Varuna Gezgin

(Varuna Gezgin/Ankara) Kitaplı, yemeli, içmeli, varsa müziği derinlerden gelen sessiz ve huzurlu ortamlarda konuşmaya, zamanı paylaşmaya değesi insanlarla birlikte olmanın güzelliği… Birkaç ay önce, iki meslektaşımla buluştuğumda, “Güzel bir...

Vakit Hazan (Aslı E.Perker)

Vakit Hazan (Aslı E.Perker) ile Ahmet Ümit’in Elveda Güzel Vatanım romanlarını aynı gün almıştım. Aynı gün, Svetlana Aleksiyeviç’in Kadın Yok Savaşın Yüzünde vardı elimde. Zamanın ruhunun içime sindiğinin resmidir!… Vakit...

“Göl” (Lamartine)… Ey Göl, Hatırında mı?

“Mannequin Challenge” yani insanların mankenvarî hareketsiz kalmaları, hareketlerin dondurularak görüntülenmesi “moda”sı varmış. Niye var, nerden çıktı çok umurumda değil ama THY hosteslerinin de katıldığı bir videoya denk gelince, aklıma...

“Elveda Güzel Vatanım” ve “Vatanım Sensin”

Ahmet Ümit’in Elveda Güzel Vatanım romanının okuması bitti. Yarıladığımda düştüğüm blog notu (“Elveda Güzel Vatanım” Derken “Yazmak”), Ester ve “yazma” tutkusu ağırlıklıydı; çünkü bu iki başlık, Şehsüvar Sami’nin hikayesinde...

Elveda Güzel Vatanım (Ahmet Ümit)

İsyan, ihtilal, devrim, savaş vb. türü ne olursa olsun toplumsal kaynamanın tepe noktasına ulaştığı zor zamanlarda “silah” karşısında “kalem”in durduğu yer neresidir, neresi olsa gerektir? Ahmet Ümit’in son romanı, Elveda...

Okumak İyidir (“Kitap Bir Keşiftir”)

Ben, “okumak iyidir” mealine gelecek öğüt/ öneri/ rol-modellik konusunda, edebiyat dışından insanların, bir edebiyat öğretmeninden daha ikna edici olduklarına inanırım. Edebiyat öğretmeni, ne de olsa alanın “kaynana”sı gibidir; iyi...

Bir Öğrencimle Hasan Ali Toptaş Üzerine Sohbet

Hasan Ali Toptaş‘ın Kuşlar Yasına Gider romanında, anlatıcının söz konusu ettiği, “yazar”ın yazdığı eserlerdeki “anlatıcı” ve “kahraman”larla bağının yanı sıra, bir eserin ne kadar otobiyografik olabileceği ile ilgili bölümü...

Yazar ve Anlatıcı ve Kahraman…

Yazar-eser ilişkisinin sıklıkla tartışılan başlıklarındandır: Yazardan yola çıkıp eserinin, eserden geri gelip yazarının bilgilerine vakıf olmak ne kadar mümkün, ne kadar sağlamaya yönelik, ne kadar gerçek, en önemlisi ne...

Kuşlar Yasına Gider (Hasan Ali Toptaş)

Hasan Ali Toptaş’ın Ölü Zaman Gezginleri kitabında geçen bir bölüm, insana dair çok yalın bir gerçekliğin altını çizer. Orada, “insanlık dışı” ifadesinin saçmalığına vurgu yapılır ve insanın elinden çıkmış her durumun,...

Felatun Bey ile Rakım Efendi (Ahmet Midhat)-2

Felatun Bey ile Rakım Efendi’nin tiyatro haline dair notlar düşmüşken, kitaba dair de birkaç şey ekleyebilirim. Ahmet Midhat Efendi, eserlerinde okuru doğrudan etkilemek için birkaç yolu sıklıkla kullanır. Aynı...

Felatun Bey ile Rakım Efendi (Ahmet Midhat)-1

Felatun Bey ile Rakım Efendi, Ahmet Midhat’ın eğitime, kadına, esarete, çalışmaya ve ekonomiye bakışını toplu olarak yansıtan temel eserlerinden biridir. Ahmet Midhat, cinsiyet ayırmaksızın eğitimin önemine inanır, esarete karşı...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-2

Çetin Altan, “Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” yazısında üç yıla yayılacak bir “okumaya başlama dönemi”ni adım adım keyifli bir yolculuk haline getirmenin ipuçlarını verdikten sonra (“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?”(Çetin Altan)-1),...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-1

Fakültede öğretmen adaylarına ders anlatırken, konu “okuma”ya geldiğinde genellikle aynı şeyi söylerdim: Önemi üzerine konuşmamıza gerek yok –belki de her zamankinden daha fazla vardır artık ya neyse– okumak iyi...

Yeni Türk Harfleriyle İlk Alfabe

Yolumun İstanbul’a daha sık düştüğü zamanlardan birinde, muhtemelen Beyazıt’ta bir sahaftan almıştım. Zamanını hatırlamıyorum. Üzerindeki tarih: 1928. Yeni Türk Harfleriyle İlk Alfabe adı, Yeni Türk Harfleri -le İlk Alfabe şeklinde...

Aşk-ı Memnu İçin Birkaç Not…

Aşk-ı Memnu için yeni bir şeyler yazmadan önce eskilerde kalan iki not: Aşağıdaki notun tarihi: 29 Mayıs 2010 (Elifin Günlüğü) İzlediğim bir açık oturumda, konuşmacılar arasında yer alan Deniz Ülke...

“Vatan ki Herkesin Hakiki Vâlidesi İken…”

Vatanım Sensin (Kanal D) dizisinin tanıtımlarında geçen, “Vatanın yoksa ailen de yok!” cümlesi ve doğrudan dizinin adı her kulağıma çalındığında, Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununda, Zekiye ile İslâm...

Müptezeller (Emrah Serbes)

Kendisini önce “müptela”, sonrasında “müptezel” olarak nitelendiren genç bir adamın, hayatın en dip, en ürkülesi, en yok edici bataklarında çırpınışı ve bu çırpınışta elinden tutan diğer “müptezel”lerle birlikte daha...

Edebiyatta Mimarlık

Edebiyatta Mimarlık, ağırlıklı olarak mimarların penceresinden, farklı edebî metinlerde mekânların işlenişini üzerine daha çok deneme niteliğinde yazılardan oluşuyor. Her yazının başında, Türkiz Özbursalı imzalı, ilgili eserle veya yazarla bağlantılı...

Kabil (José Saramago)

Jose Saramago’nun Kabil romanına dair başındaki hükmümle ilerleyen sayfalardaki hükmüm farklı: Başında, anlatıcının ironik dili ancak okunduğunda anlamını ve karşılığını bulur diye düşündüm; ilerleyen sayfalarda, o dil yerini daha...

Dilin, Anlattığı Dönemle Bağı

Jose Saramago‘nun Kabil romanında, Habil’i öldürüp zorunlu sürgünlüğünü yaşayan Kabil, yolda karşılaştığı yaşlı bir adamla sohbet eder. Kitapta, böyle bir sohbet dilinin olabilirliği üzerinden ilgili satırlara dair bir anlatım dili değerlendirmesi...

Ah Mana Mu (Handan Gökçek)

Ah Mana Mu, Yanya, İzmir ve Antakya hattında bir “mübadele” romanı… Derdini bağırmadan, usul usul aktaran bir anlatım dili var. Yazarı Handan Gökçek, “yaratıcı yazarlık atölyesi”nin ilk gününde sürpriz...

Yürek Söken (Boris Vian)

“Bu kadar saçma bir kitap okumadım.” dedi ve dakikalarca romandaki anne profilini anlattı. Merak edip okudum. Boris Vian yazmış: Yürek Söken. 1953’te yayınlanmış. Mecazî anlam yüklü bazı kavramların somutlaştırıldığı...

Galîz Kahraman (İhsan Oktay Anar)

Galîz Kahraman ve Yedinci Gün: “Mükemmel insan”ı yani İdris Amil’in varlığını önden haber veren kişi, Yedinci Gün’ün “nevi şahsına münhasır” şahsiyeti İhsan Sait’tir: “Lakap ardına saklanman için sebep yok. İsmin...

“Okumak Sohbet Etmektir.” (Alberto Manguel)

Alberto Manguel adı okumayla özdeş gibi: Okuma Günlüğü, Okumanın Tarihi, Okumalar Okuması, Geceleyin Kütüphane… Okuma Günlüğü’nde yer yer “okuma”ya dair düşüncelerini ve deneyimlerini de paylaşmış. Şunu tuttum: “Okumak sohbet etmektir.”...

Okuma Günlüğü (Alberto Manguel)

Alberto Manguel’in Okuma Günlüğü’nü birkaç yıl önce yayınlandığında okumak istemiş ama vakit bulamamıştım. Bu yaz, “vakitten bol ne var” moduna geçip de bir parça blogla ilgilenip adını da Okuma Günlüğü olarak...

Cesur Yeni Dünya (Aldous Huxley)

Stephen King, Under The Dome’u , yok olursa alternatifi bulunmayan dünyaya dikkat çekmek için dünya içinde yarattığı bir mecaz olarak nitelendiriyor. Bence Cesur Yeni Dünya da 20.yüzyılın Henry Ford’la...

Şiirkent’in Sokaklarında Bir Gezinti

Şiirkent, ODTÜ’lü bir mimar (Semiramis Kanbak) tarafından oluşturulmuş. Orada şiirin ustalarıyla minik bir gezinti yapabilirsiniz: Şiir Parkı. Yıllar önce mail kutuma düşmüştü, zaman zaman da ben öğrencilerim için farklı bir...

Havva’nın Üç Kızı (Elif Şafak)

Altı kalın çizilmiş mesajlar ve kalın çizgilerle karikatürize edilmiş durumlar kesintisiz bir akışta karşınıza çıkınca yorucu olabiliyor. Elif Şafak’ın son romanı Havva’nın Üç Kızı bunu düşündürttü zaman zaman. Kitabı “Nereye...