Tasarım Yoluyla Anlama (UbD)

Tasarıma Dayalı Anlama (Understanding by Design), öğrenme sürecini ve bu sürecin adımlarını, “tersten” planlayıp uygulamaya dayanan bir eğitim modelidir. Tersten, çünkü, sürecin sonunda ulaşılması gereken tablo, başlangıç noktası olarak alınıyor. İlk karşılaştığımda, aklıma NLP’deki, “Ulaşmak istediğin hayali gözünde canlandır, somut olarak gör.” önerisi gelmişti.

Kısaca UbD (Understanding by Design, Grant Wiggins ve Jay McTighe, 1998) diye de bilinen bu model; aynı adlı kitapta, felsefesi, şemaları ve örnekleriyle ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. 2011’de yayınlanan The Understanding by Design Guide to Creating High-Quality Units (Grant Wiggins ve Jay McTighe) baskıda yer alan, güncellenmiş şablonda, ana başlıklar korunurken, kalıcı anlamanın anahtarı olan üç kavram öne çıkarılmıştır: Transfer, anlam, kazanım.

tasarım yoluyla anlama şablonu

Şablonun ana başlıklarını içeren aşağıdaki tasarım formunda,  işaretli kısımlara tıklandığında ilgili açıklamalar görülecektir.

Grant Wiggins, Jay McTighe, The Understanding by Design Guide to Creating High-Quality Units (ASCD, 2011)

Planlama, sürecin her parçasının birbirini desteklediği özenli bir öğrenme tasarımını gerektirmektedir. 

Öğrencinin gerçekten anladığını, dolayısıyla “kalıcı öğrenme”nin gerçekleştiğini ortaya koyacak her ayrıntının baştan belirlendiği bu tasarım üç ana bölümden oluşuyor: 

  • 1. Hedeflenen öğrenme düzeyinin belirlendiği bölüm (Desired Results)
  • 2. Değerlendirme kanıtlarını içeren etkinliklerin belirlendiği bölüm (Assessment Evidence)
  • 3. İlk iki maddeyi hayata geçiren öğrenme akışının belirlendiği bölüm (Learning Events)

Not:

İlk şemada olan, güncellenmiş ikinci şemada bulunmayan ancak UbD için önemli olan temel bazı ilkeler de aslında geçerliliğini koruyor:

  • Anlama bölümünde, konunun özünü yansıtan büyük fikir,
  • Kanıtlar bölümünde, farklı öğrenme düzeylerini dikkate alan “farklılaştırma” ve öğrenmenin göstergesi olan anlamanın 6 yolu,
  • Öğrenme Planı bölümünde “WHERE TO”.

İlgili:

Tasarımcı Öğretmen ve Öğretmen 2.0.