Lüküs Hayat (Ekrem Reşit Rey)

Çayyolu Cüneyt Gökçer Sahnesi’nde Zihni Göktay’lı, Suna Pekuysal’sız Lüküs Hayat operetini izledim bugün. Haldun Dormen yönetmiş. Muhsin Ertuğrul’un önerisiyle yazılmış, Cemal Reşit Rey bestelemiş, kardeşi Ekrem Reşit Rey yazmış...

Düğün ve Cenaze

Sur ve Gölge’nin son öyküsü “Yüzün Tamamlayıcısı”, İstanbul-Antakya hattında, hayatla ölümün kesişim noktalarında, kader/yazgı, istek, irade kavramlarını düşündürten bir öykü… Mehmet Zaman Saçlıoğlu’nun Sur ve Gölge kitabının tanıtımından bildiğim...

Bir de Baktım Yoksun (Yekta Kopan)

Bir de Baktım Yoksun, Yekta Kopan’ın bu ay yayınlanan öykü kitabı… Geçtiğimiz günlerde Twitter’a düştüğü nottan yayınlandığını öğrendim. Bir solukta okunan, sade yapısı içinde bir parça düşsel ögeler içeren,...

Sınıfın Rengi, Kokusu…

Öğretme tekniklerini çok iyi bilmek başka bir şey; öğrettiğiniz her neyse, onun ruhunu sınıflara taşıyabilmek bambaşka bir şey… Bir arkadaşımız, Oktay Akbal’ın aşağıdaki cümlelerini, edebiyat öğretiminde metinleri hissettirmenin, metinlerin kuru...

“Portobello 22”de Soluklanarak

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın gözünde, hocası Yahya Kemal’in dersleri, bir noktadan başlayıp halka halka açılan geniş bir okuma evrenini kapsar. Öğrenci olduğum dönemde ilgimi çeken bu dünyalar açma maharetinin uygulamada...

“Ne Çok Enkaz” (Ahmet Necdet)

Bu haftanın Cumhuriyet Kitap Eki’nde bir bulmaca sorusu vardı. Şiir kitaplarının adı verilmiş, İzmir’de öğretim üyesi olduğu belirtilmiş ve kim olduğu sorulmuştu. Bilemedim. Arkadaşlarımla baktık ve güzel bir şiiriyle...

Drina Köprüsü (İvo Andriç)

Drina Köprüsü, İvo Andriç’in 1961’de Nobel Edebiyat Ödülü’ne değer görülen romanı…1945’te yazılmış. Öyküsü anlatılan Drina Köprüsü ise, 10 yaşlarında Sokoloviç köyünden devşirilen Sokullu Mehmet Paşa’nın doğduğu topraklara özlemi, teşekkürü,...

Bir Romanın Kahramanı Olmak

Güneşin Tam İçinde sitesinde son yazı, “Yaşanası Romanlar”la ilgili bir istatistiği ve okurlara yöneltilen bir soruyu içeriyor: “Hayatınızın kalanını içinde geçirebileceğiniz güzellikte bir dünyayı anlatan roman okudunuz mu hiç?...

Zaman En Mutlu Anda Donsun…

Başlık dikkatimi çekti önce: “Fuzûlî ve Faust”. Çok eski bir yazı… Burhanettin Batıman yazmış. Bir şair ve bir tiyatro eserinin kahramanını, daha doğrusu, iki ayrı çağın ve kültürün sanatçısını...

Kerbela

Dün akşam, Çayyolu’nda müzikal olarak sahnelenen Kerbela’yı izledim. Tam bir şiir, müzik, renk ve efekt şöleniydi… Duman ve özellikle ışık efektleriyle sağlanan atmosferi açıkçası anlatmak yetmeyecek, görüp sahnenin bir...

Karanlık Çökerken Neredeydiniz (Mario Levi)

Bir kenti sahiplenme… Bir ülkenin yurttaşı olabilme ve aidiyet… Geçmişe, lise çağlarının en riyasız arkadaşlık ilişkilerine dönerek, “yarın” için bir grup hayatı yeniden bir araya getirme… Bir oyunu yeniden...

 Soyutlama ve Özdeşleyim ve İki Resim

Wilhelm Worringer’in yazdığı Soyutlama ve Özdeşleyim, 1906 yılında hazırlanmış bir doktora tezi… 1908’de yayınlanmış. İsmail Tunalı’nın değerlendirmesine göre: “İçinde yaşadığımız yüzyılda sanat teorisi veya estetik alanında pek az eser...

Üslûp, Kusur, Sıradışılık, Ayrışma

Elif Şafak’ın Aşk’ıyla ilgili yazdığım metne düşülmüş bir yorum notu gördüm blogumda. Dün gönderilmiş. Bir de Orhan Pamuk’un Benim Adım Kırmızı’sını okumamla ilgili bir öneri yapılmış… Not kayda değerdi....

Üslûb-ı Beyân Ayniyle İnsan

Mario Levi’nin Karanlık Çökerken Neredeydiniz romanının ilk bölümü, bir topluma ve bir kente ait olma duygusunu değişik yönleriyle ve ince ince işleyen dikkate değer bir metin içeriyor. İzak, hem kendi...

Callisto (Torsten Krol)

Callisto, 11 Eylül’den sonraki Amerikan algısı üzerinden, algılar ve algı yönetimini bir de mizahın gücüyle işleyen, ilginç bir ironik roman… İmge Tan’ın çevirisiyle Türkçe ilk baskı, Nisan 2009’da yapılmış....

Piraye (Canan Tan)

Piraye’yi okumaya başladığımda aklıma düşen başlık, “Nazım Hikmet’le Ahmet Arif’in İzinde… Piraye” idi. İz ilk bölümde kalınca, başlığı unuttum. Üniversite öğrencisi genç Piraye’nin kendine yakıştırdığı, özgürlükçü, devrimci kimlik romanda...

Canan Tan ve Forbes Listesi

Forbes  dergisinin ses getiren listesine göre, Ocak 2008-Ağustos 2009 verileri doğrultusunda, Türkiye’nin en çok okunan ilk beş yazarı, Elif Şafak, Turgut Özakman, Ayşe Kulin, Orhan Pamuk ve Canan Tan.....

Bozkırdaki Çekirdek (Kemal Tahir)

Bozkırdaki Çekirdek (1967), 1943 yılında açılan bir köy enstitüsünün zorlu kuruluş öyküsünü anlatır. Kemal Tahir, enstitünün karşısına çıkan “zor”ları, romanın dokusuna yerleştirerek biri bitmeden diğeri başlayan bir silsile halinde...

İnsanın Yılanlı Öyküsü

Gürhan Tümer’in “Yılan” başlıklı yazısını okudum bugün. Çok eski bir Argos sayısında yer alıyor (Eylül 1990). İnsanla yılanın çooooook eskilere giden ihanet öyküsünü dinî kitaplar ve mitolojilerde anlatılan biçimleriyle...

Sonsuzluk ve Bir Gün

Daha önce bilmediğim etkileyici bir film: Sonsuzluk ve Bir Gün. Bugün TV8’de fragmanı dikkatimi çekince özellikle bekleyip izledim. Sonra merak edip nette bilgi aradım. 1998 yapımı, aynı yıl Cannes’da...

Mai ve Siyah Romanına Alternatif Bir Son

Ahmet Hamdi Tanpınar, bir salı akşamı, Eyüp iskelesinde Mai ve Siyah romanının baş kişisi Ahmet Cemil ile karşılaşır. Yazarın, “Ahmet Cemil ile Mülâkat” başlıklı yazısının içeriğini oluşturan hayalî mülâkat...

“Tazeleyeyim mi Amcalar?”

Amcaların biri Nazım Hikmet, diğeri Sait Faik… Bu ifade de Yağmurun Yedi Yüzü romanının içinde bir senaryo projesinden… Kişileri kendi dönemlerinden koparıp, başka zaman dilimlerinde var etme, bir tür...

Yenişehir’de Bir Öğle Vakti

Sevgi Soysal’ın adıyla özdeşleşen romanı Yenişehir’de Bir Öğle Vakti, farklı toplumsal konum ve mesleklerdeki bir grup insanın, bir öğle vakti, Yenişehir’de kesişen hayatları üzerine kuruludur… Yenişehir’de Bir Öğle Vakti...

Eski İstanbul Şehir Tiyatroları Dergilerinde

Tiyatro broşürleri her zaman çok ilgi çekici gelmiştir. Şimdiki broşürler özellikle kağıt ve baskı kalitesiyle, insanda koleksiyon oluşturma isteği uyandırabilecek nitelikte üstelik… Ankara’ya ilk geldiğimde izlediğim tüm oyunların broşürlerini,...

Meyyâle (Hıfzı Topuz)

Meyyâle, 1998’de yayınlandığında, belki sadece bir dönemin romanı gibi düşünülmüştü. Hıfzı Topuz’un, gerçek bir kişi çevresinde, Tanzimat ve II.Abdülhamit yıllarına ait olayları aktardığı, hatta yorumladığı  bir kitaptı. Etkisi geniş...

İnsanın “Meta” Olarak Değeri

Yeni bir bilgi değil… Bilinmedik bir şey hiç değil… Yine de arka arkaya sıralanınca, garipsetici, itici, sorgulatıcı… Meyyale (Hıfzı Topuz) romanından insanın sıfırlandığı alış veriş manzaraları: İmparatoriçe Josephine’in amca...

Tolstoy Bir Blogger Olsa…

Tolstoy, ilkgençlik döneminden başlayarak günlük tutmuş, hayatının son dönemine kadar da bu alışkanlığından vazgeçmemiş… Blogdan ötürü üye olduğum ve zaman zaman forum sohbetlerine laf yetiştirdiğim sitedeki blogcuların çoğu 19-25...

Stefan Zweig’ın Gözünden Casanova ve Sanat

Stefan Zweig, Kendi Hayatının Şiirini Yazanlar kitabında, Stendhal,Tolstoy ve Casanova’yı hayata imza atan birer kimlik olarak irdelemiş. Kitabın başlığına ve adının yan yana geçtiği kişilere bakınca, “Casanova’nın nesini yüceltmiş ki?”...

Çocuk ve İslam (Nezihe Araz)

Nezihe Araz ölmüş bugün. Onun, 1968’de yazdığı Çocuk ve İslâm kitabını severek okumuştum. Babamın kitaplığındaki yaprakları sararmış, eski baskılara has kokusu olan kitaplardandı. Bir tür Sofi’nin Dünyası ya da...

İnsanın Merakla İmtihanı

Dün, muhtemelen eğlencelik niyetine açılan bir forum başlığında masal anlatılması isteği vardı. Nazan Bekiroğlu‘nun Lâ Sonsuzluk Hecesi kitabını okuduğum günden beri içimde taşıdığım iki metnin özünü oraya yazıverdim: İnsanoğluna çok...

Köşe Yazarı, Blogger, Günlük ve Münip Bey

Ayşe Arman ve onun gibi yazanlar kategorisinde yer alan yazarların çoğu, aslında internetin bir köşesinde değil de gazetenin bir köşesinde, fena halde blog, günlük  tutuyorlar. Tersi de olabilir; ben...

Lâ Sonsuzluk Hecesi (Nazan Bekiroğlu)

Nazan Bekiroğlu’nun Lâ Sonsuzluk Hecesi kitabı üzerine mi yazmalı mı; Trabzon günlerinin hatırasına, Nazan Hanım’ın Lâ arayışını mı anlatmalı? Bilemedim. Lâ: Olumsuzluk eki. Başkaldırı serbestîsi. Ama değil mi ki...

Layhar’ın Çocukları… Bir Külhan Geleneği…

İskender Pala’nın son romanı Katre-i Matem, Osmanlı’nın toplumsal hayatına ilişkin ilginç ayrıntılarla yüklü bir kitap. Dönemin akıl hastalarını iyileştirme yöntemleri, külhanbeylerinin yaşantısı, insanı okurken dahi rahatsız eden hapishane usulü konuşturma...

Bu Aşk Burada Biter Şiirinin Bir Aşka Ettiğidir

Ataol Behramoğlu’nun Nazım Hikmet üzerine bir sohbetini dinlemiş kızım. Onun liseli yaşının diliyle ve aktardığı biçimiyle, sohbete dair birkaç izlenim ve “Bu Aşk Burada Biter” şiirinin bir aşka ettiği:) -Ya,...

Buket Uzuner’le “Yolda”

“Yolda”, bir gezi kitabı beklentisiyle okumaya başlayacakları düş kırıklığına uğratabilir; çünkü bildik gezi kitaplarından değil. Ortak paydası yollar ve yolculuklar olan bir öyküler kitabı. Uzuner’in genelde seminer ya da...

Sunay Akın’ın “Tek Kişilik Gösteri”si

ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde bir “tek kişilik gösteri”… Sunay Akın, belleğimde hep Ganita ile aynı yerde durur. Belki bir kez, bir televizyon programında Ganita’yı ondan dinlemişliğim vardır, o...

Elif Şafak ve Aşk ve Şems ve Mevlânâ

UNESCO, 2007’yi Mevlânâ yılı olarak duyurunca, Mevlânâ’nın öyküsü daha bir merak edilir oldu galiba. Bâb-ı Esrar ve şimdi de Aşk… aşk ve bab-ı esrar İlk yüz sayfayı, Ahmet Ümit’in...

Neva…“Wishfull Thinking”

Ilgın Olut’un geçmişle yüzleşmesinin romanı. Bütün ilk romanlar, bir parça biyografiktir :) Önce kaygısız, telaşsız ilk gençlik günleri, sonra hayatı yakalama telaşları…Erkek erkeğe muhabbetlerin kendine özgü, bana uzak dili…Üniversite...

Fosforlu Cevriye

“Biri bana ‘siz’ dedi.” İnsan yerine koyulmanın  sevinci.. Suat Derviş’in, kendinden daha ünlü romanı Fosforlu Cevriye’nin tiyatroda müzikal versiyonu… Renkli, hayatı ti’ye alan, özlemlerini kahkahalarının altında saklayan, “feleğin çemberinden...

Bab-ı Esrar (Ahmet Ümit) ve Kanayan Taşlar…

Ahmet Ümit’in son romanı Bab-ı Esrar, bir otel yangınının perde arkasını öğrenmek üzere yurt dışından Konya’ya gelen Karen Kimya’nın, hiç ummadığı bir biçimde, kendi kalp yangınını söndürdüğü bir yolculuğun...

Olasılıksız (Adam Wafer)

Olasılıksız… Laplace’ın şeytanı… Schrödinger’in kedisi… Einstein’ın treni… Göremediğim ya da dikkatimden kaçan Lorenz’in “kelebek etkisi” de eklense tablo tamam olacak gibi… Kitap, iki gündüz yolculuğuna sığdı..9 saatlik yolu kısalttı..Treni...

Luisito (Susanna Tamaro)

Susanna Tamaro‘nun bu ay yayınlanan son kitabı, Luisito…Yaşlı, emekli bir ilkokul öğretmeninin, yalnız geçen yıllarına eklenen bir papağan… luisito bildik bir öyküyü anlatır aslında: Çocuklarının telefonla aramayı yeterli saydığı,...

“Hello World!

Galiba Mavi Tüy‘ün giriş öyküsüydü. Bir öğrenci yıllığına yazdığımı da hatırlıyorum; Sophie’nin Dünyası’ndaki bir öyküyle ilişkilendirip öğrencilerimle paylaştığımı da… Irmağın derinlerinde taşlara sıkı sıkı tutunarak yaşamlarını sürdüren canlılardan biri,...