BLOOM| yaratma

“Küçük Grupla Yapılan Doğaçlama – Rol Oynama”

Yaşadığınız durumlara dışarıdan bakıp kendinizi ve durumu değerlendirdiğinizi bir düşünün ama sizin yerinize bunu Karagöz ve Hacivat yapsın. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın uzun hikâyesi Yaz Yağmuru’nda Sabri’nin yıllar önce geçirdiği bir hastalık dolayısıyla edindiği bir alışkanlıktır, bu. Hikâyeyi okuyunca, hem...

“Bölünmüş Ekran” ve “Gül ile Bülbül”

Bir olayın farklı yönlerini ve muhataplarını görmek ve anlamak için “bölünmüş ekran” (split-screen, cross-cutting) elverişli bir drama tekniğidir. Bu etkinliği uygulamak için, katılımcılar en az iki durumu tasarlayıp aynı anda canlandırmak üzere, sahnede farklı alanlarda bulunurlar. Durumlar farklı yer...

Kulenga Hikâye Yaratma Oyunu

İlk anda “Story Cubes” ile “Dixit“i hatırlatan ama farklılıkları olan eğlenceli bir hikâye anlatıcılığı oyunu: Kulenga. Eda ve Emir Bayraktar imzalı  (Storytelling Academy sitesinde göremedim, Twitter hesabında gördüğüm kadarıyla ekledim.) oyun, adını Swahali dilinden almış: “Kulenga;  insanlığın ve hikayelerin beşiği...

Doğaçlama ve “Commedia dell’Arte” ve “Orta Oyunu”

Doğaçlama gerektiren “Commedia dell’Arte”, Structuring Drama Work‘te tiyatro türlerinden yararlanan drama tekniklerinden biri olarak yer almıştır. Temel özellikleriyle geleneksel Türk tiyatrosu türlerinden orta oyunu ile tulûata çok benzer. Bu tiyatro türü, bir ders konusu olarak lise düzeyinde verilmez ama bir...

“Uzman Rolü” ile Soruna Çözüm Bulma

Drama tekniklerinden “uzman rolü” , öğrencilere bir sorunun çözümünde “uzman” olarak sorumluluk vermeye dayalıdır. Bu takım çalışması, öğrencilerin yaratıcılıklarını, iletişim becerilerini, eleştirel düşünme ve karar alma süreçlerini destekler. (Mantle of the Expert) “uzman rolü” Eğitimde dramanın öncülerinden  Dorothy Heathcote...

“Düşünce İzleme” ile Karakterin Sesi Olma

Drama tekniklerinden “düşünce izleme” (thought tracking) ile kurmaca bir metin kişisinin veya metinlerden bağımsız tasarlanmış bir duruma maruz kalan karakterin içinde bulunduğu ruh halini, içinden geçenleri vb. ifade etmesine dayanır. Okuma etkinliklerinde kişilerin iç dünyalarını anlama, değerlendirme süreçlerinde kullanılabilir. “düşünce...

“Telefon Konuşmaları” ile Olayı Geliştirmek

“Telefon konuşmaları”, hem bağımsız bir drama etkinliği olarak hem diğer drama etkinliklerinde bir durumun yönünü değiştirmek, içerdiği olayı ayrıntılandırarak geliştirmek gibi farklı nedenlerle de destek alınabilecek tekniklerdendir. Zülfü Livaneli’nin Huzursuzluk romanının anlatım diliyle benzeşen metinler, bu tür etkinlikler için...

“İmge (İmaj) Tiyatrosu” ile İdeal Olanı Arama

Bir drama tekniği olarak uygulanan “imge (imaj) tiyatrosu”, aslında Brezilyalı tiyatrocu Augusto Boal tarafından yazılan ve uygulanan “Ezilenlerin Tiyatrosu” kapsamında geliştirilmiş tekniklerden biridir. İmge, herhangi bir durumun, kavramın, nesnenin zihinde beliren görüntüsüdür. Menekşe dendiğinde veya kavga veya sevgi vb....

“Forum Tiyatrosu” ile Çözüme Etkin Katılım

Drama teknikleri arasında yer alan forum tiyatrosu ve imge (imaj) tiyatrosunun kaynağı, Brezilyalı tiyatro yazarı Augusto Boal’un bu sanata getirdiği yeni bir bakış açısıdır. Boal, “tiyatronun, hayatı değiştirmenin bir aracı, seyircilerin ise edilgen bir konumda oyuncuları izlemekle yetinmeyen etkin...

Öğretim Tekniği Olarak Sıcak Sandalye

En yaygın kullanılan drama tekniklerinden biri olan sıcak sandalye (hot seating) bir öğretim tekniği olarak, adı üstünde, o sandalyeye oturacak kişinin bi parça terlemeye hazır olacağı bir sorma, sorgulama ortamı oluşturmaya dayalıdır. Bu tekniği uygulamak için; Öncelikle, herhangi bir...

“Dedikodu Halkası” ile Bilgiyi Pekiştirme

Drama teknikleri arasında yer alan dedikodu halkası (gossip circle), küçük grupların kendi aralarında “biri”! hakkında “dedikodu”! üretmelerine dayanır. O “biri”, bir yazar veya bir eser kişisi olabilir; o dedikodu, gerçek veya kurmaca kişiye ilişkin bilgilerin hatırlanmasına dayalı bir konuşma...

Farklı Metin Türlerinde Konuşma Etkinlikleri

Röportaj, mülâkat, hitabet vb. sözlü anlatım türleri başta olmak üzere, anı, gezi gibi sözlü anlatıma da uygun türlerde konuşma etkinlikleri uygulanabilir. okuma ve konuşma becerilerini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri sizin belirleyebileceğiniz okuma etkinlikleri Bu etkinlikleri, kendi metinlerinizi ekleyerek...

Etkinlik Metinlerini Anlık Paylaşabilirsiniz!

Bir metin, bazen tek bir etkinlik içinde, aynı anda okumanın, dinlemenin, yazmanın ve konuşmanın nesnesi olabilir. Aşağıda, en az iki dil becerisini bir arada kullanmaya yönelik, metinleri öğretmenin yerleştirip anlık paylaşabileceği okuma-yazma etkinlik önerileri yer almaktadır. metne dayalı yazma önerileri...

Farklı Metin Türlerinde Olay Kurmaca

Bir metinde tema, ana düşünce, konu ve metne özgü ögeleri kavramanın en iyi yollarından biri, ilgili metin türünde somut bir örnek ortaya koymaktır. Hikâye, tiyatro metni, röportaj, anı, günlük vb. farklı metin türlerinde yazmak, hem beceri geliştirici hem türlere...

Hazırlıksız Konuşma İçin Eğlenceli Öneriler

Hazırlıksız konuşma, kulağa ilk anda zor gelse de aynı oranda ek bir çalışma gerektirmeyeceği için öğrencilerin tercih edebileceği bir etkinlik de olabilir. Örnek olaylar ve somut nesneler çevresinde konuşturmak kadar, konuşma konularını kolay uygulanabilir etkinliklere dönüştürmek de ilgiyi diri...

Mazmunlar, İmge ve İstiare

Edebî sanatlar içinde istiare, hem açık hem kapalı olanıyla, doğrudan imgeyi (“Şiirde İmge (İmaj, Metafor)”) var eden bir sanattır. Sevgili için “güneşim” diye bir ifade kullanırsanız, bir yandan, onu bir başka şeyle, “güneş”le anlatırken, diğer yandan, güneşe dair özelliklerin...

Farklı Rollerde Yazmanın Başka Yolu: R.A.F.T.

Palanlı yazma sürecinin “hazırlık aşaması” için öğrencilerin işini kolaylaştırabilecek bir öğretim tekniği olarak R.A.F.T.,“rol içinde yazma”nın da bir başka örneğidir… Dört sözcüğün baş harflerinin kısaltmasına dayanan “raft”ın basit ama etkili bir yapısı var: Role: Kimsin? Audience: Kime yazıyorsun? Format:...

Bir Role Girme ve “Rol İçinde Yazma”

Drama tekniklerinden “rol içinde yazma” (writing in role), öğrenciye bir role bürünme ve o rolün gerektirdiği yazılı anlatım dilini kullanarak farklı yazma türleriyle tanışma fırsatı sunar. Rol, yazacağı metnin dilini de belirleyeceği için, öğrenci hem yazılı metin türünün gereğini...

“Duvardaki Rol” Kişisine Dair…

Bir drama tekniği olarak “duvardaki rol” ile gerçek veya kurmaca kişiliklere ait özellikleri belirlemek ve üzerlerine konuşmak mümkün. “Duvardaki rol” için büyük bir kağıda veya tahtaya çizeceğiniz veya üzerine online yazılabilecekse ekrana yansıtacağınız boş bir insan figürü gerekiyor. Öğrencilerin o...

Altı Şapka Tekniği ile Bir Soruna Altı Bakış Açısı

Altı şapka tekniği, bir soruna farklı açılardan nasıl yaklaşılabileceğini ve sonucunda çözüme nasıl gidilebileceğini gösteren etkili bir iş dünyası uygulamasıdır. Edward de Bono’nun geliştirdiği altı şapkalı düşünme tekniğinin, eğitim dünyasına uyarlanması, özü gereği zor olmamıştır. (İş dünyasına atılacak -artık...

“Donuk İmge” ile Anın Fotoğrafını Alma

Donuk imge, grup heykelleri yoluyla tablo oluşturma ve düşünce izleme gibi drama etkinlikleri okumayı daha eğlenceli, konuşmayı daha istenerek yapılabilir hâle getirebilir. Eğlenceli kısım için, bir ara sosyal medyada yaygınlaşan “mannequin challenge” modası hatırlatılabilir. İnsanların bireysel veya grupça bir...

Edebiyat Eserleriyle Maket Çalışmaları Yapma

Edebiyatta Mimarlık‘ı okurken, birkaç yıl önce Radikal Kitap‘ta gördüğüm bir galeriyi hatırladım. Başlığı bu kitaba da uyuyor: Edebiyattan İlham Alan 10 Mimari Yapı . Birkaç örnek aşağıda. Fotoğraflar esere gitmek için ne kadar ipucu içeriyor siz karar verin! Fikir güzel… İlham kaynağı...

“Bilinç Koridoru”nda Doğruya Adım Atma

“Bilinç koridoru” (Conscince Alley/Decision Alley/ Thought Tunnel) herhangi bir eserde yer alan kişilerin bir sorunun çözümünde ikilemde kaldığı durumlarda yaptıkları seçimlerin ve karar alma süreçlerinin irdelenmesinde veya genel olarak tartışılabilecek konularda sınıfta uygulanabilecek bir drama tekniğidir. Bu teknik, ikili sıra...

“Tamamlanmamış Materyaller” ile Çalışma

Drama tekniklerinden “tamamlanmamış materyaller”, yaratıcı drama içinde, “telefon konuşmaları” ile benzer bir işleve sahiptir. Oyunun akışına yapılan her dokunuş (yeni bir sorun, bilgi ekleme vb.), onu dokunuş yönünde ayrıntılandırır, geliştirir. Oyunun akışı yeniden biçimlenebilir. yarım bırakılmış hikâyeler Fatma Karabıyık...

Kurmaca Bir Karakterle Mülâkat Yapma…

Okuduğu kurmaca bir metnin kişilerinin özelliklerini ve farklı olaylar karşısındaki tutumlarını kavramış bir öğrenci, bu özellikleri ortaya çıkaracak düzeyde sorular hazırlayabilir; eser kişisinin davranışlarını ve olaylar karşısındaki tavırlarını gözden geçirmesini, hatta yüzleşmesini sağlamak üzere değerlendirme niteliği taşıyan sorular sorabilir....

Fantastik Rol Yapma (FRP) ile Hikâyeleştirme

Bazı oyunların kurgusundan yararlanarak okumayı sevdirecek etkinlikler tasarlamak mümkündür. Fantastik Rol Yapma (FRP) de ilham alınabilecek oyunlardan…Tasarlanmış fantastik bir dünyanın masa başında canlandırılmasına dayanan bu oyunla ilk karşılaştığımda, özellikle “karakter seti” oluşturma aşaması ve sonrasında oyunun ilerletilme süreci ilgimi...

Metin Bağlantılı Ürünler Hazırlama

Öğrencileri eserlerin dünyasına girmeye gönüllü kılan etkinlikler arasında, yazılı ürünlere bağlı ama yazma becerisine dayanmayan metin bağlantılı ürünler yaptırma da yer alır. Bireysel ya da grup çalışmaları halinde yapılan resimleme, poster hazırlama, senaryoya dönüştürme, video veya filmini çekme, fotoğraflama, çizgi romanını...

23 Nisan… Çocuklar ve Kitap Kahramanları

Bir gün… 23 Nisan … İki, hatta üç özel ve değerli anlam: “Ulusal egemenlik”, “çocuk bayramı” ve “dünya kitap günü”… Malum, devir “modern zamanlar” olunca, işin içine bi de “özel gün” girince endüstrisi de beraberinde geliyor. Birçok sitede, özellikle “Dünya Kitap...

“Aradaki Boşluk” Neyi İçerir, Neyi Gösterir?

Aradaki boşluk, eğitimde kullanılan bir drama tekniği olarak metin kişilerinin özellikleri açısından birbirlerine yakınlık ve uzaklıklarının belirlendiği bir değerlendirmeye dayanır. Roman, öykü, masal vb. olaya dayalı metinlerde kişi çözümlemeleri ve değerlendirmeler için iyi bir uygulamadır. değerler skalasında sineklerin tanrısı...

Şiirde İmge (İmaj, Metafor) -Örnek Uygulama-

Teması aynı, duygunun farklı imgelerle ifade edildiği iki şiir üzerinden şiirde imge (imaj, metafor) konusunun kavranmasına yönelik bir uygulama… sevgiliyi düşünmenin sözcüklerle çizilmiş “görsel”leri Noktalı satırlara tıklandığında eksik dizeler görülecektir.  (Blog yazılarından bağımsız ve büyük hâli şurada.) Şiirde imge...

“Özel Mülkiyet” Kişileri Ne Kadar Anlatır?

Biyografi araştırmalarına dayanan sunumlar için en keyifli ve etkili yollardan biri, drama teknikleri arasında yer alan “özel mülkiyet” (private property) uygulamasıdır. Etkilidir çünkü, “kopyala-yapıştır”a fırsat vermez. Öğrenci, araştırmadan ve daha önemlisi, araştırdığı kişinin ayırıcı niteliklerini kavramadan, ona “özel” ayrıntıları...