“Kefil” Hikâyesinin Özeti ve Etkinlik Örnekleri

„Kefil“ hikâyesi, idama mahkum olan bir kişinin, kendi yerine bir arkadaşını rehin olarak bırakıp verdiği süre içinde geri dönüşü üzerinden dostluğun gücünü anlatır. Orijinali, Antik Damon ve Pythias efsanesine dayanır. Schiller, bir balad olarak yazdığı metni (1798), daha sonra yeniden ele almış ve ilk metindeki ana karakterin ismini Damon’a çevirmiştir. (1804).

Kefil hikâyesi

Damon ve Pythias

Kefil Hikâyesi Özeti ve Etkinlik Önerileri

(Okuma stratejilerinin genel yapısı için: Okuma Stratejileri ve MEB’in İlgili Kazanımları )

Benim kullandığım metindeki adı ve yazılışıyla Meros, Sirakuza Kralı Denis’i öldürmek isterken yakalanır ve idama mahkum olur. Kraldan, kız kardeşinin düğünü için üç gün süre ister. Kendisine kefil olarak da bir arkadaşının rehin olarak kalacaktır. Kral da, arkadaşı da kabul eder. Meros, zorlu ve zaman zaman caymasına neden olabilecek durumlarla karşılaşsa da sözünü yerine getirmek için büyük bir mücadele vererek üç gün sonra dönmeyi başarır. Kral, iki arkadaşın birbirine karşı tutumu karşısında çok etkilenerek Meros’u bağışlar.

Okuma Stratejisi: Metnin Yapısal Özelliklerini Belirleme
Teknik Önerisi: Hikâye Haritası

Bu hikâyenin en belirleyici özelliği kurgusudur. Kurguyu oluşturan her öge, şurada örneklendiği gibi metnin ana iletisini destekleyecek ayrıntılar içerir. Öğrencinin kişi, yer, zaman ögelerinin olay akışına etkisini görmesi açısından önerilir.

Kefil hikâyesi

Okuma Stratejisi: Karşılaştırma, Sıralama, Sınıflandırma
Teknik Önerisi: Venn Şeması

Schiller’in Kefil hikâyesi, girişte belirtildiği gibi Antik Damon ve Pythias efsanesine dayanır. Öğrenciler, bu efsane ile Kefil hikâyesini bir Venn şeması üzerinde, kişiler, yer ve zaman ile olay örgüsü açısından karşılaştırabilir. 

Okuma Stratejisi: Soru Sorma, Sorgulama
Teknik Önerisi: Metinden Metine, Kendine ve Topluma

„Kefil“ ile „Damon ve Pythias“ı karşılaştırma, aynı zamanda bir metinler arası bağ kurma çalışmasıdır. Bu bağı, öğrenci kendisiyle ve genel toplum değerleriyle de kurabilir. Kendisi Meros’un yerinde olsa, yerine getirmek istediği bir durum için, sonunda ölüm olasılığı yüksek olan bir şeyi herhangi bir yakınından isteyebilir mi? Çok değer verdiği bir yakını benzer durumda olsa ve kendisinden kefil olmasını istese, kabul eder mı? Her iki soruya vereceği yanıtı gerekçelendirmeli. Ayrıca, içinde yaşadığı toplumda, genel olarak „kefil“ gerektiren olgulara nasıl yaklaşılıyor? Böyle bir duruma nasıl bakılır? Tartışılabilir. Bu tür bir çalışma ile öğrenci, metinden kendine, metinden başka bir metne ve metinden dünyaya bağ kurmayı başarır.

Okuma Stratejisi: Sentezleme
Teknik Önerisi: SCAMPER

Kefil hikâyesi, başka türlü kurgulansaydı ne değişirdi? Hikâyeye yeni bir öge eklenseydi yahut çıkarılsaydı, hikâye olmanın dışında bir işlev yüklenseydi vb. sorular etrafında metin üzerinde yeniden düşünmeyi sağlayan soruları içeren SCAMPER örneği şurada. 

Okuma Stratejisi: Ana Düşünceyi Belirleme
Teknik Önerisi: Bir Cümle Özeti

Kefil hikâyesinde Sirakuza kralını, iki arkadaşı affettirecek kadar etkileyen somut durumun arkasında yatan ana düşünce nedir? Öğrenci, kralın kafasında oluşan ve metni okuyan herkesin kafasında oluşacak olan ana düşünceyi yazabilir. Bu düşünce, kısa yanıtlı uygulamalar çerçevesinde bir manşet cümlesi olarak da, bir tweet cümlesi olarak da yalın bir cümle olarak da istenebilir.