Hikâye Etme (Anlatmaya Dayalı Metinler)

Roman, öykü, masal, destan gibi bir olayın anlatımına dayalı metinler ile tiyatro gibi olayın gösterilmesine dayalı metinlerde ortak payda hikâye etmedir. Anlatmaya dayalı metinler olay, kişi, yer, zaman ve anlatıcı ögelerinin metin türüne özgü işlenişleriyle birbirinden ayrışır.

Anlatma ile gösterme arasındaki fark:
Anlatmaya dayalı metinlerde, olay ve olayın her ögesi bir anlatıcı aracılığıyla okurun zihninde canlandırılırken; gösterme esaslı metinlerde, olayın akışı diyaloglar ve parantez içinde verilen kısa açıklamalar aracılığıyla sunulur.

anlatmaya dayalı metinler

genel yapısıyla anlatmaya dayalı metinler:

  • Bir anlatıcı tarafından öykülenmesi/ hikaye edilmesi/ anlatılması
  • Bir olaya dayanması
  • Eylemliliğe dayandığı için bu anlatım türünde eylem cümleleri ağırlıktadır.
  • Eylem kipleri metnin türüne uygundur (Masalsa öğrenilen geçmiş zamanın kullanılması gibi.).Kişi, yer ve zaman ögeleri, ad ve adıllarla (zamirlerle) belirtilir; sıfatlarla betimlenir; belirteçlerle (zarflarla) olay içindeki durumları okura sunulur.Diyaloglara yer verilir.
  • Genelde görülen geçmiş zaman kipi kullanılır çünkü anlatıcı bir şekilde bildiği bir olayı anlatmaktadır
  • Anlatım dili ile anlatıcının türü (tanrısal/gözlemci/kahraman) ve özellikleri (kimlik, kişilik) arasında sıkı bir bağ vardır.
  • Anlatmaya dayalı metinlerin temel ögeleri: Hikâyede Olay, Yer, Kişi, Zaman

Uygulamalar: