“Vatan ki Herkesin Hakiki Vâlidesi İken…”

Vatanım Sensin (Kanal D) dizisinin tanıtımlarında geçen,

“Vatanın yoksa ailen de yok!”

cümlesi ve doğrudan dizinin adı her kulağıma çalındığında, Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununda, Zekiye ile İslâm Bey arasında geçen bir diyalogu hatırlıyorum. Bu, seven bir kadın kalbi ile vatanını varlık nedeni sayan bir erkek/asker kalbinin karşı karşıya kaldığı bir andır:

“Vatan! Vatan!… Vatan muhatarada! diyorum, işitmiyor musun? Beni Allah yarattı, vatan büyüttü. Beni Allah besliyor, vatan için besliyor! Ben anamın karnından vatana geldiğim vakit açtım, vatan karnımı doyurdu!… Çıplaktım, vatan sayesinde giyindim. Vatanımın nimeti kemiklerimde duruyor. Vücudum vatanın toprağından, nefesim vatanın havasından! (…) Ah, vatanını sevmeyen adamdan sana nasıl muhabbet memûl edersin?”

Bu satırlar, Namık Kemal’in “vatan şairi” ünvanının arkasındaki düşünce yapısını da ortaya koyar.

Yeri gelmişken… Henüz başlamamış olan dizinin tanıtımlarından anladığım kadarıyla, Balkan topraklarının elden çıkış zamanları da (belki tamamen o zamanlar) anlatılmakta. Vatan Yahut Silistre oyununda, “vatan”ın geneli ile herhangi bir coğrafyasındaki parçasınına eşitlendiği ve dolayısıyla o parçadan da kopulamayacağı vurgusu yapılır:

“Tuna boyuna gideceğiz!… Tuna, bizim için âb-ı hayattır. Tuna aradan kalkarsa, vatan yaşamaz. Vatan yaşamazsa, vatanda hiçbir insan yaşamaz.”

Vatan yahut Silistre

Tuna’nın kıyısında Estergon Kalesi. Bizim gittiğimiz ve önce panoramik görelim dediğimiz ana denk düşen görüntüsü karşı kıyıdan böyleydi.

derkenar:

Ben, edebiyatın ve tarihin ortak bilinci nasıl beslediğini, Orta Avrupa turunda, Budapeşte yakınlarında Tuna nehri kıyılarında gezinirken ille de suya elimi değdirmek istediğimde ve değdirdiğimde, bir de aslında Türkiye’de de olduğunu bildiğim bir çiçeği başka bir zamanda, Balkan turunda Sırbistan’da yine Tuna kıyısında bir lokantadaki saksıdan koparıp evimde yeşerttiğimde hissettiğim derinlerdeki bir duyguda anladım.

Vatan yahut Silistre

EK:

Tevafuk… Blog notundan sonra mail kutuma baktığımda gördüğümdür:
patriotism

Soru... Katkı...