Fabl, Özellikleri ve İlk Örnekler (Uygulamalı)

Fabl türünün genel özellikleri, yapısı ve ilk örneklerinin yanı sıra, ayırıcı özelliklerinden biri olan “kıssadan hisse”yi kullanarak fabl örneği yazmayı da içerir.

fabl türünün temel özellikleri:

fabl

fabl içinde “kıssadan hisse”ye gidecek bir olay anlatma


ilk örnekler:

  • Pançatantra (Beş Kitap)
  • Kelile ile Dimne (Kelile ve Dimne’den bir metin: “Seyyah ile Kuyumcu”)
  • Jataka Masalları
  • La Fontaine Fablları

12. yüzyılda Marie de France fabli Fransa’ya soktu ve tanıttı. Onun açtığı bu çığırı başkaları izledi. Charles Perrault ile çağdaş olan Jean de La Fontaine fable kişiliğinin damgasını vurdu. Fabllerini okunmağa ve ezberlenmeğe elverişli bir yolda yazdı. Bunlarda, çocukluğunu geçirdiği Champagne’in ormanları, çayırları, hayvanları, kuşları yer almış; dalkavuklar, kurnazlar sergilenmiştir. La Fontaine, Aesopus’un Latince çevirisinden, Beydeba’nın tabilerinden, Fransa’da fablin öncüsü olan Marie de France’tan yararlanmıştır. Yapıtları, şiir biçimi hariç, felsefî karakterleriyle Hint tabilerinden çok Aesopus’un tabilerine benzerler. Çünkü La Fontaine’in fablleri de kısadır, kişiler genellikle hayvanlardır, bunlardan başka tek bir epizot dersi belirtir.”(Kemal Demiray, Açıklamalı Çocuk Edebiyatı Antolojisi)

Uygurca Kalyanamkara ve Papamkara hikâyesi bu türün örneklerindendir. İran şairlerinden Sadi’nin  Gülistan’ındaki hikâyeler de bu türdendir.

Gülşehri’nin Mantıkuttayr‘ı, Şeyhî’nin Harnâme‘si, George Orwell’in Hayvan Çiftliği de birer hayvan masalı olmanın çok ötesinde, hayvanlar üzerinden insanlara dair çok şey söyleyen eserler arasındadır. (Ayrıca dinleme etkinliği olarak hazırlanan Hayvan Çiftliği’nin Karakterlerine de bakılabilir. )

Exit mobile version