“Yaşam Çizgisi” ile Süreci Yorumlama

Anlamayı ve değerlendirmeyi bir arada yaptıran etkinliklerden biri; kurmaca metin kişilerinin yaşadıklarının, olumlu ve olumsuz sonuçlarına göre artan/eksilen bir grafik düzlemine işlendiği “yaşam çizgisi” uygulamasıdır.

Yaygın uygulama; çıkarılacak grafik üzerinde, gidişatı olumsuz etkileyen adımların -5’ten -1’e; olumlu etkileyen adımların +1’den +5’e giden bir aralığa yerleştirilmesi şeklindedir. 

okuma etkinlikleriçolak salih’in kararları ve etkileri


Aşağıdaki “yaşam çizgisi” (life graph) üzerinde Tarık Buğra’nın Küçük Ağa romanının önemli karakterlerinden Çolak Salih’in hayatına yön veren köşe taşları örneklenmiştir. Grafiğin altındaki düğmeyi sağa doğru hareket ettirdiğinizde veya doğrudan mavi düğmelere tıkladığınızda  eklenen bilgi akışını görebilirsiniz.

okuma etkinlikleriuygulama önerileri


  • 1. Öğrenciler, kendilerini olumlu veya olumsuz yönde etkileyen yaşantıları, böyle bir grafik üzerinde göstermeyi ve isterlerse, neyi neden grafiğin olumlu/ olumsuz noktasına yerleştirdiklerini sözel olarak ifade edebilirler.
  • 2. Öğrencilerin çizdiği grafikleri, arkadaşları yorumlayabilir.
  • 3. Olay akışı yoğun bir metin seçilerek, öğrencilerin bu metindeki olayların gelişimini böyle bir grafikte göstermesi istenebilir.

yaşam çizgisiHow to Play Life Timelines

“yaşam çizgisi” ile “timeline”ın farkı

“Timeline”, kronolojik bir akışı ortaya koyar. Mevcut olanı yansıtır. Buna karşılık, “yaşam çizgisi” bir değerlendirmeye dayalı olarak akışı gösterir. Mevcut olanı, akıştaki olumlu ve olumsuz katkısıyla yansıtır.

Karşılaştırılabilir: Tarihî ve Kurmaca Olayları Zaman Çizgisine İşlemek (Uygulama Örneği)