Okuma Alışkanlığı Kazanmak yahut Okumayı Öğrenmek

Bloom taksonomisinin duyuşsal öğrenme basamakları, kişiye bir değeri veya bir davranışı kalıcı olarak edindirme sürecini içeren zorlu bir süreci kapsar. Okuma alışkanlığı kazanmak veya kazandırmak açısından taksonominin bu ayağının nasıl hayata geçirilebileceğine ne kadar kafa yorulmuştur, hep merak ederim. Bir vesileyle yaptığım tarama dolayısıyla, soru başka bir açıdan aklıma geldi ve internette yapılan önerilerin, kalıcı bir okuma alışkanlığı kazandırma noktasında, bu basamakların neresinde yoğunlaştığını merak ettim.

duyuşsal derken…

Duyuşsal öğrenme, bir değeri veya bir davranışı kalıcı hale getirmek için, sırasıyla, “alma-tepkide bulunma-değer verme-örgütleme-bir değer veya değerler bütünüyle nitelenmişlik” basamaklarından geçmeyi öngörür.

Mesela, bir gün tesadüfen kahve ile tanışıyorum. Daha önceden bilmediğim bir tat ve nasıl pişirileceğini de bilmiyorum!

okuma alışkanlığı kazanmak

bu yazının derdi olan okuma alışkanlığı kazanmak örneği üzerinden gidilirse, süreç söyle işleyecektir:

  • “Okuma”ya yönelik bir farkındalık oluşması; dünyada böyle de anlamlı bir eylemin varlığından ve hayata katabileceklerinden haberdar olma. (ALMA)
  • “Okuma”yla ilgili uyaranlara açık olma, okumak için istekli davranma, gönüllü olma (TEPKİDE BULUNMA)
  • “Okuma”nın iyi bir şey olduğunu dıştan gelen uyaranlara da gerek görmeden kendiliğinden kabul eder bilince ulaşma, okumayı içselleştirme (DEĞER VERME)
  • “Okuma”yı değerli bir eylem olarak hayatının bir parçası kılacak somut kararlar alıp somut adımlar atabilmek (ÖRGÜTLEME)
  • Bütün bu adımların beklenen sonucu olarak “okuma”yı bir alışkanlığa dönüştürmek, hayatın vazgeçilmezleri arasına katıvermek (KALICI KILMA)

Bir bakıma, okuma alışkanlığı kazanmak, öncelikle talep etmekten başlayarak, adım adım okumayı öğrenmektir. Görevden gönüllülüğe evrilecek bir emek ve süreç gerektirir. Mesela, öğretmenden beklenen de okumanın hayattaki karşılığıyla ilgili farkındalığı oluşturacak, öğrencisini okumaya istekli kılacak ve bu yönde iç disiplin geliştirip kendi okuma yolculuğuna çıkmasını sağlayacak uygulamaları planlaması ve uygulamasıdır.

Kabul, her iki taraf için de hiç kolay değil! (Yazarların okuma dünyasında edebiyat öğretmenlerinin rolü ne kadardır meselâ. Bir derginin dosya konusu kapsamında, edebiyat dünyasından isimlere yönelttiği bir soru ve aldığı yanıtlar için bakılabilir: Öğretmenlerin Okuma Sevgisinin Oluşmasına Katkısı?)

internette okuma alışkanlığı kazanmaya ilişkin öneriler:

(yenilemeye açık…)