“Kostüm Hazırlama”… Eşyalar Kimi İşaret Eder?

Yaratıcı drama tekniklerinden  kostüm hazırlama (“Costuming”), kurmaca -hatta gerçek bile olabilir- tip ve karakterleri çözümleme ve değerlendirmenin merak uyandıran yollarından biri olarak uygulanabilir. 

Bir başka drama tekniği olan “Özel Mülkiyet“te, kişiden yola çıkarak kullanabileceği ayırt edici nesneler belirlenirken, “kostüm hazırlama” için tam tersi bir süreç işler. Katılımcılar, önceden hazır edilmiş kostümlere ve bağlamına bakarak kime ait olduğunu bulmaya çalışacaktır. Giysiler, makyaj, aksesuar veya kültürel nesneler ait oldukları kültürün, anlayışın, hayat tarzının izlerini taşır. Bu drama tekniği, parçaları ipucu olarak kullanıp katılımcıları ait olduğu kültürel kaynağa ulaştırmayı hedefler.

kostüm hazırlama

“kostüm hazırlama” nasıl uygulanır?

Kostüm hazırlama yaratıcı drama tekniği olarak nasıl canlandırılır/ uygulanır?

Amaç, malzemenin içerdiği ipuçlarını değerlendirerek hangi döneme / anlayışa / kültüre ait olduğunu belirlemektir.Bunun için, hedeflenen dönem / kültürle ilgili ayırıcı ipuçları içeren nesneler gerekir. 

Uygulama: Nesneler bir mizansene uygun olarak sunulur ve mizansen çerçevesinde nesnelerin neye, kime ait olduğu belirlenmeye çalışılır. Sözgelimi yol kenarına bırakılmış bir çanta ve bir iki parça kıyafet vardır ve kime ait olduğu bulunacaktır. 

Structuring Drama Work‘ün 2015 baskısında yer almayan, 1990’lı yıllardaki baskılarından birinde gördüğüm iki örnek:

okuma etkinlikleri

albert kimdir ve başına ne gelmiştir?


  • Etkinliği uygulayacak kişi/ kolaylaştırıcı/ lider/ öğretmen, gruptan bir yamaçta bulunmuş giysi ve nesnelerden bir karakter oluşturmasını ister. (Etkinliğin malzemesini oluşturaca giysiler, eski, yıpranmış ve kirli görünümlüdür.)
  • Bulunmuş(!) her şey, Albert rolü için birer ipucudur. Grup, Albert’ı ve ortamını oluştururken, ögelerin neyi gösterdiğini de aralarında tartışır.
  • Ardından, eşyaların sahibine ne olmuş olabileceği de tahmin edilmeye çalışılır.

kostüm hazırlama

Görsel: Passing the Peace Pipe (Troy Denton)

okuma etkinlikleri

bir barış çubuğu size ne anlatır?


  • Amerika’nın yerel kültürel izlerini araştıran bir gruba bir barış çubuğu verilir.
  • Grup üyelerinin arkeolog, tarihçi vb. rolleri olmalıdır ve bu rol çerçevesinde çubuğu incelemelidirler.
  • Gruptan istenen, çubuğu inceleyerek kızılderililerin kayıp kültürüne ilişkin izlere dair çıkarımlarda bulunulmasıdır.

Barış çubuğu yerine, öğrencilerin yaşadığı yerel kültürel ortamın artık yaygın kullanılmayan ve bilinmeyen araç gereçleri pekâlâ kullanılabilir.

  • Etkinliği uygulayacak kişi/ kolaylaştırıcı/ lider/ öğretmen, gruptan bir yamaçta bulunmuş giysi ve nesnelerden bir karakter oluşturmasını ister. (Etkinliğin malzemesini oluşturaca giysiler, eski, yıpranmış ve kirli görünümlüdür.)
  • Bulunmuş(!) her şey, Albert rolü için birer ipucudur. Grup, Albert’ı ve ortamını oluştururken, ögelerin neyi gösterdiğini de aralarında tartışır.
  • Ardından, eşyaların sahibine ne olmuş olabileceği de tahmin edilmeye çalışılır.

“kostüm hazırlama” etkinliği için not:

Bu ve benzeri etkinliklerin araç gerecini grup çalışması olarak öğrenciler de hazırlayıp uygulayabilir; öğretmen de bir konu başlangıcı olarak hazırlığını yapabilir.

Etkinlik bir yazma çalışmasının hazırlık aşaması olarak da uygulanabilir ve devamında hakkında tahmin yürütülen kişiye yönelik herkes kendi hikâyesini yazabilir.

Blogda yaratıcı drama tekniklerine dayalı örneklerin tümü için: Yaratıcı Drama

Güncelleme (25 Haziran 2020):
fatih-bellini

Londra’da bugün yapılan müzayedede satışa sunulan, Bellini’nin elinden değil ama atölyesinden çıkan ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınan bu tabloyla ilgili olarak, en çok tartışılan konu, resimdeki genç insanın kim olabileceği idi: Cem Sultan? Fatih’in gençliği? Bir resmî ya da ruhanî görevli? Her ayrıntıda bir ipucu aranarak yanıt arandı.