Öğretim Tekniği Olarak Sıcak Sandalye

En yaygın kullanılan drama tekniklerinden biri olan sıcak sandalye (hot seating) bir öğretim tekniği olarak, adı üstünde, o sandalyeye oturacak kişinin bi parça terlemeye hazır olacağı bir sorma, sorgulama ortamı oluşturmaya dayalıdır. Bu tekniği uygulamak için;

  • Öncelikle, herhangi bir eser kahramanı veya bir yazar, hayattan seçilecek bir figür veya sınıftan biri vb. olmak üzere bir kimlik ve o kimliğe bürünecek bir öğrenci  seçilir.
  • Sınıfın rahatlıkla görüp sorularını yönelteceği bir yerde oturacak öğrenci, artık o kişinin kimliğine bürünmüş olarak gelecek bütün “sıcak” soruları yanıtlamaya hazırdır. Öğrenci, “sıcak” yahut “kırmızı” her neyse daha baştan terlemenin işaretini veren yere oturduğunda, soruları yöneltecek olanlar da etrafında mümkünse bir yarım ay oluşturacak şekilde oturmalıdırlar.
  • Sorular, o kişinin geçmişine, kararlarına, kişilik özelliklerine, hayata bakışına, eylemlerine vb. uzayan geniş bir yelpazeye yayılabilir.

Bu teknikle, soruları yöneltenler, bir konuyu enine boyuna irdeleyip değerlendirme becerilerini geliştirebilir; sıcak sandalyede oturan öğrenci ise, bir kimliği farklı boyutlarıyla iyi tanımış olarak hangi durumda ne yapacağı veya düşüneceği noktasında değerlendirme yapabilir ve bu doğrultuda hareket etme becerisini pekiştirebilir.

Sıcak sandalye

(Sıcak Sandalye ile ilgili karikatür: Ebubekir Çakmak)

sıcak sandalye, kırmızı koltuk, yeşil koltuk

Bir kaynakta, sıcak sandalye etkinliği kapsamında, kırmızı ve yeşil koltuk uygulamalarından ve farklarından söz edilmiş. Temel ayrım olarak, “sıcak sandalye”nin uzman bir kişiden bilgi almaya yönelik bir soru-yanıt yapılanması içerdiği, yeşil koltuk uygulamasınınsa, öğrencilerin birbirini tanımalarına yardımcı ve etkili etkinliklerden biri olduğu belirtilmiş:

“Uygulama iki amaçlı yapılmaktadır. Birinci amaç öğrencilerin bir uzman kişiden bilgi almalarını sağlamak üzere, uzman kişiye sorular yönelterek, tamamen bir sorun hakkında sorular yönelterek bilgilenmelerini sağlamak, uzmanla görüşme ve konuyu tartışabilmelerine yardımcı olmaktır. (Kırmızı Koltuk Uygulaması). İkinci  amaç, öğrencilerin birbirlerini tanımalarını sağlamak, yaratıcılık özelliklerini keşfetmek ve pekiştirmelerini kılavuziamaktır (Yeşil Koltuk Uygulaması). Uygulama psikolojik yardım ilişkisi etkinliklerinde de kullanılmaktadır.” (Ergin Erginer, Öğretimi Planlama, Uygulama ve Değerlendirme, Anı, 2000)

Erginer, kırmızı koltuk için “uzman konuk” seçimi yerine, doğrudan öğrencilerin kendi kimlikleriyle oturup mevcut bilgilerinin yoklanabileceği uygulamaların da yapılabileceğini eklemiş. Yeşil koltuk uygulamasında, altı şapka tekniğindeki tek yaratıcı şapka olan “yeşil şapka” ile benzer bir yaklaşımın altı çizilmiş görünür. Hedef, yeşil koltuğa oturacak öğrencilerin yaratıcı yönlerinin öne çıkarılabileceği sorularla etkinliğin gerçekleştirilmesi olmalıdır.

sıcak sandalye için seçilen kişi dr.frankenstein olsa…


Mary Shelley’in ünlü romanı Frankenstein ya da Modern Prometheus‘da Dr.Frankenstein mezarlıklardan topladığı parçalarla bir canlı ortaya çıkarmayı başarır ama iri yarı ve görünümü çirkin bu canlının hareket ettiğini görünce, yüz üstü bırakarak kaçar. Yaratık, özünde sadece sevgiye ve temel ihtiyaçlarını giderebilmeye ihtiyaç duyan bir insandan farksızken, ürküten görüntüsüyle hep saklanarak yaşamak zorunda kalır.  Bu zorlu hayat, giderek beklenmedik kötücül adımlar atmasına da yol açacaktır. Böyle bir sonuca yol açan, dolayısıyla asıl sorumlu olan kişi Dr.Frankenstein’dir ve bu yanıyla da sıcak sandalye için eylemleri etrafında epeyce soru üretilebilecek uygun bir roman kahramanıdır. 2018’in Frankenstein romanının 200. yaşı olması dolayısıyla romana özel bir ilgi olduğu da hesaba katılarak, böyle bir etkinlik için seçilebilir meselâ (“Frankenstein ya da Modern Prometheus”) …

sıcak sandalye

şurada, ingilizce eğitiminde sözcük dağarcığını geliştirmeye yönelik farklı bir sıcak sandalye etkinliği örneklenmiş.


Önerildiği şekliyle, sınıf iki takıma ayrılır. Her takımdan sıcak sandalyeye oturacak iki öğrenci seçilir. Diğer herkesin yüzü tahtaya dönüktür. İstenen; öğretmenin her defasında tahtaya yazacağı bir sözcüğün, takım arkadaşları tarafından sıcak sandayede oturan arkadaşlarına anlatılması ve onlar tarafından ne olduğunun bulunmasıdır. Sıcak sandalyelerde oturanlardan ilk bilen takımına kazandırır.

Uygulamayı bu şekliyle, dil ve edebiyat derslerinde, birçok kavramın hatırlatılmasında veya pekiştirilmesinde kullanmak mümkün ve eğlenceli olabilir.

İlgili: Drama Teknikleri

5/5 (12 Reviews)