Köşe Taşı İsimler Eserler (Türk ve Dünya Edebiyatları)

Köşe Taşı İsimler Eserler (Türk ve Dünya Edebiyatları)

Türk ve dünya edebiyatlarına ait köşe taşı isimler eserler zaman çizgisinde, bir arada görülebilecek şekilde yer almaktadır. Zaman aralıkları ve listelerde Türk edebiyatının dönemleri esas alınmış; sadece, uzun aralıklar, kendi içinde 10-20-50 yıllık dönemlere bölünmüştür.

güncelleniyor…

Türk ve dünya edebiyatlarında köşe taşı isimler ve eserler…

zaman çizgisinde...

M.Ö. 9.-8.YY/ Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler

Antik Yunan Edebiyatı

 

    • Homeros (M.Ö.9-8.yy)
      • İlyada (destan)
      • Odysseia (destan)

 

    • Hesiodos (M.Ö.8.yy)
      • Tanrıların Yaratılışı (destan)
      • İşler ve Günler (şiir

M.Ö. 7.-6.YY/ Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler

Antik Yunan Edebiyatı

    • Arkhilokhos (M.Ö.7.yy), Hicivler, lirik şiirler
    • Tyrtaeus (M.Ö.7.yy), Elejiler
    • Aesop (M.Ö.6.yy), Hayvan masalları (fabl)
    • Sappho (M.Ö.630-570), Lirik şiirler
    • Simonides  (M.Ö.6-5.yy), Lirik şiirler, elejiler
    • Anacreon (M.Ö.6-5.yy), Lirik şiirler, ilâhiler

M.Ö. 5.YY/ Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler

Antik Yunan Edebiyatı

    • Aiskhylos
      • Persler (tiyatro)
      • Thebai’ye Karşı Yediler (tiyatro)
      • Zincire Vurulmuş Prometheus (tiyatro)
      • Agamemnon (tiyatro)

 

    • Sophokles
      • Antigone (tiyatro)
      • Kral Oidipus (tiyatro)
      • Elektra (tiyatro)

 

    • Euripides
      • Medea (tiyatro)
      • Bakkhalar (tiyatro)
      • Troialı Kadınlar (tiyatro)
      • İphigenia (tiyatro)

 

    • Aristophanes
      • Kuşlar (tiyatro)

 

    • Pindaros, Lirik şiirler, zafer şiirleri (epinikion)

M.Ö. 4.-1.YY/ Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler

Antik Yunan Edebiyatı

 

    • Theokritos (M.Ö.3.yy), Pastoral şiirlerin öncüsü

 

 Antik Roma Edebiyatı

 

    • Ennius (M.Ö.3.yy), Annales (epik şiir)
    • Plautus (M.Ö.2.yy) komedi
    • Lukretius (M.Ö.1.yy) felsefî şiir
    • Çiçero (M.Ö.1.yy), hitabet

 

    • Vergilius (M.Ö.1.yy)
      • Aeneis (destan)
      • Çoban Şiirleri

    • Horatius (M.Ö.1.yy)
      • Ode (lirik şiir)
      • Şiir Sanatı

 

    • Ovidius
      • Elemler (eleji, şiir)
      • Dönüşümler (15 kitap)
      • Aşk Sanatı (şiir)
1

Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler (M.S.1-7.yy)

M.S.1.yy

 

Antik Roma Edebiyatı

 

    • Lucanus, Pharsalia (Bellum Civile, 59-65, 10 kitap, destanî şiir
    • Persius (34-60), hiciv
    • Phaedrus, masal
700

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (8-10.yy)

Göktürk Yazıtları (8.yy)

    • Tonyukuk Yazıtı (720-725)
    • Kül Tigin Yazıtı (732)
    • Bilge Kağan Yazıtı (735)

 

Uygur Metinleri (9-10 ve 11.yyılın ilk yarısı)

    • “Altun Yaruk (Işık)” aslı Sanskritçe.
    • Sekiz Yükmek” (8 yığın)
    • İki Kardeş Hikayesi (Kalyanamkara ve Papamkara)
    • “İki Kazık” metni
    • “Turfan Türk Metinleri”
    • “Eski Turfan Şarkıları”
    • Irk Bitig (fal kitabı)

 

İslâmiyet Öncesi Türk Destanları

    • Yaradılış Destanı (Altay-Yakut: 19.yy’da Prof. W. Radloff tarafından Altay Türkleri arasında derlenmiş. )
    • Oğuz Kağan Destanı (13-15.yy’da Uygur harfleriyle  yazıya geçirilmiş. W.Radloff, 1891’de yayınladı.)
    • Şu Destanı (M.Ö.4.yy’da yaşamış Saka hükümdarı. Divanü Lügatit Türk’te yer verilmiş.)
    • Alp Er Tunga Destanı (M.Ö.7.yy’da yaşamış Saka Hükümdarı. Divanü Lügatit Türk’te yer verilmiş.)
    • Bozkurt Destanı (Göktürk dönemi)
    • Ergenekon Destanı (Göktürk dönemi. 13.yy’da Reşidüddin tarafından yazıya geçirilmiştir.)
    • Türeyiş Destanı (Uygur Dönemi)
    • Göç Destanı (Uygur Dönemi)

 

İslâmiyet Sonrası Türk Destanları

1000

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (11-12.yy)

 

Geçiş Dönemi

    • Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig (1068-1071, şiir)
    • Kaşgarlı Mahmud, Divanü Lügat-it Türk (1072-1074, sözlük)
    • Ahmed Yesevî, Divân-ı Hikmet (12.yy., şiir)
    • Edib Ahmed Yüknekî, Atebetü’l-Hakāyık (12.yy., şiir)

 

1200

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (13.yy)

Tekke-Tasavvuf Edebiyatı

  • Yunus Emre
    • Divan (ilahileri ve diğer şiirlerinden oluşur)
    • Risaletü’n-Nushiyye (didaktik mesnevi)
  • Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî
    • Mesnevî
    • Fihi Ma Fih (dinî sohbetler)
    • Mecalis-i Seb’a (vaazlar)
    • Mektûbât 
  • Hacı Bektaş-ı Veli
    • Makâlât
  • Sultan Velet
  • Şeyyad Hamza
  • Ahmet Fakih

 

Halk Edebiyatı

  • Nasreddin Hoca, fıkralar

 

Divan Edebiyatı

  • Hoca Dehhani, gazeller

 

 

Tümü için: Köşe Taşı İsimler

Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler (13.yy)

İtalyan Edebiyatı

  • Dante Alighieri, Yeni Hayat (La Vita Nuova, 1293, şiir)
1300

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (14.yy)

Divan Edebiyatı

    • Ahmedî, Cemşid ü Hurşid (mesnevî)
    • Gülşehrî, Mantıku’t-Tayr (mesnevî)
    • Aşık Paşa
    • Kadı Burhaneddin

 

Tekke-Tasavvuf Edebiyatı

    • Abdal Musa
    • Kaygusuz Abdal

Dünya Edebiyatında İsimler, Eserler (14.yy)

İtalyan Edebiyatı

  • Dante Alighieri, İlahî Komedya (La Divina Commedia, 1308-21, şiir)
  • Francesco Petrarch, Canzoniere, (1330-1374, Laura için yazılmış soneler
  • Giovanni Boccaccio, Dekameron (1349-1353, hikâye)
1400

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (15.yy)

Divan Edebiyatı

    • Ahmet Paşa
    • Süleyman Çelebi, Mevlid
    • Şeyhi
      • Hüsrev ü Şirin (mesnevi)
      • Harname (mesnevi)
    • Necati
    • Eşrefoğlu Rumi
    • Yazıcıoğlu Mehmed, Muhammediye
    • Sinan Paşa, Tazarruname
    • Mercimek Ahmed, Kabusname(çeviri)

 

Tekke-Tasavvuf Edebiyatı

    • Hacı Bayram Veli
    • Akşemseddin
    • Süleyman Çelebi
    • Yazıcıoğlu Mehmet
    • Eşrefoğlu Rumi
    • Nesimi

 

Çağatay Edebiyatı

    • Ali Şir Nevai
      • Mecalisü’n-Nefais (Türk edebiyatında ilk şuara tezkiresi)
      • Muhakemetü’l-Lugateyn
      • Mizanü’l-Evzan

 

 

Tümü için: Köşe Taşı İsimler

1500

Türk Edebiyatında İsimler, Eserler (16.yy)

Divan Edebiyatı

    • Baki
    • Bağdatlı Ruhi
    • Zati
    • Hayalî
    • Taşlıcalı Yahya
    • Sehi Bey, Heşt Bihişt (tezkire, “Osmanlı edebiyatında varlığı bilinen ilk tezkire”)

 

Halk Edebiyatı

    • Dede Korkut Hikâyeleri (yazıya geçiriliş 15.yy sonu)
    • Karacaoğlan
    • Köroğlu

 

Tekke-Tasavvuf Edebiyatı

    • Pir Sultan Abdal

 

Çağatay Edebiyatı

    • Babür Şah, Babürname (anı)

 

Azerî Edebiyatı

    • Hatayi (Safevi hükümdarı şah İsmail)

 

Tümü için: Köşe Taşı İsimler

İlgili: