Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Dinleme Kazanımları

Yenilenen Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’nın (2017) “Öğretim Programının Yapısı” bölümünde, “dinleme becerileri”ne yönelik dinleme kazanımları, etkin dinleme ve dinleme türleriyle ilgili ilk kazanım dışında, tümüyle dinlenen metnin içeriğini anlamaya ve değerlendirmeye dönüktür. Bu yanıyla, okuma yerine dinleme yoluyla hakim olunan metin içeriği üzerinde durmaya ağırlık verilmiş görünmektedir. Anlamı şudur: Eğer birinci ve üçüncü kazanım maddesi gerçekten edindirilememişse, içeriği kavrama ve değerlendirme açısından zayıf olan bir öğrenci, “dinleme becerisi”nde yanıltıcı biçimde başarısız görülebilir.  Dolayısıyla; öğrencinin etkin bir dinleme ve anlama işlemini ortaya koyabilmesi için, gerekli koşul birinci ve üçüncü maddelerde, yeterli koşul diğer maddelerde yer almaktadır.

(Güncelleme: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın 19 Ocak 2018 tarihli kararıyla yayınlanan ve yeni müfredatta gözden geçirme sonucunda uygun görülen değişiklikleri içeren Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı‘nda dinleme kazanımlarında değişiklik yapılmamış.)

dinleme kazanımları

programda dinleme kazanımları:

  • 1. Amacına uygun dinleme tekniklerini kullanır. (Not alarak dinleme, empati kurarak dinleme; seçici dinleme, eleştirel dinleme vb. tekniklerin kullanılabileceği vurgulanır.)
  • 2. Dinlediği konuşmanın konu ve ana düşüncesini tespit eder.
  • 3. Dinlediği konuşmada konu akışını takip eder. (Dinlediği konuşmadaki temel kavramların ve ayrıntıların belirlenmesi sağlanır.)
  • 4. Dinlediği konuşmadaki açık ve örtük iletileri belirler.
  • 5. Dinlediklerini özetler.
  • 6. Dinlediklerini ön bilgileriyle karşılaştırır.
  • 7. Dinlediği konuşmanın tutarlılığını sorgular. (Konuşma; konu akışındaki uyum, olaylar, bilgiler ve düşünceler arasındaki tutarlılık açısından değerlendirilir.)
  • 8. Dinlediği konuşmada öne sürülen düşüncelerin dayanaklarının geçerliliğini sorgular.

programın yapısına ilişkin genel açıklama içinde “dinleme”:

“Yazma” ve “Sözlü İletişim” sütunlarında ise “Okuma” sütunundaki konu ve metinlerle bağlantılı olarak yazma ve sözlü iletişim konu ve etkinlikleri verilmiş olup bunlar da yine ilgili “Yazma” ve “Sözlü İletişim” kazanımları çerçevesinde işlenecektir. Bu konu ve etkinliklerin, ders işleniş süreci açısından, her ders saatinde değil de ünite sonunda ele alınacağı hatırda tutulmalıdır.

Program linkiTürk Dili ve Edebiyatı

Bağlantılı yazı: “Yenilenmiş Türk Dili ve Edebiyatı Programı’nda Okuma Kazanımları-1”