BLOOM| uygulama-bilgiyi kullanma (okuma)

Edebiyat-Tarih İlişkisinin “Sahne Arkası”

“Sahne arkası” , özellikle edebiyatla tarih arasındaki ilişkinin konu edildiği derslerde yararlanabilecek bir yaratıcı drama tekniğidir. Çünkü, biri tarihsel  veya belli bir döneme özgü bir gerçekliği, diğeri o gerçekliğin içinde yaşanan özel bir durumu temsil eden iki grubun etkinliğine...

Orta Oyunu Örneği Üzerinden Türün Özellikleri

Geleneksel Türk tiyatrosunun türlerinden orta oyunu tam olarak ne zaman ortaya çıkmıştır belli değildir ama “orta oyunu” terimi, 19.yyılda kullanılmaya başlanmış ve bu yüz yılda yaygınlaşmıştır. Orta oyununun devamı gibi görülebilecek tulûat da, Batı tiyatrosu etkisiyle ortaoyunu ve batı...

“Tür Anahtarı” ile Türü Değiştirme

“Structuring Drama Work’te yer alan drama etkinliklerinden biri olan “tür anahtarı” (genre switch), okuma ve diğer dil becerilerine uyarlanabilecek etkinliklerdendir. Bir türde ifade edilmiş bir içeriği başka bir türde/ formda ifade etmeye dayanır. Aşağıda aktarılan bilgi ve örnekler daha...

Dinleme: Hayvan Çiftliği’nin Karakterleri

Verilen tanımlara veya özelliklere uyan kişi, kavram, nesne vb. ögelerin tabloya doğru yerleştirilebilmesi için hem verileri dikkatli dinlemek hem de gerekli bilgileri önceden kavramış, öğrenmiş, okumuş vb. olmak gerekir. Aşağıda, Hayvan Çiftliği (George Orwell) romanının karakterlerinin özelliklerinin ipucu olarak...

Makale Örneği Üzerinden Türün Özellikleri

Makale türü ile ilgili özellikler, “Televizyon ve Saldırganlık” başlıklı makale örneği üzerinde gösterilerek verilmiştir. makale örneği: “televizyon ve saldırganlık” Doç.Dr.Ali Dönmez imzalı makale, 28 sayfalık hacimli bir metindir. Sadece bazı bölümlerinin alındığı aşağıdaki metne renkli olarak eklenmiş notların üzerine...

“Dedikodu Halkası” ile Bilgiyi Pekiştirme

Drama teknikleri arasında yer alan dedikodu halkası (gossip circle), küçük grupların kendi aralarında “biri”! hakkında “dedikodu”! üretmelerine dayanır. O “biri”, bir yazar veya bir eser kişisi olabilir; o dedikodu, gerçek veya kurmaca kişiye ilişkin bilgilerin hatırlanmasına dayalı bir konuşma...

Farklı Metin Türlerinde Konuşma Etkinlikleri

Röportaj, mülâkat, hitabet vb. sözlü anlatım türleri başta olmak üzere, anı, gezi gibi sözlü anlatıma da uygun türlerde konuşma etkinlikleri uygulanabilir. okuma ve konuşma becerilerini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri sizin belirleyebileceğiniz okuma etkinlikleri Bu etkinlikleri, kendi metinlerinizi ekleyerek...

Fabl, Özellikleri ve İlk Örnekler (Uygulamalı)

Fabl türünün genel özellikleri, yapısı ve ilk örneklerinin yanı sıra, ayırıcı özelliklerinden biri olan “kıssadan hisse”yi kullanarak fabl örneği yazmayı da içerir. kıssadan hissesi verilmiş bir fabl yaz! fabl türü özellikleri: & eğiticidir; olmazsa olmaz bölümü “kıssadan hisse”dir. “Fabllerde...

Müstezad, Terbi, Tahmis, Taştir vb.(Uygulamalı)

Divan şiirinde bazı nazım biçimleri (müstezad, terbi, tahmis, taştir ve tesdis), gazel beyitlerine eklemeler yapılarak oluşturulur. dize ekleyerek müstezad gibi yeni nazım biçimleri oluşturma Aşağıda verilen bilgilerden yararlanarak yandaki beyite, istenen özelliklerde eklemeler yapabilir ve böylece yeni şiirler oluşturabilirsiniz....

Mesnevî Nazım Biçimi (Online Uygulama)

İçerikle biçimin en uyumlu olduğu nazım biçimlerinden biri, mesnevîdir. Roman geleneği çok eskilere gitmeyen Türk ve doğu edebiyatlarında, uzun soluklu hikâyeler, geleneksel halk hikâyelerinin yanı sıra, mesnevî nazım biçimi ile dillendirilmiştir. Aşağıda Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk mesnevisi üzerinden olay akışına...

Kaside Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

sözlük anlamı: “Sözlükte ‘kastetmek, azmetmek, bir şeye doğru yönelmek’ gibi anlamlara gelen kasd kökünden türeyen kasîde terim olarak ‘belli bir amaçla söylenmiş, üzerinde düşünülmüş, gözden geçirilmiş şiir’ demektir. Bir tür olarak ilk defa Arap edebiyatında ortaya çıkmış, oradan da...

Gazel Nazım Biçimi (Metin ve Uygulama)

Gazel nazım biçimi ile ilgili genel kuralları ve ayırıcı özellikleri kavramış bir öğrencinin bu bilgileri kullanarak aşağıda isteneni kolaylıkla yapabilmesi beklenir. gazelin dizelerini biçimsel özellikleri dikkate alarak yerleştirme, sıralama Aşağıda bazı dizeleri çıkarılmış bir gazel nazım biçimi örneği yer...

Bir Dede Korkut Hikâyesi Oluşturmak…

Dede Korkut Hikâyeleri destanla halk hikâyesi arasında geçiş özelliği taşır. Bu hikâyelerin, hem destansı hem geleneksel anlatıya uygun özellikler taşıması gerektiğini de hiç akıldan çıkarmadan, bir Dede Korkut Dede Korkut hikâyesi örneği kurgulayabilir ve yazma ya da konuşma yoluyla paylaşabiliriz....

Edebî Eser-Dönem İlişkisi (Kürk Mantolu Madonna)

Edebî eser-dönem ilişkisi birinden diğerine, çoğunlukla dönemin özelliklerinden edebiyata yansıyan etkilerini içerir. Edebî eserler, bilinçli veya istem dışı olarak, içine doğdukları dönemin koşullarından, bilgisinden, toplumsal ve kültürel birikimden, önceliklerinden vb. etkilenir, beslenir. Bu, dinî de olabilir, Türk edebiyatının İslâmî...

Çehov Tarzı Hikâye (Metin ve Uygulama)

Çehov tarzı hikâye veya durum hikâyesi dendiğinde, Türk edebiyatında akla gelen ilk ve en önemli temsilci Memduh Şevket Esendal’dır. Sait Faik’in hikâyelerinin bir bölümü de ağırlıkla bu gruba girer. Memduh Şevket Esendal’ın “Otlakçı” hikâyesi, tipik bir durum hikâyesidir. Tam...

Karagöz-Hacivat Sohbetlerinin Karakteristik Yapısı

(Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Karagöz-Hacivat gölge oyununun özelliklerini eğitici bir çalışma için kullanıp benzeri metin yayınlamış. Aşağıdaki satırlar, o metinden…) “HACİVAT – Hoş geldin Karagöz’üm, arkadaşım. KARAGÖZ – Hoş bulduk, Hacı Cavcav adaşım. HACİVAT –Yahu Karagöz’üm biz seninle adaş...

Edebî ve Öğretici Metinler

Edebî ve öğretici metinler, dil ile örülmüş yapılar olma noktasında ortaktır. Her iki gruptaki metinler; yazılma amaçları, gerçeklikle ilişkileri, metin türleri ve dilin kullanımı açısından gösterdikleri farklılıklarla birbirlerinden ayrılsalar da bir içeriğe sahip olmaları ve bunu yazılış amacına uygun...

Kurmaca Bir Karakterle Mülâkat Yapma…

Okuduğu kurmaca bir metnin kişilerinin özelliklerini ve farklı olaylar karşısındaki tutumlarını kavramış bir öğrenci, bu özellikleri ortaya çıkaracak düzeyde sorular hazırlayabilir; eser kişisinin davranışlarını ve olaylar karşısındaki tavırlarını gözden geçirmesini, hatta yüzleşmesini sağlamak üzere değerlendirme niteliği taşıyan sorular sorabilir....

Sorularla “Röportaj” Özelliklerini Belirleme

(Metin türü olarak “röportaj”ın bilgisi şurada; aşağıdaki röportajla ilgili uygulama içinde kullanılan alıntıların yer aldığı röportajın tamamı:  “Yaşar Kemal’in Sait Faik’le Bir Röportajı” Sait Faik Abasıyanık’ın Mark Twain Cemiyeti’ne fahri üye seçilmesi üzerine Yaşar Kemal’in onunla yaptığı röportaj: Yaşar Kemal’in...

Şiirde İmge (İmaj, Metafor) -Örnek Uygulama-

Teması aynı, duygunun farklı imgelerle ifade edildiği iki şiir üzerinden şiirde imge (imaj, metafor) konusunun kavranmasına yönelik bir uygulama… sevgiliyi düşünmenin sözcüklerle çizilmiş “görsel”leri Noktalı satırlara tıklandığında eksik dizeler görülecektir.  (Blog yazılarından bağımsız ve büyük hâli şurada.) Şiirde imge...