Forum Tiyatrosu ile Çözüme Etkin Katılım

Öğrencilerin hem bedensel hem düşünsel düzlemde çok etkin oldukları bu drama tekniği, öğrencilere, bir soruna çözüm arama, önerme ve bunun nasıl bir sonuç vereceğine dair uygulama yapabilme ortamı sunar.

Olaya dayalı okuma metinleri, canlandırmaya konu olacak “sorun”lar için iyi birer malzeme olabilir.

Drama teknikleri arasında yer alan forum tiyatrosu ve imge (imaj) tiyatrosunun kaynağı, Brezilyalı tiyatro yazarı Augusto Boal’un bu sanata getirdiği yeni bir bakış açısıdır. Boal, “tiyatronun, hayatı değiştirmenin bir aracı, seyircilerin ise edilgen bir konumda oyuncuları izlemekle yetinmeyen etkin katılımcılar hâline getirilmesi” (Zeki Özen, Augusto Boal’in Ezilenlerin Tiyatrosu…) amacına yönelik olan bir tiyatro yaklaşımı ve hareketi geliştirmiş; bu yaklaşımını da “Ezilenlerin Tiyatrosu” adıyla kitaplaştırmıştır.

forum tiyatrosu

forum tiyatrosu

“Forum tiyatrosu”nu drama tekniği olarak uygulama

Drama tekniği olarak uygulanan forum tiyatrosu biçiminde,  problem durumunu yansıtan oyun canlandırılır. Oyun sırasında, seyircilerden biri, “Dur!” diyerek akışı keser ve ana kahramanın yerine geçerek, gidişatı kendi çözüm yoluna göre değiştirmeye çalışır. Canlandırmadaki diğer kişiler, rollerini değiştirmeden sürdürürler. Diğer seyirci çocuklar da aynı şekilde sürece dahil olup çözümleriyle oyunun yönünü değiştirmeye çalışırlar.

Aşağıdaki örnek, Prof.Dr.Zehra İpşiroğlu’nun lise ve üniversite düzeyinde uyguladığı etkinlik için seçilen durumlardan biri:

“Forum Tiyatrosu bağlamında bu konuyla ilgili çok kısa iki oyundan söz edeceğim. İlki şöyle: Ailenin iki çocuğu var, Özlem ve Özgür. Özgür çok serseri yapılı bir çocuk, Özlem ise çok aklı başında ve hukuk okumak istiyor. Lise son sınıfa gelmiş, o yüzden de başvurusunu yapması gerekecek. Bir sofrada oturuyorlar ve Özlem hukuk okumak istediğini babasına söylemek istiyor ama sürekli bir şeyler yapması gerekiyor. Sofraya yemek getiriyor, annesine yardım ediyor. Tam söze girecek, konuşacak, konuşamıyor. Özlem korkuyor. Sonunda ağzından baklayı çıkarıyor. Fakat baba, amca vs. Özlem’in söylediklerini hiç ciddiye bile almıyorlar, “Hukuk bir kızın okuyabileceği bir şey mi” diyerek, dalga geçiyorlar. Tam o sırada telefon çalıyor.

Bu arada telefon çalana kadar Özlem’i sahnede şöyle görüyorsunuz: Süklüm püklüm, hep hizmet eder halde, mutfağa gidiyor, bir şeyler getiriyor. Buna karşılık Özgür, ikiz kardeşi, ayaklarını uzatmış walkman dinliyor, bir yandan çorbasını kaşıklıyor. Yani ailede çok belirgin bir ayrımcılık var. Telefon çalıyor ve Özlem telefona gidiyor, Alman arkadaşı arıyor ve bir projeden söz ediyorlar. Özlem, telefonda Almanca konuşurken birden değişiyor. Bütün kişiliği değişiyor, davranış biçimi değişiyor, duruşu değişiyor. Kendine güvenen genç bir kadına dönüşüyor. Sonra sofraya geri döndüğünde yine süklüm püklüm bir halde, hukuk konusunu açıyor. Babası, hukuk değil ama öğretmenlik ya da başka bir şey okuyabileceğini söylüyor. Tam bu sahnede oyun kesiliyor ve katılımcılardan bir çözüm üretmeleri bekleniyor.” (“Kadınlarla Forum Tiyatrosu”)

Blogda yaratıcı drama tekniklerine dayalı örneklerin tümü için: Yaratıcı Drama