Metinden Kendine, Metne ve Dünyaya Bağlantı Kurma

Öğrencinin bir metni anlamlandırarak okuma sürecinde en etkili yollardan biri; metinden kendine, metne ve dünyaya bağlantı kurma becerisine ve birikimine sahip olmasıdır. Entelektüel birikime dayalı güçlü bir arka plan ve deneyimlere dayalı birikimler;

  • Kişinin okuduğu metinle kendisi arasında varsa bağları yoklamak ve empati geliştirebilmek,
  • Başka metinlerle varsa metinler arasılık düzeyindeki ilişkileri görebilmek,
  • Metnin ya da içeriğinin yerel ya da uluslararası düzlemde karşılıklarını tartışabilmek

gibi olanakları beraberinde getirir. Bu yönleriyle de, güçlü bir bağlantı kurma stratejisidir.

Metinden Kendine, Metne ve Dünyaya Bağlantı Kurma

Metinden Kendine, Metne ve Dünyaya Bağlantı Kurma

Aşağıdaki alıntılarda, bağlantıların nasıl kurulduğuna dair aydınlatıcı bilgiler yer alıyor. Kaynak bilgisi, yazının sonunda.

“Zimmerman ve Keene (1997) bağlantı kurma stratejisinin üç farklı yolla gerçekleştiğini belirtmişlerdir. Bunlar; metinden kendine, metinden metine, metinden dünyaya olarak sıralanmaktadır.”*

 Metinden kendine bağ kurma:

“Okuduğum metin bana kendi hayatımdan neyi hatırlattı? Okuduğum metin ve hayatım arasında ne gibi benzerlikler/farklılıklar var? Böyle bir durum hiç başıma geldi mi? Okuma sırasında neler hissediyorum?” gibi suallere cevap bulmaya çalışırlar.”*

Metinden metne bağ kurma:

“Bağ kurma, parçalar arası mekan, vakit, kişi ve şahıs kadrosu, tema, fikir ve vaka açısından köprü oluşturmayı kapsar (Arıcı, 2008). Okuyucular parçadan metine köprü oluştururken; “Okuduğum metin bana daha önce okuduğum bir metni hatırlattı mı? Okuduğum metin ile daha önce okuduğum metinler arasında ne gibi benzerlikler/farklılıklar var?, Daha önce böyle bir metin okudun mu?” gibi suallere cevap bulmaya çalışırlar.”*

Metinden dünyaya bağ kurma:

“Bireyler, parçadan dünyaya bağ oluştururken; “Okuduğum metin bana gerçek hayattan neyi hatırlattı? Okuduğum metin ve gerçek hayat arasında ne gibi benzerlikler/farklılıklar var?, Okuduğum bölüm gerçek hayatla nasıl bağdaştırılabilir?” gibi suallere cevap bulmaya çalışırlar. “Geçen gün televizyonda izlediğim belgesel, okuduğumuz makalenin konusuyla örtüşüyor.” açıklaması parçadan dünyaya bağ kurmaya misaldir (Florida Online Reading Professional Development, 2004).”*

*Muhammet Ali Tekin, Bağlantı Kurma Stratejisinin Okuduğunu Anlama Üzerindeki Etkisi
(İlkokul Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma) Ahi Evran Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2018