilmez çıktı. Sunumların hiçbirinde “dinleme”, ön plana geçemedi.

dinleme eğitimi

“Dinleme”, ana dil eğitiminde, temel dil becerilerinin en zayıf halkası olarak kalıyor hep; çünkü, “iyi dinlemek” denen şey ne ise, çocuğun susup karşısındakini işitmeye başladığı anda, onu gerçekleştirebileceği basit bir eylem olarak görülüyor.

Proje çerçevesinde, bizim hazırladığımız bütün çalışmalarda, sırasıyla;

  • Dikkat çekme,
  • Amacı belirtme,
  • Uygulama yapılacak metni dinletme (iki kez)
  • Çalışma yaprağı üzerinden etkinliği uygulama
  • Öz değerlendirme yaptırtma

adımlarına uyulmuştu. Süreçte, özellikle Sesli Öyküler(Denizbank), kayda alınmış nitelikli metin havuzu olarak çok işimize yaramış; kaydı olmayan metinler, bizler tarafından okunmuştu.

dinleme eğitimi

dinleme eğitimi etkinlikleri:

Dinleme becerisini geliştirmede, öğrencinin dinlediği metne dikkatini yoğunlaştırmasını sağlayan etkinlikler önemlidir. Dinleme etkinlikleri planlanırken, dinlediğini anlamaya ağırlık veren etkinliklerle dikkati pekiştirmeye yönelik etkinliklerin dengesi gözetilmelidir. Aşağıdaki dinleme etkinlikleri dikkati pekiştirmeye yöneliktir.

Dinleme becerileriyle ilgili çalışmaların nihaî hedefi, kişinin dinlediğini anlamasıdır. Bu hedefe yönelik bütün çalışmalar için, öğrencilerin dinleme sırasında not almaları önerilir ve beklenir.

İlgili yazı:

“Yenilenmiş Türk Dili ve Edebiyatı Programında Dinleme Kazanımları”