Metin Türü Olarak Fıkra (Köşe Yazısı)

Bir metin türü olarak fıkra (köşe yazısı) :

“Fıkra ya da köşe-yazısı, gazete ve dergilerin belirli sütun ya da köşelerinde yayım­lanan, güncel, siyasal, toplumsal sorunları ele alan, bunları ayrın­tılara inmeden işleyen, başlıklı ve yazan belirli yazı türüdür. (Emin Özdemir, Yazınsal Türler)

fıkra (köşe yazısı) türünün genel özellikleri:

Bir köşe yazısı görseli üzerinde, fıkra (köşe yazısı) türünün özelliklerini işaretleme…

fıkra (köşe yazısı)

“fıkra”nın fıkra (köşe yazısı) dahil farklı anlamları:

  • Güldürü amacı taşıyan kısa metinler
  • Bend, madde, paragraf
  • Kısa hikaye, masal, kıssa
  • Kanun maddelerinin paragraflarından her biri
  • Kısım, fasıl, bölüm

türün örnekleri:

  • Makale ve fıkra türleri gazete ve dergilerin ortaya çıkışıyla başlamıştır. (Batıda 17.yyılda, Türk edebiyatında Tanzimat döneminde) ((C.Kavcar, F.Oğuzkan ve Ö.Aksoy, Yazılı ve Sözlü Anlatım)

Türk Edebiyatında:

  • “Gazete fıkracılığının bizde ilk örnekleri, Tanzimat’tan sonra Şinasi ve Namık Kemal‘in kısa makaleleriyle ortaya çıkmıştır. Çağdaş anlamda fıkra niteliği taşıyan yazıların yayımı ise bu yüzyılın başlarında görülür. Fıkra türünün gelişmesinde XIX. yüzyılın sonlan ile XX. yüzyılın başlarında çıkan dergilerin de büyük etkisi olmuştur. Servet-i Fünun, Genç Kalemler, Dergâh ve Türk Yurdu gibi edebiyat dergileri gerçekten birçok yazarımıza fıkra türünde de yazı yazma fırsatı sağlamıştır.” (C.Kavcar, F.Oğuzkan ve Ö.Aksoy, Yazılı ve Sözlü Anlatım)
  • Cumhuriyet öncesinin önde gelen fıkra yazarları: Ahmet Rasim, Refik Halit Karay ve Ahmet Haşim‘ dir.
  • (…)Son yıllarda fıkra yazarlığını sürekli bir uğraş olarak benimseyen yazarlara örnek olarak Haldun Taner‘i (1916-1986), Ahmet Kabaklı’yı Oktay Akbal’ı, İlhan Selçuk‘u, Mümtaz Soysal‘ı, Çetin Altan‘ı ve İsmail Cem’i gösterebiliriz.”(Kavcar, Oğuzkan ve Aksoy,2002)
  • “Eskiden bu işi edebiyatçılar üstlenmişti. Zamanla gazetecilik edebiyatçılıktan ayrıldı.”

İlgili: 

“Sabahattin Ali’nin Şehirleri” (Doğan Hızlan) metni üzerinde bir uygulama örneği için bakılabilir: Fıkra (Köşe Yazısı)-Metin ve Uygulama