SCAMPER (Yönlendirilmiş Beyin Fırtınası)

Bob Eberle tarafından geliştirilen (1977) SCAMPER , bu sözcüğün baş harflerine karşılık gelen eylemler yoluyla, bir nesneye ya da fikre farklı açılardan bakmayı ve yeni işlevler bulmayı teşvik eden bir problem çözme tekniğidir.

SCAMPER, etkinliğe konu olan sorun/nesne/durum vb. her ne ise, ona dair, bağlantılı her şey (parça, kural, yer, zaman, kişi vb.) için, aşağıdaki adımlarla ilerler:

SCAMPER

Herhangi bir nesneyi örnekleyelim. X nesnesi etrafında, şu sorulara yanıtlar aranır:

  • Substitute (Yerine koyma): İlgili nesne elimizde olmasa, yerine ne koyulabilir?
  • Combine (Birleştirme): Bu nesneyi, başka nelerle birlikte kullanabilir, böylece işlevini, etkisini yükseltebiliriz?
  • Adapt (Uyarlama): Bu nesneyi hangi ortama, duruma uyarlayabilir ve yeni durumda nasıl kullanabiliriz?
  • Modify (Değiştirme): Bu nesneyi biraz değiştirmeyi denesek, kullanma amacımıza uygun ne tür değişiklikler yapabiliriz?
  • Put to another use (Başka Bir İşlevle Kullanma): Bu nesneden, varlık nedeninin dışında yararlanmak istesek, başka bir alanda, başka bir işlevle kullanmak mümkün olabilir mi? Nasıl?
  • Eliminate (Çıkarma): Bu nesneden bir şeyi tamamen çıkarmak istesek, neyi çıkarabiliriz? Neden ve nasıl?
  • Reverse (Tersine çevirme): Bu nesneye bir de şöyle yaklaşsak, farklı ne görebiliriz?

Böyle sorulara verilen yanıtları yargılamadan toplamak, bir yanıyla, beyin fırtınasını hatırlatır. Beyin fırtınasından farkı, yukarıda görüleceği üzere, yapılandırılmış ve kendi içinde aşamalandırılmış sorulardan oluşmasıdır. Dolayısıyla yönlendirilmiş beyin fırtınası örneği olarak görülebilir.

bir hikâye (“kefil”) etrafında SCAMPER soruları sorma


SCAMPER

1. Schiller, “Kefil” hikâyesinde verdiği mesajı, bu hikâye türü dışında başka hangi türlerde ortaya koyabilirdi? Bir örnek vererek kısaca açıklayın.(S-Yerine koyma)

2. “Kefil” hikâyesine mesajı daha güçlü vurgulayacak bir ekleme yapsanız, bu ne olurdu? Nasıl bir etki yaratırdı? (CBirleştirme)

3. “Kefil” hikâyesini günümüze uyarlasak, kişi, yer, zaman ve olay akışında hangi değişiklikleri yapmak gerekirdi? Değişecek her ögeyi ve nedenini birer cümle ile yazın. (A-Uyarlama)

4. “Kefil” hikâyesini siz kurgulasaydınız, aynı mesajı verecek ama farklı ilerleyecek bir akışı nasıl kurgulardınız? (M-Değiştirme) 

5. “Kefil” hikâyesini, bir arkadaş sohbetinde bir durumu pekiştirecek, açıklayacak ve arkadaşlarınızın bakışı değiştirecek bir araç olarak kullanabilir misiniz? Nasıl? (P-Başka Bir İşlevle Kullanma)

6. “Kefil” hikâyesinde, mesajı verme açısından çok da gerekli olmadığını düşündüğünüz bir bölümü çıkarmak isteseniz, neyi çıkarırdınız? Neden? (E-Çıkarma)

7.  “Kefil” hikâyesinde arkadaşı, kendisinin de ölümüne yol açabilecek öylesi bir kefilliği kabul etmese idi olayın akışı nasıl gelişirdi?(R-Tersine çevirme)