Olayları “Zaman Çizgisi” Üzerinde Gösterme

Özellikle tarihsel arka planı olan ya da kronolojik akışı takip edilebilen metinlerle ilgili olarak, arka plan bağlantılı anlama çalışmaları yapmak için “zaman çizgisi” (timeline) , elverişli bir uygulamadır.

Edebiyat-tarih ilişkisinin bir boyutunda, gerçek ya da kurmaca kişilerin hayatının tarihî olaylarla ilişkilendirilerek anlatılması vardır. İlişkilendirme; tarihin edebî esere arka plan oluşturması, tarihte yerini almış kişi ve olayların kurmaca esere bir şekilde eklemlenmesi yahut doğrudan yazarın yorumuyla yeniden anlatılması; kurmaca kişilerin tarihte yaşamış gibi sunulması vb. yollarla olabilir. 

okuma

 zaman çizgisi için öneriler


  • Edebiyat-tarih ilişkisi ile ilgili bu tür bir çalışma  yapışkan not kağıtlarıyla da yapılabilir.
  • Öğrencilerin, tarihî arka planını kolay takip edebilecekleri bir metin seçilerek, metnin kurmaca yapısı ile gerçek olaylar arasında kuracakları bağlantıları bir zaman çizgisi üzerinde göstermeleri istenebilir. Bu, dönem projesi de olabilir.
  • Aynı tarihî gerçekliği konu alan en az iki eserin karşılaştırmalı zaman çizgisi çıkarılabilir. Eserlerin konu edindikleri döneme ilişkin vurguları, yoğunlaşılan veya öne çıkarılan tarihî ayrıntılar ve nedenleri üzerine yorum yapmaları beklenebilir. Her eseri farklı öğrenci grupları okuyabilir ve ortak zaman çizgisine sonuçlar işlenebilir.

zaman çizgisi

okuma etkinlikleri

Aşağıda, Mustafa Kutlu’nun “Tarla Kuşunun Sesi hikâyesinde, kurmaca kişinin yaşadıkları ile ilgili dönemin tarihî olaylarına yapılan atıfları bir arada gösteren bir zaman çizgisi yer almaktadır. Okları kullanarak ya da zaman çizgisindeki ilgili tarihî ve sosyal olayın üstüne tıklayarak romandaki aynı zaman dilimine bağlanan kurmaca olayları görmeniz mümkün.

Karşılaştırılabilir: Olay Akışını “Yaşam Çizgisi”ne İşlemek

güncelleme:

Fikir alınabilir bir örnek: “Başarılı Bir Proje Tabanlı Öğrenme Örneği: Çizgi Film Analizi”