“Günümüz Türk Romanı”-2-Romana Dair

Murathan Mungan… Benim nesri de şiiri kadar “şiir” olan yazarım… Ukalalığı bile yakıştırdım kendisine ki ekranlardan ve yazılardan öyle bir tanım çıkarmazdım. Ama onun ukalalığı, sözcüğün gerçek anlamına adresli ve yakışıyor sanki, akil adam kategorisinde…

Bir anektodla başladı. Ona yöneltilen sorulardan biriymiş: “Ne kadar çalışkansınız?”

Yanıt keskin:“Tamam ama siz de ne kadar tembelsiniz!”

Yorum makul: “Çok çalışma, birer kalıcı değere dönüşüyorsa çok çalışmanın bir sakıncası yok.”

Mungan’ın konuşma başlığı: “Romanın Yeterince Roman Olması ya da Olmaması Sorular ve Yanıtlar”

Anlatımı bir akademisyenin ölçülülüğündeydi. “Ağyarını mâni, etrafını câmi” bir sınırlılıkta, kullanılan bir terimin kendi bilgisini ve sınırlılıklarını da beraberinde getirdiğini söyledi:“’Roman’ dediğinizde, bir ‘tür tanımı’ akla gelir, içeriği ve ögeleriyle.”

Bir şeyin adını koyduğunuzda, ona dair bir beklenti de yaratırsınız. Roman denince de öyledir. Böyle dedi ya da buna benzer bir anlamda konuştu. Doğru…

“Okur ne ister? Bir romanda mutlaka olması gerekenleri beklersiniz. Bir de yeni şeyler.. Belki türün sınırlarını zorlayacaksınız.”

Gökkubbe altında söylenmedik hiçbir şey kalmamıştır anlamına gelen sözün Murathan Mungan dilindeki karşılığı şu: “Konuyu Antik Yunan halletmiş, kalanını da Shakespeare yazmış.” Dolayısıyla şimdinin yazarına kalan, “nasıl” yazacağıdır.

Çok bildik bir şey ekledi: Roman, sadece bir hayata sahip insanlara bir dolu hayat sunar. Nedense, edebiyatın hayata kattıkları bahsinde en az ilgimi çeken “argüman” budur. Ama şuna asla lafım olmaz: Edebiyat her zamankinden daha değerli, çünkü hayal gücümüzle en ilişkili sanat artık edebiyat!

Böyle uzaaar gider benim notlar…

(İmza sırasında Murathan Mungan’la konuşabildim nihayet. Okulumuza davet etmek için peşinden koştuğumu söyledim. Çok mail aldığını ve çok dolu bir programı olduğunu söyledi. Önümüzdeki yıla talip olduğumuzu söyledim. Bir adrese yönlendirdi. Yönlendirdiği kişiye çoktan ulaşmışım ben. Aramaya devam… Benim gibi minnetsiz, eyvallahı olmayan birinin böyle işler çıkarması zor ama sabırlı, sakin, cici bir kız olmayı deneyeceğim.)

İlgili yazı:

“Günümüz Türk Romanı”-1: Tarihî Roman ve Boğazkesen