“Kalıcı Anlama” ve “Anlamanın 6 Yolu”

Tasarım Yoluyla Anlama (Understanding by Design / UbD) şablonu içinde “anlama” anahtar kavramdır. “Kalıcı anlama” gerçekleşmişse, bunu gösterecek olan da “anlamanın 6 yolu” dur.

Ders içeriğini gerçekten anlayan bir öğrenci;

  • Konunun özünü ve o özü oluşturan temel mantığı / işlevi / felsefeyi vb. kavramış demektir. Bunun, UbD’de karşılığı, “büyük fikir (big idea)”dir.
  • Büyük fikri kavramış öğrenci, o fikrin somutlaştığı olguları, olayları, yaklaşımları, mekanizmaları vb. içeren bilgileri ve bu bilgilere özgü temel kavramlarla ilkeleri daha kolay anlar. Bunlar arasında daha kolay bağlar kurar, ilişkilendirmeler yapar. Böylece, bilgiyi daha doğru “bilir”, daha iyi “yapar/uygular/kullanır”, daha da önemlisi, edindiği bilgiyi başka alanlara da “transfer eder”, kullanır. Bunun UbD’de karşılığı “kalıcı anlama/öğrenme”dir.

Öğrencinin gerçekten öğrenip kalıcı anladığını öğretmen nasıl anlar?

 

“anlamanın 6 yolu”

UbD’de “Anlamanın 6 Yolu”, öğrenmeyi görünür, gözlenir, ölçülebilir ve değerlendirilebilir kılan önemli bir aşamadır. Öğretmenin, her adımını bilinçli seçip planına dahil ettiği etkinlik ve materyal kullanımları, öğrencilerin anlama düzeyini gösterecek nitelikte olmalıdır.  UbD çerçevesinde bakıldığında, uygun yöntem ve teknikler seçilmişse, uygulamaların özelliğine göre somut anlama çıktıları (açıklama-yorumlama-uygulama-bakış açısına sahip olma-empati kurma-öz değerlendirme yapma), sözgelimi, şöyle olacaktır:

Öğrenci;

  • Bilinç akışı tekniğini açıklar.
  • Bilinç akışı tekniğinin modern romana etkisini değerlendirip yorumlar.
  • Bilinç akışını içeren bir paragraf yazabilir ya da sözlü bir uygulama yapabilir.
  • Bilinç akışı tekniği hakkında olumlu ya da olumsuz, gerekçelendirebildiği bir bakış açısı ortaya koyar.
  • Bilinç akışının insanlar için doğal bir beyin işlevi olduğunu fark eder ve bilinç akışının dışa vurduğu durumlarda empati yapar.
  • Kendinde bilinç akışının nasıl gerçekleştiğini fark ederek öz değerlendirme yapar.

bloom taksonomisi ile karşılaştırma

Bu yollar, Bloom taksonomisi gibi hiyerarjik bir sıra izlemez. Etkinlik ve görevleri yapmış olan öğrenci, seçilen etkinliğin özelliğine göre, bunlardan en az birini yaparak anladığını ortaya koyacaktır.

Hiyerarşiden bağımsız olarak karşılaştırmalı bir eşleştirme yapılırsa… Bire bir eşleşmese de birbirine bağlı olan ya da eylem benzerliği bulunanları bir arada görmek mümkün:

    anlamanın 6 yolu | bloom taksonomisi

                     açıklama | hatırlama & anlama

                         uygulama | uygulama & yaratma  

yorumlama & bakış açısı geliştirme | analiz & değerlendirme                     
empati & öz değerlendirme |                                                   

İlgili: