OKUMAYA DAİR

Okuma Stratejileri ve MEB’in İlgili Kazanımları

Bir metni anlayarak okumayı sağlayacak adımların genel çerçevesini çizen okuma stratejileri , MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda edindirilmesi hedeflenen kazanımlar arasında yer alır. Bu stratejiler, öğrencinin benimseyip kendiliğinden hayata...

Duyuşsal Öğrenme ve Okuma Becerisi

Bloom taksonomisinin duyuşsal öğrenme basamakları, kişiye bir değeri veya bir davranışı kalıcı olarak edindirme sürecini içeren zorlu bir eğitimi kapsar. Okuma alışkanlığı kazanmak veya kazandırmak açısından taksonominin asıl bu...

“Okuma” ile İlgili En Çok Taranan Anahtar Sözcükler

2019 yılında, “okuma” kavramı etrafında hangi sözcük ya da söz öbekleriyle tarama yapıldığını, dolayısıyla, okuma ile ilgili en çok nelerin merak edildiğini merak edip baktım. Şöyle bir liste çıktı...

Eğitimde Yaratıcı Drama (Ömer Adıgüzel)

Eğitimde yaratıcı drama ile ilgili kaynakları tararken, sürekli önüme gelen iki kaynak vardı. Biri, Ömer Adıgüzel’e ait Eğitimde Yaratıcı Drama; diğeri, drama teknikleri dökümünü içeren ve internet ortamında pdf...

Kıraathane Demişken… Okumak Her Daim İyidir

Az önce, “millet kıraathaneleri” vaadi ve etrafında gelişen, –bana gereksiz gelen- tartışmaların odağındaki kıraathane kavramına da göndermesi olan bir ziyaretin haberini okudum. Cumhurbaşkanı, Eskişehir’de Tiryakizade Kıraathanesi’ni ziyaret etmiş. Haber,...

Ana Dili Eğitimi için Uygulama Örnekleri

Yıllar önce, meslektaşlarımla kısa adıyla Türkçeyi Hissediyorum, tam adıyla Türkçeyi Hissediyorum x’i Anlıyorum (x’in yerine çalışılacak yabancı dil geliyor) projesi yürütmüştük. Çalışma, ana dili eğitimi veren öğretmenlerle iş birliğini...

Öğretmenlerin Okuma Sevgisinin Oluşmasına Katkısı?

Biraz eski ama olsun: Hâlâ Batı yakasında pek değişen bir şey yok! Arşivimdeki “dosya”yı okuyunca, öğretmenlerin okuma sevgisinin oluşmasına katkısı mı demeli bu sevgiyi ketlemesi mi demeli, bilemedim. Görünce...

“Okumaya Adanmışlık Modeli” Üzerine…

“Okumaya Adanmışlık Modeli”nin 8.sınıf öğrencilerine uygulandığı ve onların okuduğunu anlama düzeyleri ile okuma motivasyonlarının değerlendirildiği bir makale okudum. Giriş bölümünden düştüğüm notlar aşağıda, yayınlanma tarihi itibariyle Dr. Gülşah Mete...

Anlayarak Hızlı Okuma!

Google’a “anlayarak okuma” yazdım. “Anlayarak hızlı okuma” seçeneğinden kurtulmam için, biri hariç ilk 80 sonucu geçmem gerekti. Sonra karma ve yine hızlı okumaya dair sonuçların ağırlıkta olduğu sonuçlar geldi....

Psikanalizin Baktığı Yerden “Okumak ve Anlamak”-3

Üçleme olur demiştim, öyle olmak üzere… Diğer iki yazı, şurada ve şurada… “Onu Yazmak Neredeyse Mükemmeldi”, kitabın son başlığı ve ilginç bir konu ele alınmış: Katil yazarlar! Var mı...

Psikanalizin Baktığı Yerden “Okumak ve Anlamak”-2

Okumak ve Anlamak (Michel Schneider), bir eserin veya bir yazarın hayatının satır aralarını psikanalizin merceğinden okumaya ve yorumlamaya dayalı, 10 alt bölümden oluşan bir kitap. Vladimir Nabokov, Henry James...

Psikanalizin Baktığı Yerden “Okumak ve Anlamak”-1

Müzikolog ve psikanalist Michel Schneider’ın Okumak ve Anlamak kitabına başladım ama tamamını bitirip buraya not düşmek için yoğun ve zor bir kitap… Yahut, bir başka psikanalist (ve şair) Jacques...

“Çavdar Tarlasında Çocuklar” ve Kitaplar

“Çavdar Tarlasında Çocuklar (J.D.Salinger)”in devam yazısı… Holden’in dünyasında ne kadar nefret ettiğini söylese de filmlerin önemli bir yeri var ve bahsi geçtiğinde sahiplendiği bir okuma dünyasına sahip. Hayatının kesitleri...

23 Nisan Dünya Kitap ve Telif Hakkı Günü

23 Nisan… Hem “çocuklar”ın hem “kitaplar”ın günü… Demek ki yılın en güzel, en anlamlı günlerinden… UNESCO’nun 1995 yılında Paris’ te düzenlenen bir toplantıda aldığı kararla kabul edilen Dünya Kitap ve...

Okur Tipleri ve Ne Bulursa Okuyanlar!

Yemek yeme alışkanlığını metafor olarak kullanıp bunun üzerinden okur tipleri yahut türlerini gruplayan eğlenceli bir liste okudum. Aslında kısa bir çalışma metniydi ve okuyana da hangi okur tipi olduğunu...

Okumak İyidir (“Kitap Bir Keşiftir”)

Ben, “okumak iyidir” mealine gelecek öğüt/ öneri/ rol-modellik konusunda, edebiyat dışından insanların, bir edebiyat öğretmeninden daha ikna edici olduklarına inanırım. Edebiyat öğretmeni, ne de olsa alanın “kaynana”sı gibidir; iyi...

Yazar ve Anlatıcı ve Kahraman…

Yazar-eser ilişkisinin sıklıkla tartışılan başlıklarındandır: Yazardan yola çıkıp eserinin, eserden geri gelip yazarının bilgilerine vakıf olmak ne kadar mümkün, ne kadar sağlamaya yönelik, ne kadar gerçek, en önemlisi ne...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-2

Çetin Altan, “Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” yazısında üç yıla yayılacak bir “okumaya başlama dönemi”ni adım adım keyifli bir yolculuk haline getirmenin ipuçlarını verdikten sonra (“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?”(Çetin Altan)-1),...

“Okuma Zevki Nasıl Gelişir?” (Çetin Altan)-1

Fakültede öğretmen adaylarına ders anlatırken, konu “okuma”ya geldiğinde genellikle aynı şeyi söylerdim: Önemi üzerine konuşmamıza gerek yok –belki de her zamankinden daha fazla vardır artık ya neyse– okumak iyi...

Dilin, Anlattığı Dönemle Bağı

Jose Saramago‘nun Kabil romanında, Habil’i öldürüp zorunlu sürgünlüğünü yaşayan Kabil, yolda karşılaştığı yaşlı bir adamla sohbet eder. Kitapta, böyle bir sohbet dilinin olabilirliği üzerinden ilgili satırlara dair bir anlatım dili değerlendirmesi...

“Okumalar Okuması”

Alberto Manguel adı okumayla özdeş gibi: Okuma Günlüğü, Okumanın Tarihi, Okumalar Okuması, Geceleyin Kütüphane… Okuma Günlüğü’nde yer yer “okuma”ya dair düşüncelerini ve deneyimlerini de paylaşmış. Şunu tuttum: “Okumak sohbet etmektir.”...

Okuma Günlüğü (Alberto Manguel)

Alberto Manguel’in Okuma Günlüğü’nü birkaç yıl önce yayınlandığında okumak istemiş ama vakit bulamamıştım. Bu yaz, “vakitten bol ne var” moduna geçip de bir parça blogla ilgilenip adını da Okuma Günlüğü olarak...

Duygunun Sözcükleri

Ece Temelkuran’ın Muz Sesleri’nde insanlık hallerinin dildeki yansımalarına güzel örnekler vardı. Bir durumun ifadesinde, dilden seçilen ögelerin tesadüf olmadığını kavratmaya dönük bir ders için, kitaptan kullanacağım örneklerden biri “yılan”...

Çikolata mı Pamuk Helva mı?

Gün Işığı Kitaplığı’nın düzenlediği “9.Eğitimde Edebiyat”(5 Mart 2016) seminerinin konuşmacılarından Yalvaç Ural‘a göre: “Çocuk, tercihlerini kendisi yapmalıdır. Çocuk çikolata yemek istiyor, biz diyoruz ki, hayır illa pamuk helva yiyeceksin....

Okuma, Yazma Derken…

Aklımdan geçenlerin çok güzel bir örneğiydi. Bildirinin çıkış noktasında, “yazma” eyleminin öğretilebilir olduğu ve bu çerçevede öğrenciyi geliştirmek için mevcut bir örneği “taklit”le işe başlatmanın kolaylaştıracağı savı vardı. Sunumda...

Edebiyat/ın Eğitimi Sempozyumu (MEF Okulları)

Gecenin bir vakti ile akşamın alacası arasına sıkıştırılmış günübirlik bir İstanbul yolculuğu… MEF Okullarının düzenlediği “Edebiyat/ın Eğitimi Sempozyumu”na (10 Mart 2012) dinleyici olarak katıldım; bir ara kendimi atölye çalışması...

“Bülbülü Öldürmeden Şiiri Yorumlamak”…

“Bülbülü öldürmeden şiiri yorumlamak”… Bir konuşma dolayısıyla kullanmak istediğim bir metafordu. Ahmet Haşim’e aitti: “‘Mana’ araştırmak için şiiri deşmek, terennümü yaz gecelerinin yıldızlarını ra’şe içinde bırakan hakir kuşu eti...

Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın

Umberto Eco ile Jean-Claude Carrière’in, birbirinin evinde “dereden tepeden” sohbetlerinin içinde gelişen ve bir temel soruya yanıt arayan konuşmaların vardığı nokta çok açık: Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın . Sosi Dolanoğlu’nun...

Kitabı Eldivenle Okumak!!!

Habertürk gazetesi reklamlarından biri, gazete basımlarının kalitesine gönderme yaparak, eldivensiz(!) okunamayan gazetelere karşılık, Habertürk’ün eli boyamayan yüksek bir baskı kalitesine sahip olduğunun altını çizer. Bu reklama her denk geldiğimde...

Günlük Tutmak Yazarlığın Neresindedir?

TÜYAP notlarının sonu… İzleyici, sorular bölümünde aslında klasik bir soru yöneltmişti Selim İleri ile Ayşe Kulin’e: -Genç yazarlara tavsiyeleriniz nelerdir? Onlardan gelen yanıt, günlük tutma çevresinde yoğunlaştı. Ayşe Kulin’in...